Adhyaya 47

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । महाकालस्य माहात्म्यं विस्तरेण महामते । अस्माकं सूतज ब्रूहि सर्वं वेत्ति यतो भवान्

ఋషులు పలికిరి— ఓ మహామతీ, మహాకాలుని మహిమను విస్తారంగా మాకు చెప్పుము. ఓ సూతపుత్రా, నీవు సర్వం తెలిసినవాడవు గనుక సమస్తమును వివరించుము.

Verse 2

सूत उवाच । आसीत्पूर्वं महीपाल इक्ष्वाकुकुलनन्दनः । रुद्रसेन इति ख्यातः सर्वशत्रुनिषूदनः

సూతుడు పలికెను— పూర్వకాలంలో ఇక్ష్వాకుకులానందనుడైన ఒక మహీపాల రాజు ఉండెను; అతడు ‘రుద్రసేన’ అని ఖ్యాతి పొందినవాడు, సర్వశత్రునాశకుడు.

Verse 3

समुद्र इव गांभीर्ये सौम्यत्वे शशिसंनिभः । वीर्ये यथा सहस्राक्षो रूपे कन्दर्पसन्निभः

గాంభీర్యంలో సముద్రమువలె, సౌమ్యత్వంలో చంద్రునివలె; వీర్యంలో సహస్రాక్ష ఇంద్రునివలె, రూపంలో కందర్పునివలె ఉండెను.

Verse 4

तस्य कांतीति विख्याता पुरी सर्वगुणान्विता । राजधान्यभवच्छ्रेष्ठा प्रोच्चप्राकारतोरणा

అతని ‘కాంతీ’ అనే పురి సర్వగుణసంపన్నమై యుండెను. ఎత్తైన ప్రాకారములు, ఘనమైన తోరణములతో ఆ రాజధాని శ్రేష్ఠమై నిలిచెను.

Verse 5

तथैवासीत्प्रिया तस्य भार्या परमसंमता । ख्याता पद्मवतीनाम रूपौदार्य गुणान्विता

అదేవిధంగా అతనికి పరమప్రియమైన, అత్యంత గౌరవింపబడిన భార్య ఉండెను. ఆమె ‘పద్మవతి’ అని ప్రసిద్ధి, సౌందర్యం, ఔదార్యం, సద్గుణాలతో యుక్తురాలు.

Verse 6

स तया सहितो राजा वैशाख्या दिवसे सदा । समभ्येति निजस्थानात्सैन्येनाल्पेन संवृतः

ఆ రాజు ఆమెతో కలిసి ఎల్లప్పుడూ వైశాఖ మాసంలోని ఒక దినమున తన నివాసస్థానమునుండి బయలుదేరి, కొద్దిమంది సైన్యంతో పరివృతుడై ఉండెను.

Verse 7

चमत्कारपुरे क्षेत्रे पीठे तत्र द्विजोत्तमाः । महाकालस्य देवस्य पुरतो रात्रिजागरम् । करोति श्रद्धया युक्तः सभार्यः स महीपतिः

హే ద్విజోత్తములారా! చమత్కారపుర క్షేత్రంలోని ఆ పీఠమున, ఆ మహీపతి భార్యతో కూడి మహాకాల దేవుని సమక్షమున శ్రద్ధతో రాత్రిజాగరణం చేసెను.

Verse 8

उपवासपरो भूत्वा ध्यायमानो महेश्वरम् । गीतवाद्येन हृद्येन नृत्येन द्विजसत्तमाः । धर्माख्यानेन विप्राणां वेदाध्ययनविस्तरैः

ఉపవాసపరుడై మహేశ్వరుని ధ్యానించుచూ, హే ద్విజసత్తములారా, హృద్యమైన గీత-వాద్యాలు, నృత్యం, బ్రాహ్మణుల ధర్మాఖ్యానాలు, మరియు వేదాల విస్తృత అధ్యయన-జపములతో (ఆ జాగరణం నిర్వహించబడెను).

