Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

Devanagari script

तद्रूपमपि तत्काष्ठं दृष्ट्वा भूयोऽपि पार्थिवः । अन्यं संप्रेषयामास याज्ञवल्क्यकृते नरम्

Transliteration

tadrūpamapi tatkāṣṭhaṃ dṛṣṭvā bhūyo'pi pārthivaḥ | anyaṃ saṃpreṣayāmāsa yājñavalkyakṛte naram

Translation

ఆ కట్టె ముక్క అదే రూపంలో ఉండటం చూసి రాజు మళ్లీ యాజ్ఞవల్క్యుని తీసుకురావడానికి మరొక మనిషిని పంపించాడు.

Word by Word

• तद्: that
• तद्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम (pronoun) used adjectivally

• रूपम्: form
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); समुच्चय/अपि = 'also/even'

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण-प्रयोग

• काष्ठम्: wood/log
• काष्ठम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया = 'having seen'

• भूयः: again/further
• भूयः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/प्रातिपदिक-निष्पन्न)
• Form: अव्यय (adverb)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• पार्थिवः: the king
• पार्थिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• अन्यम्: another
• अन्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण

• संप्रेषयामास: sent forth
• संप्रेषयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-इष्/प्रेष् (धातु) (causative)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन; हेतुमति/णिच्-प्रयोग (causative) = 'sent'

• याज्ञवल्क्यकृते: for Yājñavalkya’s sake
• याज्ञवल्क्यकृते: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Adjective
• Root: याज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक) + कृत (कृ धातु, क्त)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (yājñavalkyasya kṛte); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अर्थे = 'for the sake of'

• नरम्: a man
• नरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; within Tīrthamāhātmya context)

Visual Art Cues

Scene: A worried king examines an unchanged wooden form; courtiers look on; he orders another messenger to go to Yājñavalkya, signaling urgency and respect for spiritual authority.

Characters & Entities

• Pārthiva (king)
• Yājñavalkya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When ordinary measures fail, dharma advises seeking higher guidance—approaching realized teachers and authoritative ritual experts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage remains within a tīrtha-māhātmya frame, emphasizing that sacred narratives often connect royal crises with pilgrimage-linked remedies.

What ritualistic prescription is mentioned?

The practical step is summoning an eminent ṛṣi (Yājñavalkya) to conduct or direct an effective śānti rite.