Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तत्र कृष्णचतुर्दश्यां यः श्राद्धं कुरुते नरः । आश्विने फाल्गुने वापि स याति परमां गतिम्

Transliteration

tatra kṛṣṇacaturdaśyāṃ yaḥ śrāddhaṃ kurute naraḥ | āśvine phālgune vāpi sa yāti paramāṃ gatim

Translation

అక్కడ కృష్ణపక్ష చతుర్దశినాడు ఎవడు విధివిధానంగా శ్రాద్ధం చేస్తాడో—ఆశ్వినమాసంలో గానీ ఫాల్గుణమాసంలో గానీ—వాడు పరమగతిని పొందుతాడు.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देश/कालवाचक क्रियाविशेषण)

• कृष्णचतुर्दश्याम्: on the dark fortnight’s fourteenth (tithi)
• कृष्णचतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः—‘कृष्णपक्षस्य चतुर्दशी’

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• कुरुते: performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √कृ = to do/perform

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• आश्विने: in (the month of) Āśvina
• आश्विने: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आश्विन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन (मासे)

• फाल्गुने: in (the month of) Phālguna
• फाल्गुने: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: फाल्गुन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन (मासे)

• वा: or
• वा: Vikalpa (Alternative)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय (विकल्पार्थक-निपात)

• अपि: also/even
• अपि: Samuccaya/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/अपि-कार)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• याति: goes
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √या = to go

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• गतिम्: state/destination
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (within Arbuda-khaṇḍa narration)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at a sacred coastal/riverbank tīrtha in Prabhāsa performs śrāddha on kṛṣṇa-caturdaśī: darbha spread, piṇḍas offered, water libations, brāhmaṇas seated, the shrine silhouette in the background.

Characters & Entities

• Acaleśvara (context)
• Śrāddha
• Āśvina
• Phālguna
• Kṛṣṇa-caturdaśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right place and right time sanctify ancestral rites; performed at a powerful tīrtha, Śrāddha becomes a direct means to the highest good.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Acaleśvara tīrtha (within Arbuda-khaṇḍa), where Śrāddha yields supreme results.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Śrāddha on kṛṣṇa-caturdaśī, especially in the months Āśvina or Phālguna, at that sacred site.