Verse 9

ततः प्रातः समुत्थाय स्नात्वा धौतांबरः शुचिः । ददौ दानानि विप्रेभ्यस्तपस्विभ्यो विशेषतः

తదుపరి ప్రాతఃకాలమున లేచి స్నానము చేసి, శుభ్రంగా కడిగిన వస్త్రాలు ధరించి శుచిగా ఉండి, దానములు ఇచ్చెను—ప్రత్యేకంగా బ్రాహ్మణులకు మరియు తపస్వులకు.

Verse 10

दीनांधकृपणेभ्यश्च तथान्येभ्यः सहस्रशः । वर्षेवर्षे सदैवं स समभ्येत्य महीपतिः । वैशाख्यां जागरं तस्य देवस्य पुरतोऽकरोत्

అతడు దీనులు, అంధులు, దరిద్రులు మరియు మరెన్నో వేల మందికి దానమిచ్చెను. ఈ విధంగా ఆ రాజు ప్రతి సంవత్సరము వచ్చి, వైశాఖ మాసమున ఆ దేవుని సన్నిధిలో రాత్రి జాగరణము చేసెను.

Verse 11

यथायथा स भूपालः कुरुते रात्रिजागरम् । महाकालाग्रतस्तस्य तथा वृद्धिः प्रजायते

ఆ భూపాలుడు మహాకాలుని సన్నిధిలో ఎంత మేరకు రాత్రి జాగరణము చేయునో, అంత మేరకే అతని సమృద్ధి పెరుగుచుండెను; ఎందుకంటే అది మహాకాలుని సమక్షములో చేయబడెను.

Verse 12

शत्रवो विलयं यांति लक्ष्मीर्वृद्धिं प्रगच्छति । एकदा स समायातस्तत्र यावन्महीपतिः

అతని శత్రువులు నశించిరి, లక్ష్మీ వృద్ధి పొందెను. ఒకసారి ఆ మహీపతి అక్కడికి (ఆ తీర్థస్థానమునకు) వచ్చెను.

Verse 13

तत्रैव दिवसे तावन्महाकालस्य चाग्रतः । अपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठान्नानादिग्भ्यः समागतान्

అదే దినమున అక్కడ మహాకాలుని సన్నిధిలో, అనేక దిక్కుల నుండి వచ్చిన బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులను అతడు చూచెను.

Verse 14

वेदाध्ययनसंपन्नान्व्रतनिष्ठापरायणान् । एके तत्र कथाश्चक्रुः सुपुण्या ब्राह्मणोत्तमाः

వారు వేదాధ్యయనములో నిపుణులు, వ్రతనిష్ఠలో పరాయణులు. అక్కడ కొందరు మహాపుణ్యశాలి బ్రాహ్మణోత్తములు పవిత్ర కథా-చర్చను ప్రారంభించిరి.

Verse 15

राजर्षीणां पुराणानां देवर्षीणां तथा परे । तीर्थानां च तथा चान्ये ब्रह्मर्षीणां तथा परे । यज्ञानां सागराणां च द्वीपानां च मनोहराः

కొందరు రాజర్షులు, పురాణాల కథలను చెప్పుచుండిరి; మరికొందరు దేవర్షుల మహిమను వర్ణించుచుండిరి. కొందరు తీర్థాల గురించి, మరికొందరు బ్రహ్మర్షుల గురించి; అలాగే యజ్ఞాలు, సముద్రాలు, మనోహర ద్వీపాల విషయములూ రమ్యంగా ప్రస్తావించబడెను.

Verse 16

अथ तान्पृथिवीपालः स प्रणम्य यथाक्रमम् । उपविष्टः सभामध्ये तैः सर्वैश्चाभिनंदितः

అప్పుడు ఆ భూపాలుడు వారందరికీ యథాక్రమంగా నమస్కరించి, సభామధ్యమున కూర్చుండెను; వారందరూ అతనిని సాదరంగా అభినందించిరి.

