Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

मणिकर्णिकोवाच । यदि मां मुनयस्तुष्टाः प्रयच्छथ वरं मुदा । यदत्रास्ति महालिंगं मन्नाम्ना तद्भविष्यति

Transliteration

maṇikarṇikovāca | yadi māṃ munayastuṣṭāḥ prayacchatha varaṃ mudā | yadatrāsti mahāliṃgaṃ mannāmnā tadbhaviṣyati

Translation

మణికర్ణిక పలికెను: 'ఓ మునులారా! మీరు నా పట్ల ప్రసన్నులై, ఆనందంతో వరాన్ని ఇస్తున్నట్లయితే, ఇక్కడ ఉన్న ఈ మహాలింగం నా పేరుతో పిలువబడాలి.'

Word by Word

• मणिकर्णिका: Maṇikarṇikā
• मणिकर्णिका: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मणिकर्णिका (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु) वचने
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Conditional/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्ययम् (if)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• मुनयः: the sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• तुष्टाः: pleased
• तुष्टाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तुष्)
• Form: भूतकृदन्तः, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘मुनयः’ इति विशेषणम्

• प्रयच्छथ: grant/give
• प्रयच्छथ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु) दाने, उपसर्गः प्र; (प्रयच्छति इति causative/denominative usage from √यम्/√दा traditionally treated as प्र+यच्छ)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• मुदा: with joy
• मुदा: Karana (Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भावे/सहकारे

• यत्: that which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (here)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु) सत्तायाम्
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• महालिङ्गम्: the great liṅga
• महालिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (अव्यय/उपसर्गवत्) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (महच्च तत् लिङ्गम्); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मत्-नाम्ना: by my name / named after me
• मत्-नाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मत् (अस्मद्-सम्बद्ध-प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (मम नाम = my name); नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करण/हेतु-भावे ‘नाम्ना’

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अन्वयः ‘महालिङ्गम्’ प्रति

• भविष्यति: will become/will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु) भवने
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Maṇikarṇikā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahāliṅga to be known as Maṇikarṇikā-liṅga

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka et al. (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: Maṇikarṇikā speaks with resolve, pointing gently toward a prominent liṅga; sages listen attentively; the liṅga appears ‘great’—taller, with garlands and bilva leaves; the tīrtha water glints nearby.

Characters & Entities

• Maṇikarṇikā
• Munis
• Mahāliṅga (Śiva-liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest boon sought by the virtuous is lasting sacred remembrance that supports others’ devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Mahāliṅga at Arbuda is requested to be established in fame under the name “Maṇikarṇikā.”

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the focus is on naming and sanctifying a liṅga as a dharmic legacy.