Adhyaya 52

Verse 1

। सूत उवाच । उमामहेश्वरौ तत्र स्थापितौ तेन भूभुजा । प्रासादं परमं कृत्वा साधुदृष्टिसुखप्रदम्

సూతుడు పలికెను—అక్కడ ఆ రాజు ఉమా-మహేశ్వరులను ప్రతిష్ఠించెను; సాధుజనుల దృష్టికే ఆనందమిచ్చే పరమోత్తమ ప్రాసాదమును నిర్మించి ఆ పుణ్యస్థానమును స్థాపించెను।

Verse 2

तस्याग्रतः शुभं कुंडं तत्र चैव विनिर्मितम् । स्वच्छोदकेन सम्पूर्णं पद्मिनीखंडमंडितम्

ఆ ధామము ముందర అక్కడే ఒక శుభకుండము నిర్మించబడెను—స్వచ్ఛజలముతో నిండినది, పద్మగుచ్ఛములతో అలంకృతమైనది।

Verse 3

स्नात्वा तत्र नरो भक्त्या तौ पश्येद्यः समाहितः । माघशुक्लचतुर्दश्यां न स भूयोऽत्र जायते

ఎవడు అక్కడ భక్తితో స్నానము చేసి, సమాహితచిత్తుడై, మాఘ శుక్ల చతుర్దశినాడు ఆ దివ్య దంపతులను దర్శించునో—వాడు మరల ఇక్కడ జన్మించడు।

Verse 4

तस्यैव पूर्वदिग्भागेऽगस्त्यकुण्डसमीपतः । अस्ति वापी महापुण्या सर्वपातकनाशिनी

అదే స్థలపు తూర్పు దిక్భాగమున, అగస్త్యకుండ సమీపమున, మహాపుణ్యదాయిని ఒక వాపీ ఉన్నది—అది సమస్త పాతకములను నశింపజేయును।

Verse 5

तस्यां यः कुरुते स्नानं मासि वै फाल्गुने नरः । सोपवासः सिताष्टम्यां वांछितं लभते च सः

ఫాల్గుణ మాసంలో ఆ కూపంలో స్నానం చేసి, శుక్ల అష్టమినాడు ఉపవాసం ఆచరించినవాడు కోరిన వరాన్ని పొందుతాడు।

Verse 6

तस्या दक्षिणदिग्भागे तत्रास्ति कपिला नदी । कपिलो यत्र संप्राप्तः सिद्धिं सांख्यसमुद्भवाम्

దాని దక్షిణ భాగంలో కపిలా నది ప్రవహిస్తుంది; అక్కడే కపిలుడు సాంఖ్యజన్యమైన ఆధ్యాత్మిక సిద్ధిని పొందాడు।

Verse 7

कपिलायाश्च पूर्वेण सिद्धक्षेत्रं प्रकीर्तितम् । यत्र सिद्धिं गताः सिद्धाः पुरा शत सहस्रशः

కపిలా నదికి తూర్పున ప్రసిద్ధమైన సిద్ధక్షేత్రం ఉంది; అక్కడ పురాతనకాలంలో లక్షలాది సిద్ధులు పరిపూర్ణతను పొందారు।

Verse 8

यो यं काममभिध्याय तपस्तत्र समाचरेत् । षण्मासाभ्यंतरे नूनं स तमाप्नोति मानवः

ఏ కోరికను మనసులో ధ్యానించి అక్కడ తపస్సు ఆచరిస్తాడో, ఆ మనిషి ఆరు నెలలలోనే నిశ్చయంగా అదే ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 9

तस्याधस्ताच्छिला विप्रा विद्यते वैष्णवी शुभा । भ्रमन्ती चतुरस्रा च सर्वपातकनाशिनी

ఆ స్థలానికి దిగువన, ఓ బ్రాహ్మణులారా, శుభమైన వైష్ణవీ శిల ఉంది; అది పరిభ్రమణ మార్గంలో వృత్తాకారంగా కనిపించి నాలుగు మూలలుగానూ ఉండి, సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది।

Verse 10

सदा महानदीतोयक्षालिता मुक्तिदा नृणाम् । गंगायमुनयोर्मध्ये संनिविष्टा सरस्वती

మహానది జలములతో నిత్యం కడుగబడే ఆ సరస్వతి మనుష్యులకు మోక్షప్రదాయిని; ఆమె గంగా–యమునల మధ్య నిలిచియున్నది.

