Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

पूर्वं दशरथो योऽसौ सूर्यवंशविभूषणः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य तपश्चक्रे सुदुश्चरम्

pūrvaṃ daśaratho yo'sau sūryavaṃśavibhūṣaṇaḥ | prabhāsaṃ kṣetramāsādya tapaścakre suduścaram

పూర్వం సూర్యవంశభూషణుడైన దశరథుడు ప్రభాసక్షేత్రానికి చేరి అత్యంత దుష్కరమైన తపస్సు చేశాడు।

पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = indeclinable adverb ‘formerly/earlier’
दशरथःDaśaratha
दशरथः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
असौthat (person), he
असौ:
Apposition to Karta (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देशार्थ demonstrative pronoun
सूर्यवंशविभूषणःornament/glory of the Solar dynasty
सूर्यवंशविभूषणः:
Apposition/Predicate nominative (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootसूर्य-वंश-वि-भूषण (प्रातिपदिक); भूष् (धातु) + ल्युट् → भूषण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सूर्यवंशस्य विभूषणः’
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
क्षेत्रम्sacred field/place
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Purvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; ‘having reached/approached’
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
चक्रेperformed, did
चक्रे:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
सुदुश्चरम्very difficult (to perform)
सुदुश्चरम्:
Viśeṣaṇa (Adjective of कर्म)
TypeAdjective
Rootसु-दुस्-चर (प्रातिपदिक); √चर् (धातु) + खल्/अच् → चर
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘अतिदुश्चरम्’—qualifying तपः

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: King Daśaratha arrives at Prabhāsa, lays aside royal comfort, and performs fierce austerities near a sacred shore/temple precinct.

D
Daśaratha
S
Sūryavaṃśa
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Prabhāsa is portrayed as a power-place where disciplined tapas bears great fruit, even for royal householders.

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), the sacred field where Daśaratha undertook severe austerities.

Tapas (austerity) is highlighted as the practice undertaken at Prabhāsa.