Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

पुलस्त्य उवाच । ततः पिंडारकं गच्छेत्तीर्थं पापहरं नृप । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मंकिना ब्राह्मणेन च । सिद्धिं गतस्तथा राजंस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

pulastya uvāca | tataḥ piṃḍārakaṃ gacchettīrthaṃ pāpaharaṃ nṛpa | yatra pūrvaṃ tapastaptaṃ maṃkinā brāhmaṇena ca | siddhiṃ gatastathā rājaṃstīrthasyāsya prabhāvataḥ

పులస్త్యుడు పలికెను—ఆ తరువాత, ఓ నృపా, పాపహరమైన పిండారక తీర్థానికి వెళ్లవలెను; అక్కడ పూర్వకాలంలో మంకి బ్రాహ్మణుడు తపస్సు చేసి, ఈ తీర్థ ప్రభావంతో సిద్ధిని పొందెను.

pulastyaḥPulastya
pulastyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषणम् (adverb)
piṃḍārakamPiṇḍāraka (place)
piṃḍārakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpiṃḍāraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; तीर्थ-नाम
gacchetshould go; let (him) go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; विधिलिङ्गार्थे आज्ञा
tīrthamthe sacred ford/place
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; apposition to piṃḍārakam
pāpaharamsin-removing
pāpaharam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāpa-hara (प्रातिपदिक; पाप + हर)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; tīrtham इति विशेषणम्
nṛpaO king
nṛpa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध-क्रियाविशेषणम् (relative adverb: where)
pūrvamformerly
pūrvam:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक/अव्ययीभावे)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (formerly)
tapaḥausterity; penance
tapaḥ:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगे कर्तृस्थाने (subject of passive)
taptamwas performed; was practiced
taptam:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeKridanta
Roottap (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; tapaḥ इति विशेषणम्
maṃkināby Maṃkin
maṃkinā:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootmaṃkin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
brāhmaṇenaby the brāhmaṇa
brāhmaṇena:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; maṃkinā इत्यस्य विशेषण/अपपद
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
siddhimsuccess; attainment
siddhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsiddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
gataḥattained; went to
gataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeKridanta
Rootgam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past active participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः
tathāthus; in that way
tathā:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (thus)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
tīrthasyaof the tīrtha
tīrthasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
asyaof this
asya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
prabhāvataḥdue to the power/effect
prabhāvataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootprabhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; हेत्वर्थे (cause)

Pulastya

Tirtha: Piṇḍāraka

Type: kshetra

Listener: Nṛpa (king)

Scene: Pulastya instructs the king to proceed next to Piṇḍāraka, a sin-destroying ford where the brāhmaṇa Maṅki once performed austerities and attained siddhi through the tīrtha’s power.

P
Pulastya
P
Piṇḍāraka Tīrtha
M
Maṅki (brāhmaṇa)

FAQs

Pilgrimage to a true tīrtha, supported by austerity and faith, becomes a means of purification and attainment of siddhi.

Piṇḍāraka Tīrtha, praised as pāpahara (sin-removing).

The prescription is pilgrimage (gacchet) to Piṇḍāraka; tapas is cited through Maṅki’s exemplar.