Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

तत्र प्राभासिके क्षेत्रे सुरसिद्धनिषेविते । रोचते मे सदा वासस्तस्मिन्नायतने शुभे । सर्वेषामेव स्थानानामतिरम्यमतिप्रियम्

Transliteration

tatra prābhāsike kṣetre surasiddhaniṣevite | rocate me sadā vāsastasminnāyatane śubhe | sarveṣāmeva sthānānāmatiramyamatipriyam

Translation

ఆ ప్రాభాసిక పుణ్యక్షేత్రంలో, దేవులు సిద్ధులు సేవించే ఆ శుభ ఆలయంలో నా నివాసం నాకు నిత్యం హర్షాన్ని కలిగిస్తుంది; అన్ని స్థలాలలో అది అత్యంత రమ్యమై పరమ ప్రియమైనది.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण)

• प्राभासिके: in Prābhāsa (related to Prabhāsa)
• प्राभासिके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्राभासिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (qualifying क्षेत्रे)

• क्षेत्रे: in the sacred field/place
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• सुर-सिद्ध-निषेविते: frequented by gods and siddhas
• सुर-सिद्ध-निषेविते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + सिद्ध (प्रातिपदिक) + निषेवित (नि√सेव् धातु, कृदन्त: क्त/PPP)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समास: (सुरैः सिद्धैः) निषेवितम् इति (तृतीया-तत्पुरुष/agentive) विशेषण (qualifying क्षेत्रे)

• रोचते: pleases, is delightful
• रोचते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सर्वनाम

• सदा: always
• सदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण/adverb of time)

• वासः: dwelling, residence
• वासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• आयतने: in the abode, sanctuary
• आयतने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आयतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• शुभे: auspicious
• शुभे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (qualifying आयतने)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (अवधारण/emphasis)

• स्थानानाम्: of places
• स्थानानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• अति-रम्यम्: exceedingly delightful
• अति-रम्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अव्ययीभाव (अत्यन्तं रम्यम्) विशेषण (qualifying वासः/implicit स्थानम्)

• अति-प्रियम्: exceedingly dear
• अति-प्रियम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अव्ययीभाव (अत्यन्तं प्रियम्) विशेषण

Speaker

Śiva (addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Prābhāsika-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A radiant coastal sacred field with a resplendent shrine; devas and siddhas hover in attendance while the Lord speaks of his beloved dwelling-place, the kṣetra glowing with auspicious light.

Characters & Entities

• Śiva
• Prabhāsa-kṣetra
• Devas
• Siddhas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Certain tīrthas are portrayed as uniquely charged with divine presence—places where even Śiva delights to dwell, validating pilgrimage as transformative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (the Prābhāsika sacred region), described as visited by gods and siddhas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the verse functions as praise of the kṣetra and its exceptional sanctity.