Adhyaya 50

Verse 1

। एवं तस्य नरेन्द्रस्य व्याघ्ररूपस्य कानने । जगाम सुमहान्कालो निघ्नतो विविधान्द्विज

ఇలా ఆ నరేంద్రుడు వ్యాఘ్రరూపంతో అరణ్యంలో ఉండి, నానావిధ జీవులను సంహరిస్తూ ఉండగా, ఓ ద్విజా, ఎంతో దీర్ఘకాలం గడిచిపోయింది।

Verse 2

कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्मिन्देशे द्विजोत्तमाः । आ यातं गोकुलं रम्यं गोपगोपीसमाकुलम्

తర్వాత కొంతకాలానికి, ఓ ద్విజోత్తములారా, ఆ దేశానికి గోపగోపికలతో నిండిన రమ్యమైన గోకులం వచ్చి చేరింది।

Verse 3

तत्रास्ति नन्दिनीनाम धेनुः पीनपयोधरा । विस्तीर्णजघनाभोगा हंसवर्णा घटस्रवा

అక్కడ నందినీ అనే ఒక ధేనువు ఉండేది—పాలుతో నిండిన స్తనాలతో; విశాలమైన పృష్ఠభాగంతో సుగఠితంగా, హంసవర్ణమైన శ్వేతకాంతితో, కుండ నుండి పొర్లినట్లు నిరంతరం పాలు కార్చేది।

Verse 4

अथ सा निजयूथस्य सदाग्रे तृणवांछया । भ्रममाणा निकुञ्जांते लिंगं देवस्य शूलिनः

అప్పుడు ఆమె తన గుంపు ముందుభాగంలో గడ్డి కోసం వెదుకుతూ తిరుగుతూ వనకుంజ అంచునకు చేరి, అక్కడ త్రిశూలధారి పరమేశ్వరుని లింగాన్ని దర్శించింది।

Verse 5

अपश्यत्तेजसा युक्तं स्वयमेव व्यवस्थितम् । द्वादशार्कप्रतीकाशं चित्ताह्लादकरं परम्

ఆమె దానిని తేజస్సుతో యుక్తమై, స్వయంగా స్థిరంగా నిలిచినదిగా, పన్నెండు సూర్యుల వలె ప్రకాశించేదిగా, మనస్సుకు పరమానందం కలిగించేదిగా చూచింది।

Verse 6

ततस्तस्योपरि स्थित्वा सुस्राव सुमहत्पयः । श्रद्धया परया युक्ता तस्य स्नानकृते द्विजाः

తర్వాత ఆమె దాని మీద నిలబడి అపారమైన పాలధారను ప్రవహింపజేసింది; హే ద్విజులారా, పరమ శ్రద్ధతో యుక్తమై దానికి స్నానం చేయుటకై।

Verse 7

एवं तां स्नपनं तस्य सदा लिंगस्य कुर्वतीम् । न जानाति जनः कश्चिद्वने वृक्षसमाकुले

ఇలా ఆమె ఆ లింగానికి నిత్యం స్నానం చేయిస్తూ ఉండగా, చెట్లతో నిండిన ఆ అడవిలో ఎవ్వరూ దానిని తెలుసుకోలేకపోయారు।

Verse 8

अन्यस्मिन्दिवसे तत्र स्थाने व्याघ्रः समागतः । तीक्ष्णदंष्ट्रो महाकायः सर्वजन्तुभयावहः

మరో రోజున అదే స్థలానికి ఒక వ్యాఘ్రం వచ్చెను—తీక్ష్ణ దంతములు గలది, మహాకాయము గలది, సమస్త జీవులకు భయంకరమైనది।

Verse 9

अथ सा तत्र आयाता पतिता दृष्टिगोचरे । नन्दिनी द्वीपिनस्तस्य दैवयोगाद्द्विजोत्तमाः

అప్పుడు నందినీ అక్కడికి వచ్చింది; దైవయోగవశాత్తు ఆ వ్యాఘ్రుని దృష్టిగోచరంలో పడింది, ఓ ద్విజోత్తములారా।