Verse 17

कस्मिंश्चिदथ संप्राप्ते कथांते ते मुनीश्वराः । पप्रच्छुर्भूमिपालं तु कौतूहलसमन्विताः

తరువాత కథ ఒక దశకు చేరినప్పుడు, కౌతూహలంతో నిండిన ఆ మునీశ్వరులు భూపాలుని ప్రశ్నించిరి.

Verse 18

वैशाखीदिवसे राजंस्त्वं सदाभ्येत्य दूरतः । वर्षेवर्षेऽस्य देवस्य पुरतो रात्रिजागरम्

“ఓ రాజా! వైశాఖీ దినమున నీవు ఎల్లప్పుడూ దూరమునుండి కూడ వచ్చుచున్నావు; ప్రతి సంవత్సరము ఈ దేవుని సన్నిధిలో రాత్రిజాగరణము చేయుచున్నావు.”

Verse 19

प्रकरोषि प्रयत्नेन त्यक्त्वान्याः सकलाः क्रियाः । स्नानदानादिका याश्च निर्दिष्टाः शास्त्रचिंतकैः

“నీవు గొప్ప ప్రయత్నంతో దీనిని ఆచరించుచున్నావు; ఇతర సమస్త క్రియలను విడిచిపెట్టి—శాస్త్రచింతకులు నిర్దేశించిన స్నాన, దానాది కర్మలనుకూడా పక్కన పెట్టుచున్నావు.”

Verse 20

न ते यदि रहस्यं स्यात्तदाऽशेषं प्रकीर्तय । नूनं त्वं वेत्सि तत्सर्वं यत्फलं रात्रिजागरे

ఇది నీకు రహస్యమై లేకపోతే, అంతటినీ పూర్తిగా ప్రకటించు. రాత్రి జాగరణం వల్ల లభించే ఫలాన్ని నీవు నిశ్చయంగా సంపూర్ణంగా తెలుసుకున్నావు.

Verse 22

अहमासं वणिग्जात्या पुरा वै वैदिशे पुरे । निर्धनो बंधुभिर्मुक्तः परिभूतः पदेपदे

పూర్వం విదిశా నగరంలో నేను వణిక్ వంశంలో జన్మించాను. అయితే నేను దరిద్రుడను—బంధువులచే విడిచిపెట్టబడి, అడుగడుగునా అవమానింపబడ్డాను.

Verse 23

कस्यचित्त्वथ कालस्य भगवान्पाकशासनः । वैदिशे नाकरोद्वृष्टिं सप्त वर्षाणि पंच च

తరువాత కొంతకాలం భగవాన్ పాకశాసనుడు (ఇంద్రుడు) విదిశాలో వర్షాన్ని కలిగించలేదు—ఏడు సంవత్సరాలు, ఇంకా ఐదు సంవత్సరాలు.

Verse 24

ततो वृष्टिनिरोधेन सर्वे लोकाः क्षुधार्द्दिताः । अन्नाभावान्मृताः केचित्केचिद्देशांतरे गताः

వర్షం ఆగిపోవడంతో అందరూ ఆకలితో బాధపడ్డారు. అన్నం లేక కొందరు మరణించారు, మరికొందరు ఇతర దేశాలకు వెళ్లిపోయారు.

Verse 25

ततोऽहं स्वां समादाय पत्नीं क्षुत्क्षामगात्रिकाम् । अश्रुपूर्णमुखीं दीनां प्रस्खलन्तीं पदेपदे

అప్పుడు నేను నా భార్యను వెంట తీసుకున్నాను—ఆకలితో క్షీణించిన శరీరంతో, కన్నీళ్లతో నిండిన ముఖంతో, దీనంగా అడుగడుగునా తడబడుతూ.

Verse 26

सौराष्ट्रं मनसि ध्यात्वा प्रस्थितस्तदनन्तरम् । सुभिक्षं लोकतः श्रुत्वा जीवनाय द्विजोत्तमाः

మనసులో సౌరాష్ట్రాన్ని ధ్యానించి నేను వెంటనే ప్రయాణమయ్యాను. ప్రజల మాటల ద్వారా అక్కడ సుభిక్షం ఉందని విని, ఓ ద్విజోత్తములారా, జీవనార్థం బయలుదేరాను.

