Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

हरिद्रवर्णा नीला च शंखिनी पंचवर्णका । विनताभिनताचैव भिन्नवर्णा सुपत्रिका

Transliteration

haridravarṇā nīlā ca śaṃkhinī paṃcavarṇakā | vinatābhinatācaiva bhinnavarṇā supatrikā

Translation

ఒకటి హరిద్రవర్ణా (పసుపురంగు), మరొకటి నీలా; ఒకటి శంఖినీ, మరొకటి పంచవర్ణకా; అలాగే వినతా, అభినతా, భిన్నవర్ణా, సుపత్రికా (శుభలక్షణాల) కూడా ఉన్నవి.

Word by Word

• हरिद्रवर्णा: turmeric-colored
• हरिद्रवर्णा: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हरिद्रा (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण (fem. nom. sg.)

• नीला: blue
• नीला: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: नील (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (fem. nom. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• शंखिनी: Śaṅkhinī (a named one)
• शंखिनी: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: शंखिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (fem. nom. sg.)

• पंचवर्णका: five-colored
• पंचवर्णका: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (प्रातिपदिक) + वर्णक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास; विशेषण (fem. nom. sg.)

• विनता: Vinatā (a named one)
• विनता: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: विनता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (fem. nom. sg.)

• अभिनता: Abhinatā (a named one)
• अभिनता: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अभिनता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (fem. nom. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारण-बोधक अव्यय (particle of emphasis)

• भिन्नवर्णा: of varied/different colors
• भिन्नवर्णा: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भिन्न (कृदन्त; √भिद्) + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास; विशेषण (fem. nom. sg.)

• सुपत्रिका: Supatrikā (a named one; ‘good-leafed’)
• सुपत्रिका: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + पत्रिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (सु+पत्रिका)

Speaker

Narrator (contextual; prior narration in the chapter)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A striking herd: one turmeric-gold cow, one deep blue, one conch-marked, one five-colored, and one with leaf-like or patterned markings—presented as sacred marvels.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacredness is conveyed through auspicious lakṣaṇas (marks and colors), indicating divine presence within the tīrtha narrative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate focus is on wondrous descriptions within the chapter’s tīrtha setting; the verse itself does not name the site.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual instruction appears in this verse.