Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

प्रभासनाम्नो देवेशि तल्लिंगाराधनोद्यतः । इति ते कथितं देवि प्रभासेश्वरसूचकम्

Transliteration

prabhāsanāmno deveśi talliṃgārādhanodyataḥ | iti te kathitaṃ devi prabhāseśvarasūcakam

Translation

హే దేవేశ్వరీ! అతడు ‘ప్రభాస’ అనే ఆ లింగారాధనలో నిమగ్నుడయ్యాడు. హే దేవీ! ప్రభాసేశ్వరుని సూచించే విషయాన్ని నేను నీకు తెలిపాను.

Word by Word

• प्रभासनाम्नः: of the name ‘Prabhāsa’
• प्रभासनाम्नः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter) ‘नामन्’; समासः—प्रभासस्य नाम (षष्ठी-तत्पुरुष)

• देवेशि: O goddess (lady of gods)
• देवेशि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/1st), एकवचन (Singular)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); ‘लिङ्ग’ इत्यस्य विशेषणम्

• लिङ्ग: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्ग: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• आराधन: worship
• आराधन: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आ-√राध् (धातु) + अन (कृत् प्रत्यय) → आराधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); कृतान्त-भाववाचक (action-noun)

• उद्यतः: intent/ready (to do)
• उद्यतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उद्-√यम् (धातु) + क्त (कृत्) → उद्यत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘ready/intent’

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-सूचक-अव्यय (quotative particle)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• कथितम्: has been told
• कथितम्: Karma (Predicate complement/कर्म-भाव)
• Type: Verb
• Root: √कथ् (धातु) + क्त (कृत्) → कथित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) — ‘has been told’

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/1st), एकवचन (Singular)

• प्रभासेश्वरसूचकम्: indicative of Prabhāseśvara
• प्रभासेश्वरसूचकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रभास-ईश्वर-सूचक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—प्रभासस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष) + सूचक (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय) → ‘प्रभासेश्वरस्य सूचक’

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāseśvara (liṅga named Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (deveśi/devī)

Visual Art Cues

Scene: Prabhāsa (Vasu) stands in devotion before a radiant liṅga labeled Prabhāsa; Devī is addressed as the narrator concludes the revelation of Prabhāseśvara’s indicator-signs.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• Liṅga
• Prabhāseśvara
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through liṅga-worship is presented as a direct means to connect with Śiva’s presence at a sacred site.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra and the liṅga known as Prabhāseśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (ārādhana) of the Prabhāsa-named liṅga is indicated.