Verse 11

त्रिवेणी वहते तस्याः पुरतो भुक्तिमुक्तिदा । तस्यामुपरि दग्धानां ब्राह्मणानां विशेषतः

ఆమె ముందర త్రివేణి ప్రవహిస్తుంది; అది భోగమూ మోక్షమూ రెండింటినీ ప్రసాదిస్తుంది; ముఖ్యంగా ఆమె తీరమున దహించబడిన బ్రాహ్మణులకు (ఈ ఫలం చెప్పబడింది).

Verse 12

नूनं मुक्तिर्भवेत्तेषां चिता भस्मनि गोष्पदम् । दृश्यते तत्र तज्ज्ञात्वा संस्कार्या ब्राह्मणा मृताः

నిశ్చయంగా వారికి మోక్షం కలుగుతుంది; అక్కడ చితాభస్మములో ‘గోవు ఖురముద్ర’ వంటి గుర్తు కనిపిస్తుంది. ఆ లక్షణం తెలిసి, మృత బ్రాహ్మణులకు అక్కడ విధివిధానాలతో అంత్యక్రియలు చేయవలెను.

Verse 13

तस्यैवोत्तरदिग्भागे रुद्रकोटिर्द्विजोत्तमाः । अस्ति संपूजिता विप्रै र्दाक्षिणात्यैर्महात्मभिः

హే ద్విజోత్తమా! దాని ఉత్తర దిశాభాగంలో ‘రుద్రకోటి’ అనే తీర్థం ఉంది; దక్షిణదేశ మహాత్మ బ్రాహ్మణులు దానిని భక్తితో పూజిస్తారు.

Verse 14

महायोगिस्वरूपेण दाक्षिणात्या द्विजोत्तमाः । चमत्कारपुरे क्षेत्रे श्रुत्वा स्वयमुमापतिम्

హే ద్విజోత్తమా! దక్షిణదేశ బ్రాహ్మణులు, చమత్కారపుర క్షేత్రములో మహాయోగి స్వరూపముతో స్వయంగా ఉమాపతి (శివుడు) ఉన్నాడని విని, (అక్కడికి వెళ్లుటకు ఉత్సాహపడిరి).

Verse 15

ततः कौतूहलाविष्टाः श्रद्धया परया युताः । कोटिसंख्या द्रुतं जग्मुस्तस्य दर्शनवांछया

అప్పుడు పవిత్ర కుతూహలంతో ఆవిష్టులై, పరమ శ్రద్ధతో యుక్తులై, కోటి సంఖ్యలో వారు ఆయన దర్శనాభిలాషతో వేగంగా బయలుదేరారు।

Verse 16

अहंपूर्वमहंपूर्वं वीक्षयिष्यामि तं हरम् । इति श्रद्धासमो पेताश्चक्रुस्ते शपथं गताः

“నేనే ముందుగా, నేనే ముందుగా ఆ హరుని దర్శిస్తాను” అని, శ్రద్ధతో ఉత్సాహితులై, వారు పరస్పరం ప్రమాణం చేసుకున్నారు।

Verse 17

एतेषां मध्यतो यस्तं महायोगिनमीश्वरम् । चरमं देवमीक्षेत भविष्यति स पापकृत्

వారిలో ఎవడు ఆ మహాయోగి ఈశ్వర దేవుని చివరగా దర్శిస్తాడో, అతడు పాపకర్త అవుతాడు।

Verse 18

ततस्तेषामभिप्रायं ज्ञात्वा देवो महेश्वरः । भक्तिप्रीतो हितार्थाय कोटिरूपैर्व्यवस्थितः

అప్పుడు వారి అభిప్రాయాన్ని గ్రహించిన భక్తిప్రీతుడైన భగవాన్ మహేశ్వరుడు, వారి హితార్థం కోటి రూపాలలో తన్ను ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు।

Verse 19

हेलया दर्शनं प्राप्तः सर्वेषां द्विजसत्तमाः । ततः प्रभृति तत्स्थानं रुद्रकोटीतिविश्रुतम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! ఎలాంటి కష్టం లేకుండా అందరికీ ఆయన దర్శనం లభించింది; అప్పటినుంచి ఆ స్థలం ‘రుద్రకోటి’ అని ప్రసిద్ధి చెందింది।

Verse 20

तदर्थं पठितः श्लोको नारदेन पुरा द्विजाः । रुद्रावर्तं समालोक्य प्रहृष्टेन द्विजोत्तमाः

హే ద్విజులారా! ఇదే ప్రయోజనార్థం నారదుడు పూర్వకాలంలో ఈ శ్లోకాన్ని పఠించాడు. రుద్రావర్తాన్ని దర్శించి ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు హర్షించారు.

