Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

वन्ध्या नारी जलं तत्र या पिबेत्तिलकान्वितम् । अपि वर्षशताब्दा च सद्यो गर्भवती भवेत्

Transliteration

vandhyā nārī jalaṃ tatra yā pibettilakānvitam | api varṣaśatābdā ca sadyo garbhavatī bhavet

Translation

అక్కడ తిలకసంబంధితమైన జలమును వంధ్య స్త్రీ పానము చేస్తే, ఆమె వంద సంవత్సరాలు సంతానహీనురాలైనా తక్షణమే గర్భవతిగా అవుతుంది.

Word by Word

• वन्ध्या: barren
• वन्ध्या: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वन्ध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (infertile/barren)

• नारी: woman
• नारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)

• या: who
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धबोधकं यत्-शब्दः (relative pronoun)

• पिबेत्: should drink
• पिबेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तिलकान्वितम्: mixed with sesame
• तिलकान्वितम्: Visheshana (Adjective of jalam)
• Type: Adjective
• Root: तिलक (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तिलकैः अन्वितम् (endowed with sesame-seeds)

• अपि: even
• अपि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (even/also)

• वर्षशताब्दा: aged a hundred years
• वर्षशताब्दा: Visheshana (Adjective of nārī)
• Type: Adjective
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + अब्द (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (वर्षशत-अब्दा = वर्षशतं अब्दाः यस्याः/या) ‘hundred-years-aged’

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थकः

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्ययम् (immediately)

• गर्भवती: pregnant
• गर्भवती: Predicate adjective (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: गर्भवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भाववाचक-विशेषणम् (pregnant)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Pulastya (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tilakānvita-jala (Arbuda)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A sorrowful childless woman drinks sanctified water near the Tilaka tree/cave entrance; the atmosphere shifts from grief to hope as divine grace is implied.

Characters & Entities

• tīrtha-water
• Tilaka tree
• fertility boon

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha is praised as life-giving and grace-bestowing, teaching reliance on dharmic pilgrimage and sacred waters for divine aid.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rūpatīrtha in Arbuda Khaṇḍa (Prabhāsa Khaṇḍa), specifically its Tilaka-associated water.

What ritualistic prescription is mentioned?

Drinking the tīrtha-water (pāna), described as ‘Tilaka-infused,’ as a faith-based observance.