Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 116

Devanagari script

प्रदद्याद्रूपिणीं कन्यां पूजितो बकुलस्रजा । किंशुकैरर्चितो देवि न पीडयति भास्करः

Transliteration

pradadyādrūpiṇīṃ kanyāṃ pūjito bakulasrajā | kiṃśukairarcito devi na pīḍayati bhāskaraḥ

Translation

బకుల మాలతో పూజింపబడిన రవి రూపవతీ కన్యను (యోగ్య వధువును) ప్రసాదిస్తాడు. దేవీ, కింశుక పుష్పాలతో అర్చిస్తే భాస్కరుడు బాధించడు.

Word by Word

• प्रदद्यात्: should give
• प्रदद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• रूपिणीम्: beautiful, comely
• रूपिणीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कन्याम्)

• कन्याम्: a maiden/daughter
• कन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• पूजितः: (one who is) worshipped / having worshipped (contextual)
• पूजितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (यः) पूजितः

• बकुलस्रजा: with a bakula garland
• बकुलस्रजा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बकुल (प्रातिपदिक) + स्रज्/स्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (बकुलस्य स्रजा)

• किंशुकैः: with kiṃśuka flowers
• किंशुकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किंशुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• अर्चितः: worshipped
• अर्चितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• पीडयति: afflicts, torments
• पीडयति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पीड् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• भास्करः: the Sun
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers a fragrant bakula garland to Sūrya; beside, kiṃśuka (flame-of-the-forest) blossoms blaze orange-red, symbolizing pacified solar heat; a serene household couple receives blessings in the background.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)
• Bakula
• Kiṃśuka
• Devī (addressed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Sun’s grace is framed as both life-supporting and protective, removing affliction and granting auspicious household fortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra’s Arkasthala/Sun-worship milieu within the Prabhāsakṣetramāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship with a bakula garland for obtaining a worthy bride; worship with kiṃśuka flowers for freedom from Bhāskara’s affliction.