Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 93

Devanagari script

तस्माद्गच्छ मया मुक्ता यत्राऽसौ तनयस्तव । तिष्ठते गोकुले बद्धः क्षीरपायी सुदुःखितः

Transliteration

tasmādgaccha mayā muktā yatrā'sau tanayastava | tiṣṭhate gokule baddhaḥ kṣīrapāyī suduḥkhitaḥ

Translation

కాబట్టి వెళ్లు—నేను నిన్ను విముక్తం చేస్తున్నాను—నీ కుమారుడు ఉన్న చోటికి. అతడు గోకులంలో బంధింపబడి ఉన్నాడు, పాలు తాగుతూ, అత్యంత దుఃఖిస్తున్నాడు.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ/तस्मात् (therefore)

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• मुक्ता: released, set free
• मुक्ता: Sambodhana (Implied address/सम्बोधन)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘released’ (addressed to her)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (where)

• असौ: that (he)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तनयः: son
• तनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• तिष्ठते: stands/remains
• तिष्ठते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• गोकुले: in the cow-pen/cowshed
• गोकुले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोकुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• बद्धः: bound, tied
• बद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बन्ध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of तनयः)

• क्षीरपायी: milk-drinking (a suckling)
• क्षीरपायी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षीर (प्रातिपदिक) + पायिन् (प्रातिपदिक)
• Form: उपपद-तत्पुरुष (क्षीरं पिबति इति), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• सुदुःखितः: very distressed
• सुदुःखितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय-उपसर्ग) + दुःखित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘सु’ उपसर्गेण अतिशय (very)

Speaker

Vyāghra (Tiger)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gokula (as kṣetra reference)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A figure grants Kapilā release and directs her urgently to Gokula where her son is bound, milk-drinking, and miserable—an image of helplessness and maternal urgency.

Characters & Entities

• Kapilā
• Tanaya (son)
• Gokula
• Vyāghra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even a feared creature acts righteously when moved by satya and compassion—dharma can soften and liberate.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse mentions Gokula as a locale within the story, but it is not framed here as a tīrtha-māhātmya passage.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative instruction to reunite with the suffering child.