Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

एवं च वसते तत्र जनः स्वर्गे तपोधन । यावत्पुण्यक्षयस्तावत्पश्चात्पातमवाप्नुयात्

Transliteration

evaṃ ca vasate tatra janaḥ svarge tapodhana | yāvatpuṇyakṣayastāvatpaścātpātamavāpnuyāt

Translation

ఓ తపోధన! జనులు అక్కడ స్వర్గంలో తమ పుణ్యం ఉన్నంతకాలమే నివసిస్తారు; పుణ్యం క్షయమైన తరువాత వారు ఆ స్థితి నుండి పతనమవుతారు.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• वसते: dwells
• वसते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• जनः: a person/people
• जनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्वर्गे: in heaven
• स्वर्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• तपोधन: O ascetic rich in austerity
• तपोधन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तपोधन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘तपः धनं यस्य’

• यावत्: as long as
• यावत्: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: परिमाण/अवधि-वाचक अव्यय (as long as)

• पुण्यक्षयः: the exhaustion of merit
• पुण्यक्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य-क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुण्यस्य क्षयः)

• तावत्: so long
• तावत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: परिमाण/अवधि-वाचक अव्यय (so long/that long)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (afterwards)

• पातम्: a fall (downfall)
• पातम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अवाप्नुयात्: would attain/meet with
• अवाप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Devadūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha region)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Tapodhana / muni (addressee)

Visual Art Cues

Scene: A didactic vision: souls enjoying svarga in radiant vimānas while an unseen counter of merit diminishes; as puṇya ends, the radiance fades and a downward path appears, underscoring impermanence.

Characters & Entities

• Svarga
• Puṇya-kṣaya
• Mudgala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Heaven is not final liberation: it lasts only until puṇya is spent, teaching impermanence and the need for a higher, Śiva-centered goal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single earthly tīrtha is named in this verse; it supports the Arbuda Khaṇḍa’s broader māhātmya by steering the listener toward lasting spiritual attainment.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is given; the verse provides doctrinal guidance about karma’s finite results.