
ఈ అధ్యాయంలో ప్రభాసక్షేత్రంలోని జామదగ్న్యేశ్వర లింగం యొక్క ఆవిర్భావం, మహిమ శైవ స్థలపురాణంగా వివరించబడుతుంది. ఈశ్వరుడు తీర్థయాత్ర క్రమాన్ని చెబుతూ, రామజామదగ్న్యుడు (పరశురాముడు) స్థాపించిన రామేశ్వరాన్ని ప్రస్తావిస్తాడు; గోపీశ్వరానికి సమీపంలో దూర సూచికతో కూడిన మహాశక్తిమంతమైన, పాపనాశక లింగస్థానాన్ని సూచిస్తాడు. కథలో పరశురాముని తీవ్రమైన నైతిక సంకటము గుర్తు చేయబడుతుంది—తండ్రి ఆజ్ఞతో మాతృవధ, ఆపై పశ్చాత్తాపం, జమదగ్ని ప్రసన్నత, వరదానంతో రేణుక పునర్జీవనం. వరం పొందినప్పటికీ పరశురాముడు ప్రభాసంలో అసాధారణ తపస్సు చేసి మహాదేవ శంకరుని ప్రతిష్ఠించి, దైవసంతృప్తి మరియు ఇష్టఫలాలను పొందుతాడు; మహేశ్వరుడు అక్కడ సన్నిధిగా నిలుస్తాడు. తదుపరి క్షత్రియులపై పరశురాముని యుద్ధయాత్ర, కురుక్షేత్రం–పంచనద ప్రాంతాలలో చేసిన కర్మలు, పితృఋణ పరిహారం, భూమిని బ్రాహ్మణులకు దానం చేయడం సంక్షేపంగా చెప్పబడుతుంది. ఫలశ్రుతిలో—ఈ లింగారాధనతో మహాపాపి కూడా సమస్త దోషాల నుండి విముక్తుడై ఉమాపతి లోకాన్ని పొందుతాడని; అలాగే కృష్ణపక్ష చతుర్దశి నాడు జాగరణ చేస్తే అశ్వమేధ సమాన ఫలం, స్వర్గీయ ఆనందం లభిస్తుందని పేర్కొంటుంది.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रामेश्वरमनुत्तमम् । जामदग्न्येन रामेण स्वयं तत्र प्रतिष्ठितम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ! ఆపై అనుత్తమమైన రామేశ్వరానికి వెళ్లవలెను; జామదగ్న్య రాముడు స్వయంగా అక్కడ దానిని ప్రతిష్ఠించాడు।
Verse 2
गोपीश्वराच्च वायव्ये धनुषां त्रिंशकेऽन्तरे । स्थितं महाप्रभावं हि लिंगं पातकनाशनम्
గోపీశ్వరానికి వాయవ్య దిశలో, ముప్పై ధనుస్సుల దూరంలో, మహాప్రభావశాలి పాతకనాశకమైన శివలింగం నిలిచి ఉంది।
Verse 3
यदा रामेण देवेशि जमदग्निसुतेन वै । कृतो मातृवधो घोरः पितुराज्ञानुवर्तिना
హే దేవేశీ! జమదగ్ని కుమారుడైన రాముడు తండ్రి ఆజ్ఞను అనుసరించి భయంకరమైన మాతృవధను చేసినప్పుడు,
Verse 4
तदा मनसि संतापं कृत्वा निर्वेदमागतः । ततः प्रसन्नतां यातो जमदग्निर्महातपाः
అప్పుడు మనస్సులో తీవ్రమైన దుఃఖాన్ని కలిగించుకొని అతడు నిర్వేదాన్ని పొందెను; అనంతరం మహాతపస్వి జమదగ్ని ప్రసన్నుడై శాంతించాడు।
Verse 5
ददौ वरं ततस्तुष्टो रेणुकायाश्च जीवितम् । एवं यद्यपि सा तत्र जीविता वरवर्णिनी
అప్పుడు సంతోషించి ఆయన రేణుకకు జీవన వరాన్ని ప్రసాదించాడు. ఈ విధంగా అక్కడ ఆ శ్రేష్ఠవర్ణిని దేవి యథాపి పునర్జీవించింది.
