Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

Devanagari script

पप्रच्छांकं समारोप्य चिरागमन कारणम् । ततः स कथयामास सर्वं मुनिविचेष्टितम् । दर्शनं ब्रह्मलोकस्य पद्मयोनेर्वरं तथा

Transliteration

papracchāṃkaṃ samāropya cirāgamana kāraṇam | tataḥ sa kathayāmāsa sarvaṃ muniviceṣṭitam | darśanaṃ brahmalokasya padmayonervaraṃ tathā

Translation

అతనిని ఒడిలో కూర్చోబెట్టి తండ్రి దీర్ఘకాలం ఆలస్యంగా వచ్చిన కారణం అడిగెను. అప్పుడు బాలుడు మునుల కార్యములు, బ్రహ్మలోక దర్శనం, పద్మయోని బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరమును సమస్తంగా వివరించెను.

Word by Word

• पप्रच्छ: asked
• पप्रच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: prach (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अङ्कम्: lap
• अङ्कम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: aṅka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समारोप्य: having placed (him)
• समारोप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: sam-ā-rup (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having placed/caused to mount (on the lap)’

• चिरागमन: long (delayed) coming
• चिरागमन: Sambandha (Qualifier of kāraṇam)
• Type: Noun
• Root: cira + āgamana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे (as first member) / समासपद; कर्मधारय: ‘चिरं यद् आगमनम्’ (long absence/late coming)

• कारणम्: reason
• कारणम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kāraṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पप्रच्छ (asked) इत्यस्य कर्म

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: अव्यय; ततो (thereupon/then)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कथयामास: told, narrated
• कथयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: kath (धातु)
• Form: लिट्-लकार (periphrastic perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कथयामास इत्यस्य कर्म

• मुनिविचेष्टितम्: the sage’s actions/deeds
• मुनिविचेष्टितम्: Karman (Apposition to sarvam)
• Type: Noun
• Root: muni + viceṣṭita (प्रातिपदिक; vi-ceṣṭ-धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मुनेः विचेष्टितम्)

• दर्शनम्: the sight/vision
• दर्शनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: darśana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वम् इत्यस्य अन्तर्गतं कर्म (item narrated)

• ब्रह्मलोकस्य: of Brahma’s world
• ब्रह्मलोकस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: brahma-loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः लोकः)

• पद्मयोनेः: of the lotus-born (Brahmā)
• पद्मयोनेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: padma + yoni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष (पद्मात् योनिः यस्य—ब्रह्मा)

• वरम्: the boon
• वरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vara (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वम् इत्यस्य अन्तर्गतं कर्म

• तथा: also, likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकार (also/likewise)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpasattama)

Visual Art Cues

Scene: A father lifts the boy onto his lap and asks about the long absence; the boy narrates sages’ deeds, a vision of Brahmaloka, and Brahmā’s boon—domestic tenderness framing cosmic wonder.

Characters & Entities

• Brahmaloka
• Brahmā (Padmayoni)
• Munis (sages)
• father (Mṛkaṇḍu)
• boy (bālaka)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas present divine audience (darśana) and boons as outcomes of sacred association and righteous striving.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmaloka is highlighted as a divine realm; the terrestrial sanctity implied is the Arbuda region where the story unfolds.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse references receiving a ‘vara’ (boon) following divine encounter.