Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 59
Devanagari script
नातिरूपेण संयुक्ता न च रूपविवर्जिताः । अव्यक्तजल्पकाश्चापि पशवः पक्षिणो मृगाः
Transliteration
nātirūpeṇa saṃyuktā na ca rūpavivarjitāḥ | avyaktajalpakāścāpi paśavaḥ pakṣiṇo mṛgāḥ
Translation
వారు అతిగా సౌందర్యంతో కూడినవారు కాదు, అలాగే సౌందర్యం లేనివారూ కాదు. అక్కడ పశువులు, పక్షులు, మృగాలు కూడా అస్పష్టమైన శబ్దాలు చేస్తాయి.
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अतिरूपेणwith excessive beauty
अतिरूपेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअतिरूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (अति + रूप); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
संयुक्ताःendowed/combined
संयुक्ताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
नnor
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
रूपविवर्जिताःdevoid of beauty
रूपविवर्जिताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप + वि + वर्ज् (धातु) → विवर्जित (कृदन्त)
Formतत्पुरुष (रूपेण विवर्जिताः = devoid of form/beauty); भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अव्यक्तजल्पकाःwith indistinct speech
अव्यक्तजल्पकाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त + जल्पक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (अव्यक्तः जल्पकः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक अव्यय
पशवःanimals
पशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
पक्षिणःbirds
पक्षिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
मृगाःdeer/wild animals
मृगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
Speaker
Skanda (deduced)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A balanced portrayal of human beauty—neither extreme nor absent—set against a forest where animals and birds vocalize in indistinct, mist-like sound waves; the sage points to nature as moral metaphor.
Characters & Entities
S
SkandaFAQs
It depicts a moderated world-state—neither extreme excellence nor total decline—matching Dvāpara’s mixed dharma condition.
No named tīrtha appears in this verse.
None.