Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 134

Devanagari script

एवं कृत्वा नरो देवि कोटियात्राफलं लभेत् । ब्रह्मा विष्णुर्महादेवो ज्वलनो धनदस्तथा

Transliteration

evaṃ kṛtvā naro devi koṭiyātrāphalaṃ labhet | brahmā viṣṇurmahādevo jvalano dhanadastathā

Translation

ఇలా చేసినవాడు, ఓ దేవీ, కోటి యాత్రల ఫలాన్ని పొందుతాడు. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహాదేవుడు, జ్వలనుడు (అగ్ని) మరియు ధనదుడు (కుబేరుడు) కూడా (ఇదే సాక్ష్యం).

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक) ‘thus/in this manner’

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Pūrvakāla-kriyā
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; nominative

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• कोटियात्राफलम्: the merit/result of a crore of pilgrimages
• कोटियात्राफलम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘कोटि-यात्रायाः फलम्’ = ‘fruit of a crore of pilgrimages’

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriyā (Predicate)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘would/should obtain’

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महादेवः: Mahādeva (Śiva)
• महादेवः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: महā (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् देवः’

• ज्वलनः: Agni (fire)
• ज्वलनः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: ज्वलन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘fire’ (Agni)

• धनदः: Dhanada (Kubera)
• धनदः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्रत्ययार्थ ‘giver’)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: ‘धनं ददाति’ = ‘giver of wealth’ (Kubera)

• तथा: also, likewise
• तथा: Samuccaya (conjunctive adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/प्रकारवाचक) ‘also/likewise’

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya dialogue style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arkasthala

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as devi)

Visual Art Cues

Scene: A radiant tableau: the devotee completes the Arkasthala sip-rite while, in a visionary overlay, Brahmā, Viṣṇu, Mahādeva, Agni, and Kubera appear as cosmic witnesses, signifying the rite’s immense fruit.

Characters & Entities

• Brahmā
• Viṣṇu
• Mahādeva (Śiva)
• Jvalana (Agni)
• Dhanada (Kubera)
• Prabhāsa-kṣetra (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A single properly performed rite at a powerful tīrtha can equal vast pilgrimage merit, emphasizing quality of dharma over quantity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, specifically the Arkasthala-centered observance described in this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

The preceding Sun-facing Arkasthala procedure is declared to yield koṭiyātrāphala (the fruit of countless pilgrimages).