Verse 27

क्रमेण गच्छमानोऽथ भिक्षान्नकृतभोजनः । आनर्तविषयं प्राप्तश्चमत्कारपुरांतिके

క్రమంగా సాగుతూ, భిక్షతో లభించిన అన్నమే భోజనంగా చేసుకుంటూ, నేను ఆనర్త దేశానికి చేరాను—చమత్కారమనే నగర సమీపంలో.

Verse 28

तत्र रम्यं मया दृष्टं पद्मिनीखण्डमंडितम् । सरः स्वच्छोदकापूर्णं जलपक्षिभिरावृतम्

అక్కడ నేను ఒక रम్యమైన సరస్సును చూశాను; పద్మినీ సమూహాలతో అలంకరించబడినది, స్వచ్ఛ జలంతో నిండినది, జలపక్షులతో కప్పబడినది.

Verse 29

ततोऽहं तत्समासाद्य स्नातः शीतेन वारिणा । क्षुधार्तश्च तृषार्तश्च श्रमार्तश्च विशेषतः

ఆపై నేను ఆ సరస్సును చేరి దాని చల్లని నీటిలో స్నానం చేశాను; అయినా నేను ఆకలితో బాధపడుతూ, దాహంతో తపిస్తూ, ముఖ్యంగా శ్రమతో అలసిపోయి ఉన్నాను.

Verse 30

अथाहं भार्यया प्रोक्तो गृहाणेश जलाशयात् । जलजानि क्रयार्थाय येन स्यादद्य भोजनम्

అప్పుడు నా భార్య నాతో చెప్పింది—“ఓ నాథా, ఈ జలాశయం నుండి జలజ పద్మాలను తీసుకురండి; వాటిని అమ్మితే నేడు భోజనం కలుగుతుంది.”

Verse 32

ततो मया गृहीतानि पद्मानि द्विजसत्तमाः । विक्रयार्थं प्रभूतानि वाच्छमानेन भोजनम्

అప్పుడు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, భోజనం పొందాలనే ఆశతో విక్రయార్థం నేను అనేక పద్మాలను సేకరించాను।

Verse 33

चमत्कारपुरं प्राप्य ततोऽहं द्विजसत्तमाः । भ्रांतस्त्रिकेषु सर्वेषु चत्वरेषु गृहेषु च

తర్వాత, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ‘చమత్కారపురం’ అనే నగరానికి చేరి, నేను అన్ని మూడుమార్గాల కూడళ్లలో, చౌకల్లో, ఇళ్లింటా తిరిగాను।

Verse 34

न कश्चित्प्रतिगृह्णाति तानि पद्मानि मानवः । मम भाग्यवशाल्लोको जातः क्रयपराङ्मुखः

కానీ ఎవ్వరూ ఆ పద్మాలను స్వీకరించలేదు; నా దురదృష్టవశాత్తు ప్రజలు కొనుగోలుకు విముఖులయ్యారు।

Verse 35

अथ क्षुत्क्षामकण्ठस्य श्रांतस्य मम भास्करः । अस्ताचलमनुप्राप्तः संध्याकालस्ततोऽभवत्

అప్పుడు ఆకలితో ఎండిపోయిన గొంతుతో, శ్రమతో అలసిన నేను ఉండగా; భాస్కరుడు అస్తాచలాన్ని చేరి సంధ్యాకాలం వచ్చింది।

Verse 36

ततो वैराग्यमापन्नः सुप्तोऽहं भग्नमंदिरे । तानि पद्मानि भूपृष्ठे निधाय सह भार्यया

అప్పుడు వైరాగ్యానికి లోనై నేను పాడైన మందిరంలో నిద్రపోయాను; ఆ పద్మాలను భార్యతో కలిసి నేలపై ఉంచాను।

Verse 37

अथार्धरात्रे संप्राप्ते श्रुतो गीतध्वनिर्मया । ततश्च चिंतितं चित्ते जागरोऽयमसंशयम्

అర్ధరాత్రి వచ్చినప్పుడు నేను గీతధ్వనిని విన్నాను. అప్పుడు మనసులో ఆలోచించాను—ఇది నిశ్చయంగా జాగరణమే.

