Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

प्रभासतीर्थं विख्यातं तस्मादेतद्भविष्यति । यत्र सोमग्रहे प्राप्ते सोमवारे विशेषतः

Transliteration

prabhāsatīrthaṃ vikhyātaṃ tasmādetadbhaviṣyati | yatra somagrahe prāpte somavāre viśeṣataḥ

Translation

అందువల్ల ఈ స్థలం ‘ప్రభాసతీర్థం’గా ప్రసిద్ధి చెందును—విశేషంగా ఇక్కడ సోమవారంలో చంద్రగ్రహణం సంభవించినప్పుడు।

Word by Word

• प्रभास-तीर्थम्: the Prabhāsa pilgrimage-place
• प्रभास-तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (‘प्रभासस्य तीर्थम्’)

• विख्यातम्: well-known, renowned
• विख्यातम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि-ख्या (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘प्रभासतीर्थम्’ इत्यस्य विशेषण

• तस्मात्: therefore, from that (reason)
• तस्मात्: Apadana (Source/Reason/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); सर्वनाम

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular); सर्वनाम

• भविष्यति: will be / will happen
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्ध/देशवाचक (relative adverb: where)

• सोम-ग्रहॆ: during the lunar eclipse
• सोम-ग्रहॆ: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (‘सोमस्य ग्रहः’ = lunar eclipse)

• प्राप्ते: when (it) has occurred
• प्राप्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) सति-सप्तमी-प्रयोगः, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘सोमग्रहे’ इत्यनेन सह (when it has occurred)

• सोम-वारे: on Monday
• सोम-वारे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + वार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (‘सोमस्य वारः’ = Monday)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: especially)

Speaker

Īśvara (Śiva) (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-tīrtha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A proclamation-like verse: the place becomes celebrated as Prabhāsa-tīrtha, especially when a lunar eclipse occurs on Monday; pilgrims gather at ghāṭas under an eclipsed moon near Somnātha’s silhouette.

Characters & Entities

• Prabhāsatīrtha
• Somagraha (lunar eclipse)
• Somavāra (Monday)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places gain enduring fame through divine boons and auspicious timings; grahaṇa-kāla intensifies tīrtha merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsatīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Observance focused on Somagraha (lunar eclipse) and Somavāra (Monday), implying snāna and other tīrtha rites at that time.