Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

Devanagari script

स त्वां वांछति कल्याणि धर्मपत्नीं स्वधर्मतः । तस्माद्वरय भद्रं ते सर्वकामप्रदं पतिम्

Transliteration

sa tvāṃ vāṃchati kalyāṇi dharmapatnīṃ svadharmataḥ | tasmādvaraya bhadraṃ te sarvakāmapradaṃ patim

Translation

హే కల్యాణీ, అతడు తన ధర్మమని చెప్పుకొనే నియమం ప్రకారం నిన్ను ధర్మపత్నిగా కోరుతున్నాడు. కనుక నీకు మంగళం కలుగుగాక—సర్వకామప్రదుడైన అతనినే భర్తగా వరించు.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग/उभयलिङ्ग-प्रयोग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• वाञ्छति: desires
• वाञ्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कल्याणि: O auspicious lady
• कल्याणि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कल्याणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन

• धर्मपत्नीम्: as (his) lawful wife
• धर्मपत्नीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म + पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य पत्नी)

• स्वधर्मतः: according to his own duty/law
• स्वधर्मतः: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: स्व + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: from/according to one's own dharma)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Sambandha (Logical connector/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोग (तस्मात् = therefore/from that); निपातवत्

• वरय: choose (as husband)
• वरय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु; वरयति)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भद्रम्: good fortune
• भद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग (benedictive object)

• ते: for you/your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• सर्वकामप्रदम्: granting all desires
• सर्वकामप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (सर्वान् कामान् प्रददाति इति)

• पतिम्: husband
• पतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन

Speaker

Vicakṣaṇa (envoy speech)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A messenger or spokesman urges an ‘auspicious lady’ to accept Mahiṣa as husband, presenting wealth and wish-fulfillment; the lady remains poised, dignified, with restrained displeasure; the setting hints at a sacred mountain precinct.

Characters & Entities

• Vicakṣaṇa
• Mahiṣa
• Devī/Parameśvarī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma often disguises itself in the language of dharma; spiritual discernment rejects coercion framed as righteousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda Parvata serves as the sacred stage where divine authority confronts demonic persuasion.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a persuasive proposal within the narrative.