Verse 38

तस्माद्गच्छामि चेत्कश्चित्पद्मान्येतानि मे नरः । मूल्येन प्रतिगृह्णाति भोजनं जायते ततः

కాబట్టి నేను వెళ్తాను; ఎవడైనా ఈ పద్మాలను ధర తీసుకుని నన్నుంచి స్వీకరిస్తే, దానివల్ల భోజనం లభిస్తుంది.

Verse 39

एवं विनिश्चयं कृत्वा पद्मान्यादाय सत्वरम् । सभार्यः प्रस्थितस्तत्र यत्र गीतस्य निःस्वनः

ఇలా నిర్ణయించుకొని నేను త్వరగా పద్మాలను తీసుకొని, భార్యతో కలిసి, గీతనాదం వినిపిస్తున్న చోటుకు బయలుదేరాను.

Verse 40

ततश्चायतने तस्मिन्प्राप्तोऽहं मुनिपुंगवाः । अपश्यं देवदेवेशं महाकालं प्रपूजितम् । अग्रस्थितैर्द्विजश्रेष्ठैर्जपगीतपरायणैः

అనంతరం, ఓ మునిపుంగవా, నేను ఆ ఆలయానికి చేరాను. దేవదేవేశుడైన మహాకాలుడు విధివిధానంగా పూజింపబడుతున్నాడు; ముందుగా నిలిచిన శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు జపం మరియు కీర్తనలో నిమగ్నులై ఉన్నారు.

Verse 41

एके नृत्यं प्रकुर्वंति गीतमन्ये जपं परे । अन्ये होमं द्विजश्रेष्ठा धर्माख्यानमथापरे

కొంతమంది నృత్యం చేస్తున్నారు, మరికొందరు గానం చేస్తున్నారు, ఇంకొందరు జపంలో నిమగ్నులున్నారు. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, కొందరు హోమం చేస్తున్నారు, మరికొందరు ధర్మాఖ్యానాలను పఠిస్తున్నారు.

Verse 42

ततः कश्चिन्मया पृष्टः क्रियते जागरोऽत्र किम् । क एते जागरासक्ता लोकाः कीर्तय मे द्रुतम्

అప్పుడు నేను ఒకరిని అడిగాను—“ఇక్కడ జాగరణం ఎందుకు చేస్తున్నారు? జాగరణానికి ఆసక్తి గల ఈ ప్రజలు ఎవరు? త్వరగా నాకు చెప్పండి.”

Verse 43

तेनोक्तमेष देवस्य महाकालस्य जागरः । क्रियते ब्राह्मणैर्भक्त्या उपवासपरायणैः

అతడు చెప్పాడు—“ఇది దేవుడు మహాకాలుని జాగరణం; ఉపవాసనిష్ఠులైన బ్రాహ్మణులు భక్తితో దీన్ని నిర్వహిస్తారు.”

Verse 44

अद्य पुण्यतिथिर्नाम वैशाखी पुण्यदा परा । यस्यामस्य पुरो भक्त्या नरः कुर्यात्प्रजागरम् । महाकालस्य देवस्य सौख्यं प्राप्नोत्यसंशयम्

ఈ రోజు ‘వైశాఖీ’ అనే పరమ పుణ్యదాయిని తిథి. ఈ తిథినాడు ఎవడు ఈ మహాకాల దేవుని సన్నిధిలో భక్తితో రాత్రి జాగరణం చేస్తాడో, అతడు సందేహం లేకుండా ప్రభువు అనుగ్రహం మరియు సౌఖ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 45

संति पद्मानि मे यच्छ मूल्यमादाय भद्रक । भोजनार्थमहं दद्मि कलधौतपलत्रयम्

“నా వద్ద పద్మపుష్పాలు ఉన్నాయి; భద్రుడా, అవి నాకు ఇవ్వండి, వాటి ధర తీసుకోండి. భోజనార్థం నేను మీకు మూడు పలాల బంగారం ఇస్తాను.”