Verse 10

ततः सा गोकुले बद्धं स्मृत्वा स्वं लघुवत्सकम् । अतृणादं पयोवृत्तिं करुणं पर्यदेवयत्

తర్వాత ఆమె గోకులంలో కట్టివేసిన తన చిన్న దూడను గుర్తుచేసుకొని కరుణగా విలపించింది—అది ఇంకా గడ్డి తినదు, పాలపైనే జీవిస్తుంది।

Verse 11

अद्यैकाहं च संप्राप्ता कानने जनवर्जिते । पुत्रं बालं परित्यज्य गोपैर्गोष्ठे नियंत्रितम्

ఈ రోజు నేను ఒంటరిగా జనవర్జిత అరణ్యంలోకి వచ్చాను; గోపులు గోశాలలో నియంత్రించి ఉంచిన నా బాలపుత్రుణ్ని వదిలివచ్చాను।

Verse 12

येन सत्येन भक्त्याद्य स्नपनायाहमागता । शिवस्य तेन सत्येन भूयान्मे सुतसंगमः

శివుని స్నానతీర్థానికి భక్తితో ఈ రోజు నేను వచ్చిన ఆ సత్యబలంతోనే, నాకు మళ్లీ నా సుతునితో సంగమం కలుగుగాక।

Verse 13

एवं सा करुणं यावन्नन्दिनी विलपत्यलम् । तावद्व्याघ्रः स्मितं कृत्वा प्रोवाच परुषाक्षरम्

ఇలా నందినీ కరుణగా బాగా విలపిస్తుండగా, వ్యాఘ్రుడు చిరునవ్వు నవ్వి కఠిన వచనాలు పలికాడు।

Verse 14

व्याघ्र उवाच । प्रलापान्किं मुधा धेनो करोषि वशगा मम । तस्मादिष्टतमं देवं स्मर स्वर्गकृते शुभे

వ్యాఘ్రుడు అన్నాడు—హే ధేనూ, నీవు నా వశంలో ఉన్నప్పుడు వ్యర్థంగా ఎందుకు ప్రలాపిస్తావు? కాబట్టి హే శుభే, స్వర్గార్థం నీ ఇష్టదేవుని స్మరించు।

Verse 15

धेनुरुवाच । नाहमात्मकृते व्याघ्र विलपामि सुदुः खिता । शिवार्चनकृते मृत्युर्मम जातः शुभावहः

ధేనువు అన్నది—హే వ్యాఘ్రా, నేను నా కోసమే విలపించను, ఎంతో దుఃఖితురాలినైనా. శివార్చన కారణంగా నాకు మరణం వచ్చినట్లయితే అది నిశ్చయంగా శుభప్రదం।

Verse 16

वत्सो मे गोकुले बद्धः स्मरमाणो ममागमम् । सन्तिष्ठते पयोवृत्तिः कथं स्यात्स मया विना

నా దూడ గోశాలలో కట్టబడి ఉంది; నా రాకను తలచుకుంటూ నిలిచి ఉంది. అది పాలమీదే జీవిస్తుంది—నేను లేకుండా అది ఎలా బతుకుతుంది?

Verse 17

एतस्मात्कारणाद्व्याघ्र विलपामि सुदुःखिता । न चात्मजीवनार्थाय सत्येनात्मानमालभे

ఈ కారణంతోనే, హే వ్యాఘ్రా, నేను ఘోర దుఃఖంతో విలపిస్తున్నాను. నా ప్రాణరక్షణ కోసం సత్యాన్ని భంగపరచి నేనెన్నడూ నన్ను తాకట్టు పెట్టను।

Verse 18

तस्मान्मुंच महाव्याघ्र मां सद्यः सुतवत्सलाम् । सखीजनस्य तं दत्त्वा समागच्छामि तेंतिकम्

కాబట్టి, హే మహావ్యాఘ్రా, నన్ను వెంటనే విడిచిపెట్టు—నేను సుతవత్సలిని. అతనిని నా సఖీజనులకు అప్పగించి, మళ్లీ వచ్చి నీ సమీపానికి చేరుతాను।

