Adhyaya 10

Verse 1

ईश्वर उवाच । अन्यच्च कथयिष्यामि रहस्यं तव भामिनि । यत्र कस्य चिदाख्यातं तत्ते वच्मि वरानने

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే భామిని, నీకు మరొక రహస్యమును చెప్పుదును; ఎక్కడో ఎవరికో మాత్రమే చెప్పబడినదానిని, హే వరాననే, నీకు చెప్పుచున్నాను.

Verse 2

पृथ्वीभागे स्थितो ब्रह्मा अपां भागे जनार्द्दनः । तेजोभागस्थितो रुद्रो वायुभागे तथेश्वरः

పృథివీభాగమున బ్రహ్మ నివసించును, జలభాగమున జనార్దనుడు; తేజోభాగమున రుద్రుడు, వాయుభాగమున అలాగే ఈశ్వరుడు నివసించును.

Verse 3

आकाशभागसंस्थाने स्थितः साक्षात्सदाशिवः

ఆకాశభాగమందు సాక్షాత్ సదాశివుడు స్వయంగా ప్రత్యక్షరూపంగా నివసించుచున్నాడు।

Verse 4

यस्ययस्यैव यो भागस्तस्मिंस्तीर्थानि यानि वै । तस्यतस्य न संदेहः स स एवेश्वरः स्मृतः

ఎవరివారి ఏ భాగమో, ఆ భాగమందే ఏ తీర్థాలు స్థాపితమైయున్నవో—దానిలో సందేహం లేదు; ఆ అధిష్ఠాత శక్తియే ఈశ్వరుడని స్మరించబడును।

Verse 5

छागलंडं दुगण्डं च माकोटं मण्डलेश्वरम् । कालिंजरं वनं चैव शंकुकर्णं स्थलेश्वरम्

ఛాగలండం, దుగండం; మాకోటం—మండలేశ్వరమని ప్రసిద్ధి; కాలింజరం మరియు పవిత్ర వనం; శంకుకర్ణం—స్థలేశ్వరమని ఖ్యాతి—ఇవి క్షేత్రపు పుణ్యశక్తులు.

Verse 7

महाकालं मध्यमं च केदारं भैरवं तथा । पवित्राष्टकमेतद्धि जलसंस्थं वरानने

మహాకాలం, మధ్యమం, కేదారం, అలాగే భైరవం—ఇదే జలమందు స్థాపితమైన ‘పవిత్రాష్టకం’, ఓ వరాననే.

Verse 8

अमरेशं प्रभासं च नैमिषं पुष्करं तथा । आषाढिं चैव दण्डिं च भारभूतिं च लांगलम्

అమరేశం, ప్రభాసం; నైమిషం, పుష్కరం; అలాగే ఆషాఢి, దండీ, భారభూతి, లాంగలం—ఇవీ క్షేత్రంలోని పవిత్ర తీర్థస్వరూపాలుగా లెక్కించబడును.

Verse 9

आदि गुह्याष्टकं ह्येतत्तेजस्तत्त्वे प्रतिष्ठितम् । गया चैव कुरुक्षेत्रं तीर्थं कनखलं तथा

ఈ ‘ఆది-గుహ్యాష్టకం’ నిజంగా తేజస్-తత్త్వంలో ప్రతిష్ఠితమై ఉంది. గయ, కురుక్షేత్రం మరియు కనఖల తీర్థమూ ఇందులోనే అంతర్భూతమై ఉన్నాయి.

Verse 10

विमलं चाट्टहासं च माहेन्द्रं भीमसंज्ञकम् । गुह्याद्गुह्यतरं ह्येतत्प्रोक्तं वाय्वष्टकं तव

విమల, ఆట్టహాస, మాహేంద్ర మరియు ‘భీమ’ అనే పేరుగలది—ఇది నీకు చెప్పబడిన ‘వాయ్వష్టకం’; ఇది గుహ్యములోనూ అత్యంత గుహ్యం.

