Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

Devanagari script

तैः सैन्यं दानवेशस्य सर्वं शस्त्रैर्निपातितम् । पश्यतस्तस्य दैत्यस्य निश्चलस्यासुरस्य च

Transliteration

taiḥ sainyaṃ dānaveśasya sarvaṃ śastrairnipātitam | paśyatastasya daityasya niścalasyāsurasya ca

Translation

వారి శస్త్రప్రహారాలతో దానవేశుని సమస్త సైన్యం నేలకొరిగింది; ఆ నిశ్చల దైత్యుడు, ఆ అసురుడు, చూస్తూ నిలిచిపోయాడు।

Word by Word

• तैः: by them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• दानवेशस्य: of the lord of the Dānavas
• दानवेशस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दानव-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (दानवानाम् ईशः)

• सर्वम्: entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (सैन्यम्)

• शस्त्रैः: with weapons
• शस्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• निपातितम्: was struck down
• निपातितम्: Karma (Object described/कर्म)
• Type: Verb
• Root: नि-√पत् (धातु)
• Form: कृदन्त—भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (सैन्यम्) इति कर्मणि प्रयोगे ‘fallen/struck down’

• पश्यतः: while (he) was watching
• पश्यतः: Shashthi-Sambandha (Genitive absolute-like/षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: कृदन्त—शतृ (वर्तमान कृदन्त/Present active participle), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; ‘while (he) was seeing’

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• दैत्यस्य: of the Daitya
• दैत्यस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• निश्चलस्य: motionless
• निश्चलस्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निश्चल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषणम् (दैत्यस्य/असुरस्य)

• असुरस्य: of the Asura
• असुरस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda (Arbudācala)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: A violent tableau: the Devī-born host rains weapons; the dānava-lord stands rigid, watching his forces collapse—dust, broken banners, and a grim hush behind the clamor.

Characters & Entities

• Dānaveśa (lord of Dānavas)
• Daitya
• Asura
• Devī’s army

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma collapses swiftly before divine order; even mighty opponents become powerless witnesses.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative context is the Arbuda/Varaparvata region within Prabhāsa-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated in this verse.