Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58
Devanagari script
नार्यश्चापि सुरश्रेष्ठ तत्स्व रूपाः प्रकीर्तिताः । पंचहस्तप्रमाणेन चतुर्हस्तास्तथा परं
Transliteration
nāryaścāpi suraśreṣṭha tatsva rūpāḥ prakīrtitāḥ | paṃcahastapramāṇena caturhastāstathā paraṃ
Translation
హే సురశ్రేష్ఠా! అక్కడ స్త్రీలు కూడా తమ తమ స్వరూపాలతో వర్ణించబడ్డారు. వారి ప్రమాణం ఐదు హస్తాలు అని, మరొక వర్గానికి నాలుగు హస్తాలు అని కూడా చెప్పబడింది.
Word by Word
नार्यःwomen
नार्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक अव्यय (also/even)
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सुराणां श्रेष्ठः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
तत्स्वtheir own
तत्स्व:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत् + स्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (तत्स्व = तेषां स्वम्/स्वकीयम्); नपुंसकलिङ्ग, अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable-like qualifier)
रूपाःforms/appearances
रूपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
प्रकीर्तिताःare described/proclaimed
प्रकीर्तिताः:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle) बहुवचन, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st); कर्मणि प्रयोग (passive sense)
पञ्चहस्तप्रमाणेनby the measure of five hands
पञ्चहस्तप्रमाणेन:
Karaṇa (Instrument/Measure/करण)
TypeNoun
Rootपञ्च + हस्त + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (पञ्चहस्तस्य प्रमाणम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; मापनार्थक (by measure)
चतुर्हस्ताःfour-handed (four hands in measure)
चतुर्हस्ताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + हस्त (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (चतुर्हस्त = चारि हस्ताः प्रमाणम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (implied beings/forms)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयवाचक अव्यय
परम्further/moreover
परम्:
Sambandha (Discourse link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative: ‘further/moreover’)
Speaker
Skanda (deduced)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: sura-śreṣṭha (explicit vocative)
Visual Art Cues
Scene: Women depicted in two height-classes measured by hasta (hand-span), shown beside a measuring staff; the narrator addresses the 'best of gods' in a calm explanatory setting.
Characters & Entities
S
SkandaFAQs
It continues the yuga-portrait by describing embodied conditions, implying that cosmic age influences even physical norms.
No specific tīrtha is named in this verse.
None.