Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 4›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

देवस्योत्तरदिग्भागे कुंडं तिष्ठति नित्यशः । तस्यां स्नात्वा मुनिश्रेष्ठ लिंगं मे पश्यते तु यः । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

Transliteration

devasyottaradigbhāge kuṃḍaṃ tiṣṭhati nityaśaḥ | tasyāṃ snātvā muniśreṣṭha liṃgaṃ me paśyate tu yaḥ | sa yāti paramaṃ sthānaṃ jarāmaraṇavarjitam

Translation

దేవాలయానికి ఉత్తర దిశాభాగంలో ఒక కుండము నిత్యంగా నిలిచి ఉంది. ఓ మునిశ్రేష్ఠా, అందులో స్నానమాచరించి నా లింగ దర్శనం చేసేవాడు జరామరణరహిత పరమస్థానాన్ని పొందును.

Word by Word
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — ‘of the god’
उत्तर-दिक्-भागेin the northern quarter/region
उत्तर-दिक्-भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक) + दिक् (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन — ‘in the part of the northern direction’
कुण्डम्a pond/pool
कुण्डम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — here as subject
तिष्ठतिstands; is situated
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — ‘stands/exists’
नित्यशःalways
नित्यशः:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशस् (अव्यय)
Formअव्यय — क्रियाविशेषण (adverb)
तस्याम्in that (pond)
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन — ‘in it/therein’ (in that pond)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) — ‘having bathed’
मुनिश्रेष्ठO best of sages
मुनिश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन — संबोधन
लिङ्गम्the liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — ‘my/of me’
पश्यतेsees
पश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद — ‘sees’
तुindeed; but
तु:
Sambandha-bodhaka (Connector/सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय — निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — relative pronoun
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — correlative pronoun
यातिgoes; attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — ‘goes/attains’
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — विशेषण of स्थानम्
स्थानम्abode; place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
जरा-मरण-वर्जितम्free from old age and death
जरा-मरण-वर्जितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजरा (प्रातिपदिक) + मरण (प्रातिपदिक) + वर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वृज्/वर्ज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — विशेषण of स्थानम्; ‘devoid of old age and death’
Speaker

Śiva (Maheśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Uttara-kuṇḍa (north tank of the deity)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: muni-śreṣṭha / muni-sattama

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathe in a clear kuṇḍa situated north of a Śiva shrine; after bathing, they walk with wet hair and folded hands toward the liṅga for darśana; the scene conveys purity and transcendence.

Characters & Entities
Ś
Śiva
L
Liṅga
K
Kuṇḍa
U
Uttara-dik (north)

FAQs

Purification through tīrtha-snān and sanctification through darśana together are presented as a direct path to the highest spiritual state.

A specific kuṇḍa (sacred tank) situated north of the deity’s shrine in the Arbuda region, linked to Śiva’s liṅga.

Bathe in the kuṇḍa and then take darśana of Śiva’s liṅga.

←Previous Verse
Next Verse→