Adhyaya 152
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 152

Adhyaya 152

ఈశ్వరుడు భైరవ అవతారాల క్రమాన్ని వివరించి, బ్రహ్మేశునికి పడమర దిశలో ధనుస్సు-ప్రమాణాలతో కొలిచి నిర్దిష్టంగా ఉన్న నాల్గవ భైరవ-స్థానాన్ని తెలియజేస్తాడు. అక్కడ నారద మహర్షి ప్రతిష్ఠించిన లింగం ‘నారదేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి, అది సమస్త పాపాలను హరించి కోరిన ఫలాలను ప్రసాదించేదిగా చెప్పబడుతుంది. కథలో నారదుడు పూర్వం బ్రహ్మలోకంలో ఉండగా సరస్వతీకి సంబంధించిన ప్రకాశమయమైన దివ్య వీణను చూసి కుతూహలంతో విధివిరుద్ధంగా వాయిస్తాడు. అప్పుడు పుట్టిన ఏడు స్వరాలను ‘పతిత బ్రాహ్మణులు’గా వర్ణిస్తారు; బ్రహ్మా దీనిని అజ్ఞానకృత దోషంగా భావించి, ఏడు బ్రాహ్మణులకు హాని చేసినంత మహాపాతకమని చెప్పి, శుద్ధి కోసం ప్రభాసానికి వెళ్లి భైరవుని ప్రసన్నం చేయమని ఆదేశిస్తాడు. నారదుడు ప్రభాసానికి వచ్చి బ్రహ్మకుండంలో వంద దివ్య సంవత్సరాలు భైరవారాధన చేసి శుద్ధి పొందుతాడు, గానవిద్యలో నైపుణ్యం సాధిస్తాడు. చివరగా ‘నారదేశ్వర భైరవ’ లింగం మహాదోషనాశకమని, అజ్ఞానంగా వీణ/స్వరాలు వినియోగించే వారు శుద్ధి కోసం అక్కడికి వెళ్లాలని చెప్పబడుతుంది. మాఘమాసంలో నియమిత ఆహారంతో రోజుకు మూడుసార్లు పూజ చేస్తే భక్తుడు ఆనందకరమైన శుభ స్వర్గస్థితిని పొందుతాడు.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । तृतीयो भैरवः प्रोक्तश्चतुर्थं भैरवं शृणु । ब्रह्मेशात्पश्चिमे भागे धनुषां त्रितये स्थितम्

ఈశ్వరుడు పలికెను— తృతీయ భైరవుడు చెప్పబడెను; ఇప్పుడు చతుర్థ భైరవుని వినుము. బ్రహ్మేశుని పశ్చిమ భాగమున, మూడు ధనుస్సుల దూరమున అతడు స్థితుడై ఉన్నాడు.

Verse 2

सर्वपापप्रशमनं सर्व कामप्रदं नृणाम् । नारदेश्वरनामानं स्थापितं नारदेन वै

ఇది సమస్త పాపములను శమింపజేసి, మనుష్యులకు సమస్త కోరికలను ప్రసాదించును. దీనికి ‘నారదేశ్వర’మని నామము; నిజముగా నారదుడు దీనిని స్థాపించెను.

Verse 3

ब्रह्मलोके स्थितः पूर्वं नारदो भगवानृषिः । तत्र दृष्ट्वा महावीणां दिव्यां तंत्र्ययुतै र्युताम्

పూర్వము భగవాన్ ఋషి నారదుడు బ్రహ్మలోకమున నివసించెను. అక్కడ వేల తంతులతో యుక్తమైన మహాదివ్య వీణను అతడు దర్శించెను.

Verse 4

सरस्वत्या विनिर्मुक्तां ब्रह्मलोके महाप्रभाम् । तेनासौ कौतुकाविष्टो वादयामास तां तदा

సరస్వతీ దేవి విడిచిన, బ్రహ్మలోకమున మహాప్రభతో ప్రకాశించే ఆ వీణను చూచి నారదుడు కౌతుకావిష్టుడై అప్పుడే దానిని వాయించెను.

Verse 5

तंत्रीभ्यो वाद्यमानाभ्यो ब्राह्मणाः पतिता भुवि । सप्त स्वरास्ते विख्याता मूर्च्छिताः षड्जकादयः

ఆ తంతులు మ్రోగగానే బ్రాహ్మణులు భూమిపై పడిపోయిరి. అవే క్రమబద్ధమై షడ్జ మొదలైన ఏడు స్వరములుగా ప్రసిద్ధి పొందినవి.