Verse 6
तथापि सघृणो देवि जामदग्न्यो महाप्रभः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य तपश्चक्रे ततोऽद्भुतम्
అయినప్పటికీ, ఓ దేవీ, కరుణామయుడైన మహాప్రభ జామదగ్న్యుడు ప్రభాస క్షేత్రానికి వచ్చి అక్కడ అద్భుతమైన తపస్సు చేశాడు.
Verse 7
प्रतिष्ठाप्य महादेवं शंकरं लोकशंकरम् । दिव्यं वर्षशतं साग्रं ततस्तुष्टो महेश्वरः
లోకహితకరుడైన శంకర మహాదేవుని ప్రతిష్ఠించి, ఆయన సాగ్రంగా వంద దివ్య సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు; అప్పుడు మహేశ్వరుడు ప్రసన్నుడయ్యాడు.
Verse 8
ददौ तस्येप्सितं सर्वं स्वयं तत्रैव संस्थितः । ततः कृतार्थतां प्राप्तो जामदग्न्यो महाऋषिः
ఆయన అతనికి కోరిన సమస్తాన్ని ప్రసాదించి, తాను కూడా అక్కడే నిలిచాడు. అప్పుడు మహర్షి జామదగ్న్యుడు కృతార్థుడయ్యాడు.
Verse 9
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं जित्वा हत्वा च क्षत्रियान् । कृत्वा पंचनदं तत्र कुरुक्षेत्रे महामनाः
ఇరవై ఒక్కసార్లు భూమిని జయించి క్షత్రియులను సంహరించిన ఆ మహాత్ముడు, కురుక్షేత్రంలో అక్కడ పంచనదాన్ని సృష్టించాడు.
Verse 10
रक्तैः संपूर्णतां नीत्वा क्षत्रियाणां वरानने । आनृण्यं समनु प्राप्तः पितॄणां यो महाबलः
హే వరాననే! క్షత్రియుల రక్తంతో దానిని సంపూర్ణం చేసి, ఆ మహాబలుడు పితృఋణం నుండి విముక్తి పొందెను.
Verse 11
एवं क्षत्त्रान्तकं कृत्वा दत्त्वा विप्रेषु मेदिनीम् । कृतार्थतामनुप्राप्तस्त्रैलोक्ये ख्यातपौरुषः
ఇలా క్షత్రియాంతకుడై, భూమిని విప్రులకు దానమిచ్చి, అతడు కృతార్థుడయ్యెను; అతని పరాక్రమం త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధమైంది.
Verse 12
तेन तत्स्थापितं लिंगं क्षेत्रे प्राभासिके शुभे । यस्तं पूजयते भक्त्या पापयुक्तोऽपि मानवः । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्याति लोकमुमापतेः
ఆయన శుభమైన ప్రాభాస క్షేత్రంలో ఆ లింగాన్ని స్థాపించెను. పాపభారంతో ఉన్న మనిషి కూడా భక్తితో దానిని పూజిస్తే, అతడు సమస్త పాతకాల నుండి విముక్తుడై ఉమాపతి లోకాన్ని చేరును.
Verse 13
ज्येष्ठकृष्णचतुर्दश्यां जागृयात्तत्र यो नरः । सोऽश्वमेधफलं प्राप्य मोदते दिवि देववत्
జ్యేష్ఠ కృష్ణ చతుర్దశినాడు అక్కడ ఎవడు జాగరణ చేయునో, అతడు అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొంది స్వర్గంలో దేవునివలె ఆనందించును.
Verse 121
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये जामदग्न्येश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘జామదగ్న్యేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే నూట ఇరవై ఒకటవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.