Verse 11

वस्त्रापथं रुद्रकोटिर्ज्येष्ठेश्वरं महालयम् । गोकर्णं रुद्रकर्णं च वर्णाख्यं स्थापसंज्ञकम्

వస్త్రాపథ, రుద్రకోటి, జ్యేష్ఠేశ్వర, మహాలయ; గోకర్ణ, రుద్రకర్ణ; అలాగే ‘స్థాప’ అని ప్రసిద్ధమైన వర్ణాఖ్య—ఇవీ తీర్థ-ప్రకట రూపాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

Verse 12

पवित्राष्टकमेतद्धि आकाशस्थं वरानने । एतानि तत्त्वतीर्थानि सर्वाणि कथितानि वै

ఓ వరాననే! ఈ ‘పవిత్రాష్టకం’ నిజంగా ఆకాశస్థంగా ఉంది. ఈ విధంగా ఈ సమస్త తత్త్వ-తీర్థాలు నిజముగా వివరించబడ్డాయి.

Verse 13

यो यस्मिन्देवता तत्त्वे सा तन्माहात्म्यसूचिका । औदकं च महातत्त्वं विष्णोश्चातिप्रियं प्रिये

ఏ తత్త్వంలో ఏ దేవత ఉన్నదని చెప్పబడుతుందో, ఆ స్థితియే ఆ తత్త్వ మహాత్మ్యాన్ని సూచిస్తుంది. ఓ ప్రియే! ‘ఔదక’ మహాతత్త్వం విష్ణువుకు అత్యంత ప్రియమైనది.

Verse 14

जलशायी स्मृतस्तेन नारायण इति श्रुतिः । आप्यतत्त्वं तु तीर्थानि यानि प्रोक्तानि ते मया

అందువల్ల ఆయన ‘జలశాయి’గా స్మరింపబడతాడు; అందుకే శ్రుతిలో ‘నారాయణ’ అనే నామం ప్రసిద్ధం. నేను నీకు చెప్పిన తీర్థములు అన్నీ ఆప్యతత్త్వము—జలతత్త్వమునే ఆధారంగా కలవు.

Verse 15

तानि प्रियाणि देवेशि ध्रुवं नारायणस्य वै । औदकं चैव यत्तत्त्वं तस्मिन्प्राभासिकं स्मृतम्

హే దేవేశీ! అవి నిశ్చయంగా నారాయణునికి ప్రియమైనవే. అలాగే ఏ ‘ఔదక’—జలసంబంధ తత్త్వమో, అదే ఈ ప్రాభాస ప్రాంతంలో ‘ప్రాభాసిక’ సారముగా స్మరింపబడుతుంది.

Verse 16

तत्र देवो लयं याति हरिर्जन्मनिजन्मनि । स वासुदेवः सूक्ष्मात्मा परात्परतरे स्थितः

అక్కడ హరి—ప్రభువు—జన్మ జన్మకు మళ్లీ మళ్లీ లయమునకు ప్రవేశిస్తాడు. ఆ సూక్ష్మాత్మ వాసుదేవుడు పరాత్పర స్థితిలో నిలిచియున్నాడు.

Verse 17

स शिवः परमं व्योम अनादिनिधनो विभुः । तस्मात्परतरं नास्ति सर्वशास्त्रागमेषु च

ఆ శివుడే పరమ వ్యోమం—చైతన్యపు అత్యున్నత ఆకాశం; ఆయన ఆదిలేని, అంతములేని, సర్వవ్యాపి ప్రభువు. సమస్త శాస్త్రాగమములలో కూడా ఆయనకన్నా పరమైనది లేదు అని ప్రకటించబడింది.

Verse 18

सिद्धांतागमवेदांतदर्शनेषु विशेषतः । तेषु चैव न भिन्नस्तु मया सार्द्धं यशस्विनि

ప్రత్యేకంగా సిద్ధాంత, ఆగమ, వేదాంత దర్శనములలో ఇదే సత్యం ప్రతిపాదించబడింది. వాటిలోనూ, హే యశస్వినీ, ఆయన నాతో ఏమాత్రం భిన్నుడు కాడు.

