Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

कुष्ठानि नाशमायांति तं दृष्ट्वा दशधा प्रिये । गोशतस्य प्रदत्तस्य कुरुक्षेत्रेषु यत्फलम्

Transliteration

kuṣṭhāni nāśamāyāṃti taṃ dṛṣṭvā daśadhā priye | gośatasya pradattasya kurukṣetreṣu yatphalam

Translation

ప్రియే, ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని/దేవతను దర్శించగానే కుష్ఠరోగాలు దశగుణంగా నశిస్తాయి. కురుక్షేత్రంలో వంద గోవులను దానం చేసిన ఫలము ఎంతయో, అదే పుణ్యఫలం ఇక్కడ దర్శనమాత్రంతో లభిస్తుంది.

Word by Word

• कुष्ठानि: leprosies; skin diseases
• कुष्ठानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन (Plural)

• नाशम्: destruction
• नाशम्: Gati (Goal/गति)
• Type: Noun
• Root: नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• आयान्ति: go; come (to)
• आयान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद

• तम्: him/that (place)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• दशधा: tenfold
• दशधा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: दशधा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of manner: 'tenfold')

• प्रिये: O dear one
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular)

• गोशतस्य: of a hundred cows
• गोशतस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गो + शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (शत-शब्दः), षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)

• प्रदत्तस्य: of what has been given
• प्रदत्तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: प्र + दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular); विशेषणम्

• कुरुक्षेत्रेषु: in Kurukṣetras (holy field)
• कुरुक्षेत्रेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन (Plural)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; सम्बन्धक-विशेषण (relative)

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karta (Predicate/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arkasthala (Sūrya-kṣetra within Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī (Mahādevī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim couple approaches a radiant Sūrya-shrine at Arkasthala; the devotee’s skin affliction fades as sunlight falls; priests hold water-pots and offer arghya; in the background, an implied comparison to Kurukṣetra go-dāna is shown via cows and a donor.

Characters & Entities

• Kurukṣetra
• Mahādevī (Pārvatī)
• Arka-sthala (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-darśana is exalted as both bodily relief and karmic purification, equated with renowned acts of charity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The sanctified spot in the Arka-sthala sequence within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana is central; go-dāna at Kurukṣetra is cited as a benchmark for the magnitude of merit.