Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 38›Shloka 34
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

गंगोवाच । अपि दौर्भाग्ययुक्ताऽहं भार्या जाताऽस्मि शूलिनः । तस्मादेकं दिनं देहि क्रीडनार्थमनेन तु

Transliteration

gaṃgovāca | api daurbhāgyayuktā'haṃ bhāryā jātā'smi śūlinaḥ | tasmādekaṃ dinaṃ dehi krīḍanārthamanena tu

Translation

గంగా పలికింది—నేను దౌర్భాగ్యముతో కూడినదానినైనా, శూలధారి ప్రభువైన శివుని భార్యనయ్యాను. కాబట్టి ఆయనతో క్రీడించుటకు నాకు ఒక్క రోజును ప్రసాదించండి।

Word by Word
गङ्गाGanga
गङ्गा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थक (even/also)
दौर्भाग्ययुक्ताendowed with misfortune
दौर्भाग्ययुक्ता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदौर्भाग्य + युक्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दौर्भाग्येन युक्ता); ‘युक्त’ = क्त-कृदन्त (√युज्)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
भार्याwife
भार्या:
Karta/Predicate (Subject complement)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जाताhave become
जाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु) / जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (become)
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
शूलिनःof the trident-bearer (Shiva)
शूलिनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘दिनम्’ इति विशेषण
दिनम्day
दिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देहिgive
देहि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्रीडनार्थम्for playing, for sport
क्रीडनार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootक्रीडन + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (क्रीडनस्य अर्थः = for the purpose of play)
अनेनwith this (one)
अनेन:
Sahakari/Karana (With this/Instrumental association)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
Speaker

Gaṅgā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-kuṇḍa / Śivagaṅgā (contextual)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Gaṅgā, personified as a radiant river-goddess, speaks with humility, requesting a single day to sport with the trident-bearing Śiva.

Characters & Entities
G
Gaṅgā
Ś
Śiva (Śūlin)

FAQs

Even divine beings express humility; sacred narratives frame devotion and intimacy with Śiva as a source of auspiciousness.

The context leads into the glorification of Śivagaṅgā-kuṇḍa, a tīrtha described in the Arbudakhaṇḍa.

No direct ritual is prescribed in this verse; it sets up the tīrtha’s origin narrative.

←Previous Verse
Next Verse→