Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

देवमातुर्वरं प्राप्य सिद्धयोऽष्टौ व्यवस्थिताः । एतस्मिन्नंतरे देवि सूर्यक्षेत्रमुदाहृतम्

Transliteration

devamāturvaraṃ prāpya siddhayo'ṣṭau vyavasthitāḥ | etasminnaṃtare devi sūryakṣetramudāhṛtam

Translation

దేవమాత నుండి వరం పొందిన అష్టసిద్ధులు తమ తమ స్థానాలలో స్థిరపడ్డారు. ఇదే మధ్యలో, ఓ దేవీ, ఆ స్థలం ‘సూర్యక్షేత్రం’ అని ప్రసిద్ధి పొందింది।

Word by Word

• देवमातुः: of the divine mother
• देवमातुः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव-मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवस्य मातुः)

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-√आप् (आप् धातु)
• Form: अव्यय, ल्यप् (absolutive/gerund) "having obtained"

• सिद्धयः: attainments, siddhis
• सिद्धयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• अष्टौ: eight
• अष्टौ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण (agreeing with सिद्धयः)

• व्यवस्थिताः: were established
• व्यवस्थिताः: Kriya (Predicative state/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-अव-√स्था (स्था धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP) used predicatively; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; "having been arranged/established"

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम

• अन्तरे: in the interval/within
• अन्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (locative)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• सूर्यक्षेत्रम्: the Sun’s sacred field
• सूर्यक्षेत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूर्य-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यस्य क्षेत्रम्)

• उदाहृतम्: is called/declared
• उदाहृतम्: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्-आ-√हृ (हृ धातु) → उदाहृत (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP) used predicatively; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; "has been declared/called"

Speaker

Purāṇic narrator (addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sūryakṣetra (within Prabhāsakṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Devamātṛ (the Mother of the Gods) grants a boon; the eight Siddhis take their stations like guardians around a radiant solar precinct, as the place is proclaimed Sūrya-kṣetra.

Characters & Entities

• Devamātā (Mother of the Gods)
• Aṣṭa-siddhayaḥ (Eight Siddhis)
• Sūryakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A kṣetra becomes renowned when divine grace anchors spiritual powers there, making it a field of attainable siddhi under dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sūryakṣetra (Sun’s sacred region) associated with Arkasthala in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific practice is stated in this verse; it explains the sanctifying event—eight siddhis being established—behind the site’s fame.