Verse 19

तस्मिन्स्थाने हरिः साक्षात्प्रत्यक्षेण तु संस्थितः । लिंगैश्चतुर्भिः संयुक्तो ज्ञायते न च केनचित्

ఆ స్థలంలో హరి స్వయంగా ప్రత్యక్షంగా నిలిచియున్నాడు. అయినా నాలుగు లింగచిహ్నాలతో కూడి ఉన్నప్పటికీ ఆయనను ఎవరూ యథార్థంగా గుర్తించరు।

Verse 20

मोक्षार्थं नैष्ठिकैर्वर्णैर्व्रतैश्चैव तु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति भल्लुकातीर्थदर्शनात्

మోక్షార్థంగా నిష్ఠతో వర్ణధర్మాలు, వ్రతాలు ఆచరించి పొందే ఫలం ఏదో, అదే ఫలం భల్లుకా తీర్థ దర్శనమాత్రంతోనే లభిస్తుంది।

Verse 21

गोचर्ममात्रं तत्स्थानं समंतात्परिमण्डलम् । न हि कश्चिद्विजानाति विना शास्त्रेण भामिनि

ఆ స్థలం గోచర్మ పరిమాణమాత్రమే, చుట్టూ వృత్తాకారంగా ఉంది. ఓ సుందరీ, శాస్త్రం లేకుండా దానిని ఎవరూ తెలుసుకోలేరు।

Verse 22

विषुवं वहते तत्र नृणामद्यापि पार्वति । पंचलिंगानि तत्रैव पंचवक्त्राणि कानि चित्

ఓ పార్వతీ, అక్కడ నేటికీ ప్రజలు విషువును ఆచరిస్తారు. అలాగే అక్కడే ఐదు లింగాలు ఉన్నాయి; వాటిలో కొన్ని పంచవక్త్రాలుగా ఉన్నాయి।

Verse 23

कुक्कुटांडकमानानि महास्थूलानि कानिचित् । सर्पेण वेष्टितान्येव चिह्नितानि त्रिशूलिभिः

వాటిలో కొన్ని మహాస్థూలంగా, కోడి గుడ్డు పరిమాణంలా ఉన్నాయి. అవి సర్పంతో చుట్టబడి, త్రిశూల చిహ్నాలతో ముద్రితమై ఉన్నాయి।

Verse 24

तेषां दर्शनमात्रेण कोटिलिंगार्चनफलम् । तस्मादिदं महाक्षेत्रं ब्रह्माद्यैः सेव्यते सदा

వారిని దర్శించడమే కోటి శివలింగార్చన ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అందుకే ఈ మహాక్షేత్రం బ్రహ్మాది దేవతలచేత కూడా నిత్యం సేవింపబడి పూజింపబడుతుంది.

Verse 25

श्रुतिमद्भिश्च विप्रेंद्रैः संसिद्धैश्च तपस्विभिः । प्रतिमासं तथाष्टम्यां प्रतिमासं चतुर्दशीम्

వేదపారంగతులైన విప్రేంద్రులు, సిద్ధ తపస్వులు ప్రతి నెల నియమంగా—ప్రత్యేకించి అష్టమి మరియు చతుర్దశి రోజుల్లో—ఇక్కడ ఆచారాలు నిర్వహిస్తారు.

Verse 26

शशिभानूपरागे वा कार्त्तिक्यां तु विशेषतः । प्रभासस्थानि लिंगानि प्रपूज्यन्ते वरानने

చంద్రగ్రహణం గానీ సూర్యగ్రహణం గానీ వచ్చినప్పుడు, ముఖ్యంగా కార్తీక మాసంలో, ఓ సుందరముఖీ! ప్రభాసంలో ప్రతిష్ఠిత శివలింగాలు మహాభక్తితో పూజింపబడతాయి.

