Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

सुदर्शन उवाच । शिवरात्रिव्रतं देवि मया कार्यं वरानने । व्रतस्यास्य प्रभावेन प्राप्तं राज्यं मया किल

Transliteration

sudarśana uvāca | śivarātrivrataṃ devi mayā kāryaṃ varānane | vratasyāsya prabhāvena prāptaṃ rājyaṃ mayā kila

Translation

సుదర్శనుడు అన్నాడు—హే దేవీస్వరూపిణీ, హే వరాననే! నేను శివరాత్రి వ్రతాన్ని తప్పక ఆచరించాలి; ఎందుకంటే ఈ వ్రత ప్రభావంతోనే నేను రాజ్యాన్ని పొందాను।

Word by Word

• सुदर्शनः: Sudarśana
• सुदर्शनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुदर्शन (प्रातिपदिक; सु + दर्शन)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (सुन्दरं दर्शनं यस्य)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• शिवरात्रिव्रतम्: the Śivarātri vow
• शिवरात्रिव्रतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिवरात्रिव्रत (प्रातिपदिक; शिवरात्रि + व्रत)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (शिवरात्र्याः व्रतम्)

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (Instrumental singular: by me)

• कार्यम्: must be done
• कार्यम्: Kriyā (क्रिया-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; कृ + ण्यत्)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ण्यत्-कृदन्तः (gerundive: to be done)

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरानना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• व्रतस्य: of the vow
• व्रतस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Genitive singular)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (of this)

• प्रभावेन: by the power
• प्रभावेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental: by/through power)

• प्राप्तम्: was obtained
• प्राप्तम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (obtained)

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• किल: indeed / it seems
• किल: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किल (अव्यय)
• Form: निपातः (reportive/emphatic particle: 'indeed/it is said')

Speaker

Sudarśana

Skanda Dialogue

Listener: Queen (his wife)

Visual Art Cues

Scene: Sudarśana, a king, addresses his queen with earnest devotion, declaring his resolve to observe Śivarātri and attributing his sovereignty to the vow’s power.

Characters & Entities

• Sudarśana
• Śivarātri
• Vrata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śivarātri-vrata is affirmed as a powerful dharmic observance capable of transforming destiny and granting both worldly and spiritual success.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The vow is taught within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya framework, implying heightened merit when aligned with that sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Observance of the Śivarātri-vrata (typically including upavāsa/fasting and night-long devotion to Śiva, as elaborated later).