Verse 46

ततोऽवधारितं चित्ते मया ब्राह्मणसत्तमाः । पूजयामि महाकालं पद्मैरेतैः सुरेश्वरम्

అప్పుడు, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, నేను మనసులో నిర్ణయించుకున్నాను—“ఈ పద్మాలతో దేవేశ్వరుడైన మహాకాలుని పూజిస్తాను.”

Verse 47

न मया सुकृतं किंचिदन्यदेहांतरे कृतम् । नियतं तेन संभूत इत्थंभूतोऽस्मि दुर्गतः

నేను పూర్వజన్మలలో ఏ పుణ్యకర్మమూ చేయలేదు. అందువల్లనే నిశ్చయంగా ఈ స్థితికి వచ్చాను—ఇప్పుడు నేను దుర్గతిలో పడ్డాను.

Verse 48

परं क्षुत्क्षामकंठेयं भार्या मे प्रियवादिनी । अन्नाभावान्न संदेहः प्रातर्यास्यति संक्षयम्

ఇంకా దుఃఖకరం ఏమంటే, నా మధురభాషిణి భార్య—ఆకలితో ఆమె గొంతు ఎండిపోయి క్షీణించింది. అన్నం లేకపోవడంతో సందేహం లేదు, ఉదయానికి ఆమె మరింత క్షయమవుతుంది.

Verse 49

एवं चिंतयमानस्य मम सा दयिता ततः । प्रोवाच मधुरं वाक्यं विनयावनता स्थिता

నేను ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, నా ప్రియురాలు వినయంగా తల వంచి మధురమైన మాటలు పలికింది.

Verse 50

मा नाथ कुरु पद्मानां विक्रयं धनलोभतः । कुरुष्व च हितं वाक्यं यत्ते वक्ष्यामि सांप्रतम्

ఓ నాథా, ధనలోభంతో కమలాలను అమ్మవద్దు. నేను ఇప్పుడు చెప్పబోయే హితవాక్యాన్ని వినీ, దానినే ఆచరించు.

Verse 51

उपवासो बलाज्जातः सस्याभावादसंशयम् । अस्माकं जागरं चापि भविष्यति बुभुक्षया

ధాన్యం లేకపోవడం వల్ల సందేహం లేకుండా మాపై బలవంతంగా ఉపవాసం వచ్చింది. అలాగే ఆకలివల్ల రాత్రి జాగరణ కూడా జరుగుతుంది.

Verse 52

तत्रोभाभ्यां कृतं स्नानं दिवा सरसि शोभने । घर्मार्त्ताभ्यां श्रमार्त्ताभ्यां कृतदेवार्चनं तथा

అక్కడ వారు ఇద్దరూ పగటిపూట ఆ శోభన సరస్సులో స్నానం చేశారు; వేడి, అలసటతో బాధపడినా దేవుని ఆరాధనను కూడా నిర్వహించారు।

Verse 53

तस्माद्देवं महाकालं पूजयामोऽधुना वयम् । पद्मैरेतैः परं श्रेय आवयोर्येन जायते

కాబట్టి ఇప్పుడు మనం దేవుడు మహాకాలుని పూజిద్దాం; ఈ పద్మపుష్పాలను సమర్పిస్తే మన ఇద్దరికీ పరమ శ్రేయస్సు, మంగళం కలుగుతుంది।

Verse 54

राजोवाच । उभाभ्यामथ हृष्टाभ्यां पूजितोऽयं महेश्वरः । तैः पद्मैः सत्त्वमास्थाय कृत्वा पूजां द्विजोत्तमाः

రాజు పలికెను—ఓ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులారా! ఆపై హర్షంతో ఉన్న వారు ఇద్దరూ ఈ మహేశ్వరుని పూజించారు; ఆ పద్మాలతో శుద్ధి, స్థైర్యాన్ని ఆశ్రయించి పూజను నిర్వహించారు।