Verse 27

संनिहत्यां कुरुक्षेत्रे सर्वस्तीर्थायुतैः सह । पुष्करं नैमिषं चैवं प्रयागं संपृथूदकम्

కురుక్షేత్రంలోని సన్నిహత్యా, అనేక తీర్థాలతో కూడి; పుష్కరం, నైమిషం, అలాగే విస్తార జలముల ప్రాయాగం—ఇవన్నీ ఇక్కడ స్మరించబడుతున్నాయి.

Verse 28

षष्टि तीर्थसहस्राणि षष्टिकोटिशतानि च । माघ्यांमाघ्यां समेष्यंति सरस्वत्यब्धिसंगमे

అరవై వేల తీర్థాలు—అరవై కోట్ల వరకు కూడా—ప్రతి మాఘ మాసంలో సరస్వతి-సముద్ర సంగమానికి వచ్చి సమవేతమవుతాయి.

Verse 29

स्मरणात्तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनादपि । मृत्युकालभवाद्वापि पापं त्यक्ष्यति सुव्रते

ఆ తీర్థాన్ని స్మరించిన మాత్రాన, దాని నామసంకీర్తనం చేసిన మాత్రాన—మరణకాలంలో చేసినా—హే సువ్రతే, పాపం విడిచిపెడతాడు.

Verse 30

आनर्त्तसारं सौम्यं च तथा भुवनभूषणम् । दिव्यं पांचनदं पुण्यमादिगुह्यं महोदयम्

ఇది ‘ఆనర్త్తసార’మని, అలాగే ‘సౌమ్య’మని; ‘భువనభూషణ’మని కూడా పిలువబడుతుంది. ఇది దివ్యమైన, పుణ్యమైన ‘పాంచనద’, ‘ఆదిగుహ్య’, ‘మహోదయ’ అనే నామాలతోనూ ప్రసిద్ధం.

Verse 31

सिद्ध रत्नाकरं नाम समुद्रावरणं तथा । धर्माकारं कलाधारं शिवगर्भगृहं तथा

ఇది ‘సిద్ధ-రత్నాకర’ అని, అలాగే ‘సముద్రావరణ’ అని కూడా ప్రసిద్ధం; ‘ధర్మాకార’, ‘కలాధార’ మరియు ‘శివగర్భగృహ’ అని కూడా పిలుస్తారు.

Verse 32

सर्वदेवनिवेशं च सर्वपातकनाशनम् । अस्य क्षेत्रस्य नामानि कल्पे कल्पे पृथक्प्रिये

ఇది సమస్త దేవతల నివాసస్థానం, సమస్త పాతకాలను నశింపజేసేది. హే ప్రియే, ఈ క్షేత్రానికి కల్పం కల్పం వేర్వేరు నామాలు ఉంటాయి.

Verse 33

आयामादीनि जानीहि गुह्यानि सुरसुन्दरि । आद्ये कल्पे पुरा देवि प्रमोदनमिति स्मृतम्

హే సురసుందరీ, దీని ఆయామములు మొదలైన వివరాలను తెలుసుకో—ఇవి గుహ్యమైనవి. హే దేవీ, ప్రాచీన ఆద్య కల్పంలో ఇది ‘ప్రమోదన’ అని స్మరించబడింది.

Verse 34

नन्दनं परितस्तस्य तस्यापि परतः शिवम् । शिवात्परतरं चोग्रं भद्रिकं परतः पुनः

దాని చుట్టూ ‘నందన’మని ప్రసిద్ధం; దాని ఆపై ‘శివ’; శివకన్నా ఆపై మళ్లీ ‘ఉగ్ర’; ఇంకా ఆపై మరల ‘భద్రిక’ అని స్మరించబడుతుంది।

Verse 35

समिंधनं परं तस्मात्कामदं च ततः परम् । सिद्धिदं चापि धर्मज्ञं वैश्वरूपं च मुक्तिदम्

