Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 70

Devanagari script

तावद्धैर्यं तपः सत्यं तावत्स्थैर्यं कुलत्रपा । यावत्पश्यति नो नारीमैकांते च विशेषतः

Transliteration

tāvaddhairyaṃ tapaḥ satyaṃ tāvatsthairyaṃ kulatrapā | yāvatpaśyati no nārīmaikāṃte ca viśeṣataḥ

Translation

ధైర్యం, తపస్సు, సత్యం, స్థైర్యం, కులమర్యాద—ఇవి అన్నీ స్త్రీని చూడని వరకే నిలుస్తాయి, ముఖ్యంగా ఏకాంతంలో.

Word by Word

• तावत्: so long; to that extent
• तावत्: Sambandha (correlative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (correlative: 'so long/that much')

• धैर्यम्: steadfastness; courage
• धैर्यम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: धैर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd); एकवचन

• तपः: austerity
• तपः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd); एकवचन

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd); एकवचन

• तावत्: so long; to that extent
• तावत्: Sambandha (correlative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (correlative)

• स्थैर्यम्: steadiness
• स्थैर्यम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: स्थैर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd); एकवचन

• कुलत्रपा: family-modesty; sense of shame for one’s lineage
• कुलत्रपा: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: कुल-त्रपा (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुलस्य त्रपा)

• यावत्: as long as; until
• यावत्: Sambandha (correlative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; यावत्-तावत् सहसंबन्धि (correlative: 'as long as')

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद

• नः: of us; our
• नः: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th, genitive); बहुवचन; सर्वनाम

• नारीम्: a woman
• नारीम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd); एकवचन

• एकान्ते: in solitude; in privacy
• एकान्ते: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: एकान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th); एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Speaker

Nārada (as recalled/reported within Pulastya’s narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An ascetic stands at the edge of a secluded grove, sensing danger in solitude; the composition contrasts open communal space vs shadowed private thicket.

Characters & Entities

• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Virtue can collapse under unchecked circumstances; careful boundaries and vigilance are essential for dharmic stability.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None explicitly; the verse is part of the Arbuda Khaṇḍa’s didactic narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual; it advises situational discipline—avoiding compromising solitude.