Verse 6

तान्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टो मुक्त्वा वीणां प्रयत्नतः । पप्रच्छ देवं ब्रह्माणं किमिदं कौतुकं विभो

వారిని చూచి విస్మయావిష్టుడైన నారదుడు జాగ్రత్తగా వీణను పక్కన పెట్టి దేవుడు బ్రహ్మను అడిగెను—“హే విభో, ఇది ఏ అద్భుత కౌతుకము?”

Verse 7

वाद्यमानासु तन्त्रीषु पतिता ब्राह्मणा भुवि । क एते ब्राह्मणा देव किं मृता इव शेरते

తంత్రి వాద్యాలు మ్రోగుతుండగా ఆ బ్రాహ్మణులు నేలపై పడిపోయారు. (నారదుడు)—“హే దేవా, వీరెవరు బ్రాహ్మణులు? మృతులవలె ఎందుకు పడివున్నారు?”

Verse 8

ब्रह्मोवाच । एते स्वरा महाभाग मूर्च्छिताः पतिता भुवि । अज्ञानवादनेनैव पापं जातं तवाधुना

బ్రహ్ముడు పలికెను—“హే మహాభాగ, వీరు స్వరదేవతలు; మూర్ఛించి నేలపై పడిపోయారు. అజ్ఞానంతో వాయించినందున ఇప్పుడు నీకు పాపము కలిగింది.”

Verse 9

सप्तब्राह्मणविध्वंसपातकं ते समा गतम् । तस्माच्छीघ्रं व्रज मुने प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्

“ఏడు బ్రాహ్మణుల వినాశనానికి సమానమైన పాతకం నీపై వచ్చెను. కనుక, హే మునీ, శీఘ్రంగా ఉత్తమమైన ప్రభాస క్షేత్రానికి వెళ్లు.”

Verse 10

समाराधय देवेशं सर्वपापविशुद्धये । इत्युक्तो नारदस्तत्र संतप्य च मुहुर्मुहुः

“సర్వ పాప విశుద్ధికై దేవేశుని సమారాధించు.” అని చెప్పబడిన నారదుడు అక్కడ మళ్లీ మళ్లీ దుఃఖించెను.

Verse 11

कृत्वा विषादं बहुशः प्रभासं क्षेत्रमागतः । तत्रैव ब्रह्मकुण्डं तु समासाद्य प्रयत्नतः

అనేకసార్లు విషాదంలో పడిన తరువాత అతడు ప్రభాస పుణ్యక్షేత్రానికి వచ్చెను. అక్కడే ప్రయత్నపూర్వకంగా బ్రహ్మకుండాన్ని చేరెను.

Verse 12

भैरवं पूजयामास दिव्याब्दानां शतं प्रिये । ततो निष्कल्मषो भूत्वा गीतज्ञश्चाभवत्तथा

ప్రియే, అతడు వంద దివ్య సంవత్సరాలు భైరవుని పూజించెను. అనంతరం కల్మషరహితుడై గీతవిద్యలోనూ నిజమైన జ్ఞాతగా మారెను.

Verse 13

ततः प्रभृति तल्लिंगं नारदेश्वरभैरवम् । ख्यातं लोके महादेवि सर्वपातकनाशनम्

అప్పటినుంచి, ఓ మహాదేవీ, ఆ లింగం ‘నారదేశ్వర భైరవం’గా లోకంలో సర్వపాపనాశకమని ప్రసిద్ధి పొందెను.

Verse 14

अज्ञानाद्वादयेद्यस्तु वीणां चैव तथा स्वरान् । स तत्पातकशुद्ध्यर्थं तत्र गच्छेन्महेश्वरि

ఓ మహేశ్వరీ, అజ్ఞానవశాత్ వీణను మరియు స్వరాలను తప్పుగా వాయించువాడు, ఆ పాపశుద్ధి కోసం అక్కడికి వెళ్లవలెను.

Verse 15

माघे मासि जिताहारस्त्रिकालं योऽर्चयेत्ततः । नारदेशं भैरवं स स्वर्गरामामनोहरः

మాఘమాసంలో నియతాహారుడై అక్కడ త్రికాలం నారదేశ భైరవుని అర్చించువాడు, స్వర్గంలో అప్సరలకు కూడా మనోహరుడగును.