దాని ఆపై ‘సమింధన’; దాని ఆపై ‘కామద’—కోరికలు నెరవేర్చువాడు. అలాగే ‘సిద్ధిద’—సిద్ధులు ప్రసాదించువాడు, ‘ధర్మజ్ఞ’—ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, ‘వైశ్వరూప’—సర్వవ్యాపి రూపం, ‘ముక్తిద’—మోక్షప్రదాత అని స్మరించబడుతుంది।

Verse 36

तथा श्रीपद्मनाभं तु श्रीवत्सं तु महाप्रभम् । तथा च पापसंहारं सर्वकामप्रदं तथा

అలాగే ‘శ్రీపద్మనాభ’; ‘శ్రీవత్స’—మహాప్రభ; అలాగే ‘పాపసంహార’—పాపనాశకుడు, ‘సర్వకామప్రద’—సర్వ కోరికలు ప్రసాదించువాడు అని స్మరించబడుతుంది।

Verse 37

मोक्षमार्गं वरा रोहे तथा देवि सुदर्शनम् । धर्मगर्भं तु धर्माणां प्रभासं पापनाशनम् । अतः परं भवन्तीह उत्पलावर्त्तिकानि च

‘మోక్షమార్గ’, ఓ దేవి, ‘వరారోహా’ మరియు ‘సుదర్శన’—మంగళ దర్శనం. ‘ధర్మగర్భ’—ధర్మాల గర్భము, ‘ప్రభాస’—పాపనాశకుడు. వీటికి ఆపై ఇక్కడ ‘ఉత్పలావర్త్తికా’ అనే తీర్థస్థానాలు కూడా ఉద్భవిస్తాయి।

Verse 38

क्षेत्रस्य मध्ये यद्देवि मम गर्भगृहं स्मृतम् । तस्य नामानि ते देवि कथितान्यनुपूर्वशः

ఓ దేవి, ఈ క్షేత్ర మధ్యలో నా గర్భగృహమని స్మరించబడేది ఉంది; ఓ దేవి, దాని నామాలు నీకు క్రమంగా చెప్పబడినవి।

Verse 39

श्रुत्वा नामान्यशेषाणि क्षेत्रमाहात्म्यमेव च । तेषां तु वांछिता सिद्धि र्भविष्यति न संशयः

సర్వ నామములను మరియు ఈ పుణ్యక్షేత్ర మహాత్మ్యమును వినినవారికి కోరిన సిద్ధి నిశ్చయంగా కలుగుతుంది—సంశయం లేదు।

Verse 40

एतत्कीर्त्तयमानस्य त्रिकालं तु महोदयम् । संध्याकालांतरं पापमहोरात्रं विनश्यति

ఇదిని త్రికాలములలో కీర్తించువానికి మహోదయం కలుగుతుంది; సంధ్యల సంధికాలములో అహోరాత్రి కూడిన పాపము నశిస్తుంది।

Verse 41

अपि वै दांभिकाश्चैव ये वसंत्यल्पबुद्धयः । मूढा जीवनिका विप्रास्तेऽपि यांति मृता दिवम्

దంభికులు, అల్పబుద్ధులు, మోహితులు—కేవలం జీవనోపాధికై నడిచే బ్రాహ్మణులైనా, వారు కూడా ఇక్కడ మరణించినపుడు స్వర్గానికి చేరుతారు।

Verse 42

अस्य क्षेत्रस्य मध्ये तु रवियोजनमध्यतः । उपक्षेत्राणि देवेशि संत्यन्यानि सहस्रशः

హే దేవేశీ! ఈ క్షేత్ర మధ్యభాగంలో, రవియోజన పరిమాణమధ్యంలో, వేలాది ఇతర ఉపక్షేత్రాలు ఉన్నాయి।

Verse 43

कानिचित्पद्मरूपाणि यवाकाराणि कानिचित् । षट्कोणानि त्रिकोणानि दण्डाकाराणि कानिचित्