Verse 21

आषाढीं कार्तिकीं माघीं तथा चैत्रसमुद्भवाम् । धन्याः पृथिव्यां लप्स्यंते रुद्रावर्ते चतुर्दशीम्

ఆషాఢం, కార్తీకం, మాఘం లేదా చైత్రం—ఏ మాసంలో వచ్చినా, రుద్రావర్తంలో చతుర్దశి తిథిని పొందినవారు భూమిపై ధన్యులు.

Verse 22

आजन्मशतसाहस्रं कृत्वा पापं नरः क्षितौ । रुद्रावर्तं समालोक्य विपाप्मत्वं प्रपद्यते

భూమిపై మనిషి లక్ష జన్మలపాటు పాపాలు చేసినా, రుద్రావర్తాన్ని కేవలం దర్శించగానే పాపరహితత్వాన్ని పొందుతాడు.

Verse 23

रुद्रावर्त्ते नरो गत्वा दृष्ट्वा योगेश्वरं हरम् । शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां विपाप्मा जायते ध्रुवम्

రుద్రావర్తానికి వెళ్లి శుక్లపక్ష చతుర్దశినాడు యోగేశ్వరుడైన హరుని దర్శించినవాడు నిశ్చయంగా పాపరహితుడవుతాడు.

Verse 24

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं महायोगिपुरे द्विजाः । रुद्रावर्ते स चाप्नोति फलं शतमखोद्भवम्

హే ద్విజులారా! రుద్రావర్తంలోని మహాయోగిపురంలో ఎవడు శ్రాద్ధం చేస్తాడో, అతడు ఇంద్రుని శతయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 25

उपवासपरो भूत्वा यः कुर्याद्रात्रिजागरम् । कामगेन विमानेन स स्वर्गे याति मानवः

ఉపవాసపరుడై రాత్రి జాగరణం చేయువాడు, ఆ మనిషి కామగామి దివ్య విమానంలో స్వర్గానికి చేరును.

Verse 26

तत्र यः कपिलां दद्याद्ब्राह्मणायाहिताग्नये । स गणः स्यान्न संदेहो हरस्य दयितस्तथा

అక్కడ ఆహితాగ్ని బ్రాహ్మణునికి కపిలా గోవును దానం చేయువాడు, నిస్సందేహంగా హరుని (శివుని) గణమవుతాడు; హరప్రియుడగును.

Verse 27

षडक्षरं जपेद्यस्तु महायोगिपुरः स्थितः । मंत्रं तस्य भवेच्छ्रेयः षङ्गुणं राजसूयतः

మహాయోగిపురంలో నివసిస్తూ ఎవడు షడక్షర మంత్రాన్ని జపిస్తాడో, అతనికి ఆ మంత్రజప ఫలం రాజసూయ యాగఫలానికి ఆరుగుణమవుతుంది.

Verse 28

यस्तस्य पुरतो भक्त्या जपेद्वा शतरुद्रियम् । चतुर्णामपि वेदानां सोऽधीतानां भजेत्फलम्

ఆ ప్రభువు సమక్షంలో భక్తితో శతరుద్రీయాన్ని జపించువాడు, నాలుగు వేదాల అధ్యయనఫలాన్ని పొందును.

Verse 29

गीतं वा यदि वा नृत्यं तत्पुरः कुरुते नरः । स सर्वेषां भजेच्छ्रेयो मखानां नात्र संशयः

పాట అయినా నృత్యమైనా—ఆ ప్రభువు సమక్షంలో చేయువాడు, సమస్త యాగఫలాలకు సమానమైన పరమ శ్రేయస్సును పొందును; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 30

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठाः स मुनिर्ब्रह्मसंभवः । विरराम ततो हृष्टस्तीर्थयात्रां गतो द्रुतम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఇలా పలికి బ్రహ్మసంభవుడైన ఆ ముని విరమించాడు; ఆనందంతో వెంటనే తీర్థయాత్రకు త్వరగా బయలుదేరాడు।