Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

अहमेवानयिष्यामि तवार्थे च महेश्वरम् । तदा स्थास्यंति वै तत्र सर्वे देवाः सवासवाः

Transliteration

ahamevānayiṣyāmi tavārthe ca maheśvaram | tadā sthāsyaṃti vai tatra sarve devāḥ savāsavāḥ

Translation

నీ హితార్థం కోసం నేనే అక్కడికి మహేశ్వరుని తీసుకొస్తాను. అప్పుడు ఇంద్రునితో కూడిన సమస్త దేవతలు నిశ్చయంగా అక్కడే నివసిస్తారు.

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण (emphatic particle)

• आनयिष्यामि: I will bring
• आनयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + नी (धातु)
• Form: लृट्-लकार, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• तव: for you/your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अर्थे: for the sake (of)
• अर्थे: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; प्रयोजनार्थे (in the sense of purpose)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक

• महेश्वरम्: Maheshvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (महान् ईश्वरः)

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण

• स्थास्यन्ति: will stand/remain
• स्थास्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लृट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• वै: indeed
• वै: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय, निश्चयार्थक/खल्वर्थक निपात (emphatic particle)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सवासवाः: together with Vāsava (Indra)
• सवासवाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण; तत्पुरुष (सह वासवैः/वासवेन) = including Indra(s)

Speaker

Vasiṣṭha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra / Arbudācala

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A solemn vow is uttered: Maheśvara is to be brought/manifested at Arbuda; the devas with Indra gather as a radiant celestial court over a mountain shrine-site.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Maheśvara
• Śiva
• Indra (Vāsava)
• Devas
• Arbuda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The installation or arrival of Śiva is the highest sanctifier; where Maheśvara abides, all divine powers gather.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda is glorified as a Śaiva sacred center where Maheśvara and the devas take residence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, it points to a divine establishment of Śiva’s presence (a prototype for liṅga-pratiṣṭhā and tīrtha-creation), though no step-by-step ritual is stated.