Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

तत्र यः कपिलां दद्याद्ब्राह्मणायाहिताग्नये । स गणः स्यान्न संदेहो हरस्य दयितस्तथा

Transliteration

tatra yaḥ kapilāṃ dadyādbrāhmaṇāyāhitāgnaye | sa gaṇaḥ syānna saṃdeho harasya dayitastathā

Translation

అక్కడ ఆహితాగ్ని బ్రాహ్మణునికి కపిలా గోవును దానం చేయువాడు, నిస్సందేహంగా హరుని (శివుని) గణమవుతాడు; హరప్రియుడగును.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचकः

• कपिलाम्: a tawny cow
• कपिलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• ब्राह्मणाय: to a Brahmin
• ब्राह्मणाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• आहिताग्नये: to one who has established the sacred fires
• आहिताग्नये: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: आहिताग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; आहितः अग्निः यस्य सः = आहिताग्निः (बहुव्रीहिः)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गणः: an attendant (member of the gaṇas)
• गणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• संदेहः: doubt
• संदेहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संदेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘no doubt’ इति वाक्यांशे

• हरस्य: of Hara (Śiva)
• हरस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• दयितः: beloved
• दयितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दयित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषणम् (predicate adjective)

• तथा: thus / likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक/समुच्चयार्थक (thus/also)

Speaker

Brahmasaṃbhava Muni (deduced from concluding verse of the passage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahāyogipura-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At a Śiva shrine, a donor leads a tawny kapilā cow adorned with garlands to an āhitāgni brāhmaṇa; sacred fires glow; Śiva’s gaṇas appear subtly in the background, blessing the act.

Characters & Entities

• Kapilā (cow)
• Brāhmaṇa
• Āhitāgni
• Gaṇa
• Hara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dāna performed with proper recipient and sacred context becomes a direct act of devotion to Śiva and yields intimate proximity to him.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Rudrāvarta context (“there”), within the Mahāyogipura/Rudrāvarta māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Kapilā-go-dāna (gift of a tawny cow) to an āhitāgni brāhmaṇa.