Verse 55

क्षुत्पीडया समायाता नैव निद्रा कथंचन । स्वल्पापि मंदिरे चात्र स्थितयोर्हरसन्निधौ

ఆకలిపీడతో ఉన్న మాకు ఇద్దరికీ ఏ విధంగానూ నిద్ర రాలేదు; ఇక్కడ ఈ మందిరంలో హరుడు (శివుడు) సన్నిధిలో ఉన్నప్పటికీ, కాస్త కూడా కాదు।

Verse 56

ततः प्रभातसमये प्रोद्गते रविमंडले । मृतोऽहं क्षुधयाविष्टः स्थानेऽत्रैव द्विजोत्तमाः

తర్వాత ఉదయ సమయంలో సూర్యమండలం ఉదయించినప్పుడు, ఆకలితో కుంగిపోయిన నేను ఇక్కడే ఈ స్థలంలో మరణించాను—ఓ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులారా!

Verse 57

अथ सा दयिता मह्यं तदादाय कलेवरम् । हर्षेण महताविष्टा प्रविष्टा हव्यवाहनम्

అప్పుడు నా ప్రియురాలు నా ఆ దేహాన్ని తీసుకొని, మహా హర్షంతో నిండిపోయి, యజ్ఞాగ్నిలో ప్రవేశించింది।

Verse 58

तत्प्रभावादहं जातः कांतीनाथो महीपतिः । दशार्णाधिपतेः कन्या सापि जातिस्मरा सती

ఆ ప్రభావంతోనే నేను ‘కాంతీనాథుడు’ అనే భూపతిగా జన్మించాను; ఆమె కూడా దశార్ణాధిపతి కుమార్తెగా జన్మించి, సతీగా పూర్వజన్మస్మృతితో యుక్తురాలైంది।

Verse 59

ततः स्वयंवरं प्राप्ता मां विज्ञाय निजं पतिम् । मयापि सैव विज्ञाय पूर्वपत्नी समाहृता

తర్వాత ఆమె స్వయంవరానికి వచ్చి నన్ను తన భర్తగా గుర్తించి నన్నే వరించింది; నేనూ ఆమెను పూర్వజన్మ భార్యగా గుర్తించి సహధర్మిణిగా స్వీకరించాను।

Verse 60

एतस्मात्कारणादस्य महाकालस्य जागरम् । वर्षेवर्षे च वैशाख्यां करोमि द्विजसत्तमाः

ఈ కారణంతోనే, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, నేను వైశాఖ మాసంలో ప్రతి సంవత్సరం మహాకాలుని జాగరణం చేస్తాను।

Verse 61

अनया प्रियया सार्धं पुष्पधूपानुलेपनैः । पूजयित्वा महाकालं सत्यमेतन्मयोदितम्

ఈ ప్రియురాలితో కలిసి పుష్పాలు, ధూపం, అనులేపనాలతో మహాకాలుని పూజించి, నేను ఇదే సత్యమని ప్రకటిస్తున్నాను।

Verse 62

कृतो विप्रा मया त्वेष स तदा रात्रिजागरः । यथाप्येतत्फलं जातं देवस्यास्य प्रभावतः

హే విప్రులారా, నేను అప్పట్లో ఆ రాత్రి జాగరణం చేశాను; ఈ విధంగా ఈ ఫలం కలిగింది—ఈ దేవుని ప్రభావముచేతనే.

Verse 63

अधुना श्रद्धया युक्तो यथोक्तविधिना ततः । यत्करोमि न जानामि किं मे संयच्छते फलम्

ఇప్పుడు నేను శ్రద్ధతో యుక్తుడనై, శాస్త్రోక్త విధానముననుసరించి ఇది చేస్తున్నాను; కానీ ఇది నాకు ఏ ఫలాన్ని ప్రసాదించునో నాకు తెలియదు.

Verse 64

एतद्वः सर्वमाख्यातं मया सत्यं द्विजोत्तमाः । येन सत्येन तेनैष महाकालः प्रसीदतु

హే ద్విజోత్తములారా, ఇవన్నీ నేను మీకు సత్యంగా వివరించాను; ఆ సత్యబలంతో ఈ మహాకాలుడు ప్రసన్నుడగుగాక.