కొన్ని పద్మరూపములు, కొన్ని యవాకారములు; కొన్ని షట్కోణములు, కొన్ని త్రికోణములు, మరికొన్ని దండాకారములు।

Verse 44

चंद्रबिंबार्द्धभेदानि चतुरस्रप्रभेदतः । ब्रह्मादिदैवतानीशे क्षेत्रमध्ये स्थितानि तु

కొన్ని అర్ధచంద్రబింబాకార భేదాలుగా, మరికొన్ని చతురస్ర రూపభేదాలుగా ఉన్నాయి. ఓ ఈశా, బ్రహ్మాది దేవతలు నిజంగా ఈ పవిత్ర క్షేత్రమధ్యంలోనే స్థితిచెందియున్నారు.

Verse 45

कानिचिद्योजनार्द्धानि तदर्धार्धानि कानिचित् । निवर्त्तनप्रमाणेन दण्डमानेन कानिचित्

కొన్ని (పుణ్యప్రదేశాలు) అర్ధయోజన పరిమాణమై, మరికొన్ని దాని అర్ధమై ఉంటాయి. కొన్ని నివర్తన ప్రమాణంతో, మరికొన్ని దండమానంతో లెక్కించబడుతాయి.

Verse 46

गोचर्ममानमध्यानि कानिचिद्धनुषांतरम् । यज्ञोपवीतमात्राणि प्रभासे संति कोटिशः

కొన్ని (తీర్థాలు) గోచర్మ-మానంతో మధ్యమ విస్తారమై, కొన్ని ధనుష్యంతర పరిమాణమై ఉంటాయి; ప్రభాసంలో యజ్ఞోపవీత-మాత్రమైన సూక్ష్మ పుణ్యస్థానాలు కూడా కోటిశః ఉన్నాయి.

Verse 47

अंगुल्यष्टम भागोऽपि नभोस्ति कमलेक्षणे । न संति यस्मिंस्तीर्थानि दिव्यानि च नभस्तले

ఓ కమలనయనా, ఆకాశంలో అంగుళి యొక్క ఎనిమిదవ భాగమంత స్థలమూ లేదు—అక్కడ దివ్య తీర్థాలు లేవని; నభోమండలమంతటా అవి వ్యాపించి ఉన్నాయి.

Verse 48

प्रभासक्षेत्रमासाद्य तिष्ठंति प्रलयादनु । केदारे चैव यल्लिंगं यच्च देवि महालये

ప్రభాసక్షేత్రాన్ని ఆశ్రయించి వారు ప్రళయానంతరమూ నిలిచి ఉంటారు. కేదారంలో ఉన్న లింగమూ, ఓ దేవీ, మహాలయంలో ఉన్నదీ—

Verse 49

मध्यमेश्वरसंस्थं च तथा पाशुपतेश्वरम् । शंकुकर्णेश्वरं चैव भद्रेश्वरमथापि च

అక్కడ మధ్యమేశ్వరుని పవిత్ర స్థానం ఉంది; అలాగే పాశుపతేశ్వరుడు, శంకుకర్ణేశ్వరుడు మరియు భద్రేశ్వరుడూ ఉన్నారు.

Verse 50

सोमे श्वरमथैकाग्रं कालेश्वरमजेश्वरम् । भैरवेश्वरमीशानं तथा कायावरोहणम्

తదుపరి సోమేశ్వరుడు, ఏకాగ్రుడు; కాలేశ్వరుడు, అజేశ్వరుడు; భైరవేశ్వరుడు, ఈశానుడు మరియు కాయావరోహణమూ ఉన్నాయి.

Verse 51

चापटेश्वरकं पुण्यं तथा बदरिकाश्रमम् । रुद्रकोटिर्महाकोटि स्तथा श्रीपर्वतं शुभम्

పుణ్యమైన చాపటేశ్వరకం, అలాగే బదరికాశ్రమం; రుద్రకోటి, మహాకోటి; మరియు శుభమైన శ్రీపర్వతమూ ఉన్నాయి.

