Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6
Devanagari script
तदा कामो द्रुतं गृह्य पुष्पचापं तमभ्यगात् । कन्दर्प्पं सहसा दृष्ट्वा सन्धितेषुं सुदुर्जयम्
Transliteration
tadā kāmo drutaṃ gṛhya puṣpacāpaṃ tamabhyagāt | kandarppaṃ sahasā dṛṣṭvā sandhiteṣuṃ sudurjayam
Translation
అప్పుడు కామదేవుడు త్వరగా పుష్పధనుస్సును ధరించి ఆయన సమీపానికి వచ్చాడు. అకస్మాత్తుగా బాణం సంధించిన, దుర్జయుడైన కందర్పుని చూసి (శివుడు చలించెను).
Word by Word
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
कामःKāma
कामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवता/व्यक्ति (Kāma)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdruta (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial accusative): 'quickly'
गृह्यhaving taken
गृह्य:
Purvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√grah (धातु √ग्रह्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (gerund/absolutive): 'having taken'
पुष्पचापम्the flower-bow
पुष्पचापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpuṣpa + cāpa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुष्पाणां चापः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अभ्यगात्approached
अभ्यगात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi + √gam (धातु √गम्)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कन्दर्पम्Kandarpa
कन्दर्पम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkandarpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (Kandarpa = Kāma)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय: 'suddenly/at once'
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś + tvā (धातु √दृश्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (gerund): 'having seen'
सन्धितेषुम्him with an aimed arrow
सन्धितेषुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsandhita + iṣu (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सन्धितः इषुः यस्य), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'one whose arrow is fixed/aimed'
सुदुर्जयम्very hard to conquer
सुदुर्जयम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + durjaya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अतिशयेन दुर्जयः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
Speaker
Pulastya
Characters & Entities
K
KāmaK
KandarpaŚ
Śiva (implied)FAQs
Desire (kāma) is portrayed as a powerful force that tests even great beings, underscoring the purāṇic emphasis on mastery over the senses.
None in this verse; it is part of a mythic prelude within the Arbuda Khaṇḍa narration.
None.