Verse 19

व्याघ्र उवाच । कथं मृत्युमुखं प्राप्य निष्क्रम्य च कथञ्चन । भूयस्तत्रैव निर्यासि तस्मात्त्वां भक्षयाम्यहम्

వ్యాఘ్రుడు అన్నాడు—మరణముఖానికి చేరి నీవు ఏలాగో తప్పించుకొని, మళ్లీ అక్కడికే ఎందుకు వెళ్తున్నావు? కనుక నేను నిన్ను భక్షిస్తాను।

Verse 20

नन्दिन्युवाच । शपथैरागमिष्यामि यैः पुनर्व्याघ्र तेंऽतिकम् । तानाकर्णय मे वक्त्रात्ततो युक्तं समाचर

నందినీ చెప్పింది—ఓ వ్యాఘ్రా, ఘనమైన శపథాలతో బద్ధురాలినై నేను మళ్లీ నీ సమీపానికి వస్తాను. నా నోటినుంచి ఆ వ్రతాలను విను; ఆపై యుక్తమైనదే ఆచరించు।

Verse 21

यत्पापं ब्रह्महत्यायां मातापित्रोश्च वंचने । तेन पापेन लिप्येहं नागच्छामि पुनर्यदि

బ్రహ్మహత్యలో ఉన్న పాపమూ, తల్లిదండ్రులను మోసం చేయడంలో ఉన్న పాపమూ—నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతోనే ఇక్కడ నేను లిప్తురాలనగుదును।

Verse 22

विवस्त्रं स्नानसक्तानां दिवामैथुनगामिनाम् । यत्पापं तेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि

వస్త్రం లేక స్నానానికి ఆసక్తి చూపువారికి ఉన్న పాపమూ, పగటిపూట మైథునంలో ప్రవృత్తులైనవారికి ఉన్న పాపమూ—నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతోనే నేను లిప్తురాలనగుదును।

Verse 23

रजस्वलानुसक्तानां यत्पापं नग्नशायिनाम् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि

రజస్వల స్త్రీతో సంగమాసక్తుల పాపమూ, నగ్నంగా శయనించువారికి ఉన్న పాపమూ—నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతోనే నేను లిప్తురాలనగుదును।

Verse 24

विश्वासघातकानां च कृतघ्नानां च यद्भवेत् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि

నమ్మకద్రోహులు మరియు కృతఘ్నులకు కలిగే పాపం ఏదైతే ఉందో, నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతోనే నేను లిప్తుడనగుదును.

Verse 25

गोकन्याब्राह्मणानां च दूषकानां च यद्भवेत् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि

గోవులను, కన్యలను, బ్రాహ్మణులను అపవిత్రం చేసే వారికి కలిగే పాపం ఏదైతే ఉందో, నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతోనే నేను లిప్తుడనగుదును.

Verse 26

वृथापाकप्रकर्तृणां वृथामांसाशिनां च यत् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि

ధర్మోద్దేశం లేక వ్యర్థంగా వంట చేసే వారికీ, వ్యర్థంగా మాంసం భుజించే వారికీ కలిగే పాపం ఏదైతే ఉందో, నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతోనే నేను లిప్తుడనగుదును.

Verse 27

व्रतभंगप्रकर्तृणामनृतौ गामिनां च यत् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि

వ్రతభంగం చేసే వారికీ, అసత్యాన్ని ఆశ్రయించే వారికీ కలిగే పాపం ఏదైతే ఉందో, నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతోనే నేను లిప్తుడనగుదును.

Verse 28

पैशुन्यसूचकानां च यत्पापं शस्त्रकर्मणाम् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि

నిందాపరులు, చాడీలు చెప్పేవారు మరియు శస్త్రహింసా కర్మతో జీవించే వారికి కలిగే పాపం ఏదైతే ఉందో, నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతోనే నేను లిప్తుడనగుదును.