Verse 52

कपाली चैव देवेशः करवीरं तथा पुनः । ओंकारं परमं पुण्यं वशिष्ठाश्रममेव च । यत्र कोटिः स्मृता देवि रुद्राणां कामरूपिणाम्

కపాలీ మరియు దేవేశుడు; మళ్లీ కరవీరము; పరమ పుణ్యమైన ఓంకారం, వశిష్ఠాశ్రమమూ—అక్కడ, ఓ దేవీ, ఇష్టరూపధారులైన రుద్రుల కోటి నివసించునని స్మరించబడుతుంది.

Verse 53

यानि चान्यानि स्थानानि पुण्यानि मम भूतले । प्रयागं पुरतः कृत्वा प्रभासे निवसंति च

నా భూమిపై ఉన్న ఇతర పుణ్యస్థానాలన్నీ, ప్రయాగాన్ని ముందుగా నిలిపి, ప్రభాసంలోనూ నివసిస్తాయి.

Verse 54

उत्तरे रविपुत्री तु दक्षिणे सागरं स्मृतम् । दक्षिणोत्तरमानोऽयं क्षेत्रस्यास्य प्रकीर्त्तितः

ఉత్తర దిశలో రవిపుత్రీ, దక్షిణ దిశలో సముద్రమని స్మరించబడింది. ఈ విధంగా ఈ క్షేత్రపు దక్షిణ–ఉత్తర పరిమాణం ప్రకటించబడింది.

Verse 55

रुक्मिण्याः पूर्वतश्चैव तप्ततोयाच्च पश्चिमे । पूर्वपश्चिममानोऽयं प्रभासस्य प्रकीर्त्तितः

తూర్పున రుక్మిణీ తీర్థం, పడమరన తప్తతోయ తీర్థం ఉంది. ఈ విధంగా ప్రభాసపు తూర్పు–పడమర పరిమాణం ప్రఖ్యాతమైంది.

Verse 56

एतदन्तरमासाद्य तीर्थानि सुरसुन्दरि । पातालादिकटाहांतं तानि तत्र वसंति वै

హే దేవసుందరి! ఈ మధ్య ప్రాంతాన్ని చేరిన తరువాత తీర్థాలు నిజంగా అక్కడే నివసిస్తాయి—పాతాళం మొదలైన కడాయి వంటి అగాధాంతం వరకు వ్యాపించి.

Verse 57

एवं ज्ञात्वा महादेवि सर्वदेवमयो हरिः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य तत्याज स्वं कलेवरम्

హే మహాదేవి! ఇలా తెలుసుకొని, సమస్త దేవమయుడైన హరి ప్రభాసక్షేత్రానికి వచ్చి అక్కడే తన దేహాన్ని త్యజించాడు.

Verse 58

दिव्यं ममेदं चरितं हि रौद्रं श्रोष्यंति ये पर्वसु वा सदा वा । ते चापि यास्यंति मम प्रसादात्त्रिविष्टपं पुण्यजनाधिवासम्

నా ఈ దివ్యమైన, రౌద్ర-గంభీరమైన చరిత్రను పర్వదినాలలో గానీ ఎల్లప్పుడుగానీ వినేవారు—నా ప్రసాదంతో త్రివిష్టపం, పుణ్యజనాధివాసమైన స్వర్గాన్ని పొందుతారు.

Verse 59

इति कथितमशेषमेव चित्रं चरितमिदं तव देवि पुण्ययुक्तम् । इतरमपि तवातिवल्लभं यद्वद कथयामि महोदयं मुनीनाम्

ఇట్లు, ఓ దేవీ, పుణ్యసంపన్నమైన ఈ విచిత్రమైన సంపూర్ణ పవిత్రచరిత్రం నీకు చెప్పబడింది. ఇక నీకు అత్యంత ప్రియమైన మరొక కథను, మునులకు మహోన్నతిని కలిగించేదాన్ని, యథావిధిగా నేను వివరిస్తాను.