Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 122

Devanagari script

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चित्रांगदेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye citrāṃgadeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma dvāviṃśatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యాంతర్గత ‘చిత్రాంగదేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనము’ అను నామముగల నూట ఇరవై రెండవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (निगमन/उद्धरणसूचक) — quotative/concluding particle

• श्री-स्कान्दे: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कान्दे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; ‘in the venerable Skanda (Purāṇa)’

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular

• एकाशीति-साहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses)
• एकाशीति-साहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; numerical compound qualifying ‘संहितायाम्’

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; agrees with ‘प्रभासखण्डे’

• प्रभास-खण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभास-खण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; agrees with ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये’

• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: in the ‘Māhātmya of the Prabhāsa sacred field’
• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular

• चित्राङ्ग-देश्वर-माहात्म्य-वर्णनम्: the narration of the greatness of Citrāṅgadeśvara
• चित्राङ्ग-देश्वर-माहात्म्य-वर्णनम्: Karma/Name (Title/नाम)
• Type: Noun
• Root: चित्राङ्गदेश्वर (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — Title-noun; nominative/accusative as heading

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय (नामसूचक) — indeclinable ‘named/called’

• द्वाविंशति-उत्तर-शततमः: the one-hundred-and-twenty-second
• द्वाविंशति-उत्तर-शततमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वाविंशति (संख्या-प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक) + शततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular; ordinal qualifying ‘अध्यायः’ (‘the 122nd’)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular

Speaker

Colophon / redactional marker

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Citrāṅgadeśvara (chapter title reference)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: palm-leaf or paper folios with the chapter title ‘Citrāṅgadeśvara-māhātmya’ and the Skanda Purāṇa lineage; a scribe or reciter concludes the reading.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra Māhātmya
• Citrāṅgadeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a structural colophon that preserves the chapter title and placement for accurate transmission and citation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Citrāṅgadeśvara within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a chapter-ending identifier.