Verse 65

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । प्रचक्रुर्जपतेस्तस्य साधुवादाननेकशः

సూతుడు అన్నాడు—ఇది విని ద్విజశ్రేష్ఠుల కళ్ళు ఆశ్చర్యంతో వికసించాయి; జపం చేసే ఆ రాజును వారు అనేకసార్లు సాధువాదాలతో ప్రశంసించారు.

Verse 66

ब्राह्मणा ऊचुः । सत्यमुक्तं महीपाल त्वयैतदखिलं वचः । महाकालप्रसादेन न किंचिद्दुर्लभं भुवि

బ్రాహ్మణులు అన్నారు—హే మహీపాలా, నీవు ఈ సమస్త వచనాన్ని సత్యంగా పలికావు; మహాకాలుని ప్రసాదంతో భూమిపై ఏదీ దుర్లభం కాదు.

Verse 67

तस्माद्विशेषतः सर्वे वर्षेवर्षे वयं नृप । करिष्यामोऽस्य देवस्य श्रद्धया रात्रिजागरम्

కాబట్టి, ఓ రాజా, మేమందరం విశేషంగా ప్రతి సంవత్సరము శ్రద్ధతో ఈ దేవునికి రాత్రి జాగరణం చేస్తాము।

Verse 68

ततः स पार्थिवस्ते च सर्व एव द्विजातयः । प्रचक्रुर्जागरं तस्य महाकालस्य संनिधौ

అనంతరం ఆ రాజు మరియు ఆ ద్విజాతులందరూ మహాకాలుని సన్నిధిలోనే ఆయన జాగరణం నిర్వహించారు।

Verse 69

विशेषाद्धर्षसंयुक्ता विविधैर्गीतवादनैः । धर्माख्यानैश्च नृत्यैश्च वेदोच्चारैः पृथग्विधैः । तदारभ्य नृपाः सर्वे प्रचक्रुर्विस्मयान्विताः

విశేష హర్షంతో, వివిధ గీతాలు-వాద్యాలు, ధర్మాఖ్యానాలు, నృత్యాలు మరియు నానావిధ వేదోచ్చారణలతో, ఆ కాలం నుంచే రాజులందరూ ఆశ్చర్యభరితులై జాగరణం చేయసాగారు।

Verse 70

ततः प्रभाते विमले समुत्थाय स भूपतिः । पूजयित्वा महाकालं तांश्च सर्वान्द्विजोत्तमान् । अनुज्ञाप्य ययौ हृष्टः ससैन्यः स्वपुरं प्रति

తర్వాత నిర్మలమైన ప్రాతఃకాలంలో లేచి ఆ భూపతి మహాకాలుని పూజించి, ఆ సమస్త ద్విజోత్తములను సత్కరించాడు; వారి అనుమతి తీసుకొని ఆనందంతో సైన్యంతో కలిసి తన నగరానికి బయలుదేరాడు।

Verse 71

ततः कालेन संप्राप्य देहान्तं स महीपतिः । संप्राप्तः परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ఆపై కాలక్రమేణ దేహాంతాన్ని పొందిన ఆ రాజు, జరా-మరణరహితమైన పరమ స్థానాన్ని పొందాడు।

Verse 72

एतद्वः सर्वमाख्यातं महाकालसमुद्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मण श्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! మహాకాలసముద్భవమైన ఈ మహాత్మ్యాన్ని మీకు సంపూర్ణంగా వివరించితిని; ఇది సమస్త పాపాలను నశింపజేయునది.

Verse 210

राजोवाच । रहस्यं परमं चैव यत्पृष्टोऽहं द्विजोत्तमाः । युष्माभिः कीर्तयिष्यामि तथाप्यखिलमेव हि

రాజు పలికెను—హే ద్విజోత్తములారా! మీరు నన్ను అడిగిన పరమ రహస్యాన్ని మీకోసం ప్రకటించెదను; నిజముగా సమస్తమును పూర్తిగా వివరించెదను.