Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 87

Devanagari script

जन्मत्रयधनैर्युक्तः सर्वव्याधिविवर्जितः । भुक्त्वेह विविधान्भोगानंते यास्यति मत्पुरम्

Transliteration

janmatrayadhanairyuktaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ | bhuktveha vividhānbhogānaṃte yāsyati matpuram

Translation

అతడు మూడు జన్మల ధనసంపదతో యుక్తుడై, సమస్త వ్యాధుల నుండి విముక్తుడగును. ఇక్కడ నానావిధ భోగాలను అనుభవించి, చివరికి నా పురమును చేరును.

Word by Word

• जन्मत्रयधनैः: with the wealth of three births
• जन्मत्रयधनैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—जन्मत्रयस्य धनानि (षष्ठी-तत्पुरुष)

• युक्तः: endowed
• युक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण

• सर्वव्याधिविवर्जितः: free from all diseases
• सर्वव्याधिविवर्जितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + व्याधि (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—सर्वेभ्यः व्याधिभ्यः विवर्जितः (पञ्चमी-तत्पुरुष)

• भुक्त्वा: having enjoyed
• भुक्त्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) → भुक्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: अव्ययभावः, क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया

• इह: here
• इह: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place)

• विविधान्: various
• विविधान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषण

• भोगान्: enjoyments
• भोगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालवाचक (time-locative)

• यास्यति: will go
• यास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• मत्पुरम्: my city/abode
• मत्पुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—मम पुरम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Śiva (continuation of the promise; contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Umā (context continues)

Visual Art Cues

Scene: A devotee blessed with radiant health and abundance enjoys righteous pleasures, then is shown ascending toward Śiva’s luminous abode at life’s end.

Characters & Entities

• Śiva (implied by matpuram)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion yields both worldly well-being and a transcendent end—culminating in reaching the Lord’s abode.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse gives a general phala (result) statement; the precise tīrtha is not named within this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied practice is devotional praise/recitation previously mentioned; this verse states the resulting benefits (phala).