Adhyaya 226

Verse 1

भर्तृयज्ञ उवाच । यतः सपिंडता प्रोक्ता पितृपिण्डैः समंततः । यावत्सपिण्डता नैव तावत्प्रेतः स तिष्ठति

భర్తృయజ్ఞుడు పలికెను—పితృపిండములతో చుట్టూరా కలయికనే ‘సపిండత’ అని చెప్పబడింది; ఆ సపిండత జరిగేవరకు ఆ జీవుడు ప్రేతస్థితిలోనే నిలిచియుంటాడు।

Verse 2

अपि धर्मसमोपेतस्तपसाऽपि समन्वितः । एतस्मात्कारणात्प्रोक्ता मुनिभिस्तु सपिंडता

మృతుడు ధర్మసంపన్నుడై తపస్సుతో కూడినవాడైనా, ఈ కారణముచేతనే మునులు ‘సపిండత’ను విధిగా నిర్దేశించారు।

Verse 3

यस्ययस्य च योऽन्यत्र योनिं प्राप्नोति मानवः । तत्रस्थस्तृप्तिमाप्नोति यद्दत्तं तस्य वंशजैः

మనవుడు ఇతరత్ర ఏ ఏ యోని లేదా లోకాన్ని పొందుతాడో, అక్కడ నివసిస్తూ తన వంశజులు అర్పించిన దాన-తర్పణములవలన తృప్తిని పొందుతాడు।

Verse 4

आनर्त उवाच । ये दृश्यंते निजाः स्वप्ने चिरात्पितृपितामहाः । प्रार्थयंति निजान्कामांस्ततः किं स्यान्महामुने

ఆనర్తుడు అన్నాడు—చాలాకాలం క్రితమే గతించిన పితరులు, పితామహులు స్వప్నంలో తమ స్వజనులకు దర్శనమిచ్చి తమకు కావలసినవాటిని ప్రార్థిస్తారు; మహామునీ, దీని సూచన ఏమిటి?

Verse 5

भर्तृयज्ञ उवाच । येषां गतिर्न संजाता प्रेतत्वे च व्यवस्थिताः । दर्शयंति च ते सर्वे स्वयमात्मानमेव हि

భర్తృయజ్ఞుడు పలికెను—యెవరి గతి ఇంకా స్థిరపడలేదో, యెవరు ప్రేతత్వంలో ఉన్నారో, వారు అందరూ స్వప్నంలో తమ స్వరూపంతోనే తమను తాము చూపుతారు।

Verse 6

स्ववंश्यानां न चान्ये तु सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा लोकेऽत्र संजाता ये च कृत्यैः शुभाशुभैः

వారు తమ వంశజులకే దర్శనమిస్తారు, ఇతరులకు కాదు—ఇది నేను చెప్పిన సత్యం. ఈ లోకంలో జీవులు శుభాశుభ కర్మల ప్రకారం జన్మించునట్లు…

Verse 7

आनर्त उवाच । यस्य नो विद्यते पुत्रः सपिण्डीकरणं कथम् । तस्य कार्यं भवेदत्र तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

ఆనర్తుడు అన్నాడు—పుత్రుడు లేనివానికి సపిండీకరణం ఎలా చేయాలి? అటువంటి సందర్భంలో ఇక్కడ ఏమి చేయవలెనో దయచేసి నాకు చెప్పండి.

Verse 8

भर्तृयज्ञ उवाच । यस्य नो विद्यते पुत्र औरसश्च महीपते । चतुर्णां स्वपितॄणां तु कथं स स्याच्चतुर्थकः

భర్తృయజ్ఞుడు అన్నాడు—ఓ మహీపతే! ఎవనికి తన ఔరస పుత్రుడు లేడో, అతడు తన నాలుగు పితృవర్గంలో ‘చతుర్థుడు’ ఎలా అవుతాడు?

Verse 9

प्रकर्षेण व्रजेद्यस्मात्तस्मात्प्रेतः प्रकीर्तितः । पुत्रेण भ्रात्रा पत्न्या वा तस्य कार्या सपिंडता

అతడు బలంగా ముందుకు వెళ్లుచున్నందున ‘ప్రేత’ అని కీర్తింపబడును. అతనికి సపిండతా కర్మను పుత్రుడు గాని, సోదరుడు గాని, భార్య గాని చేయవలెను.

Verse 10

चतुर्थो यदि राजेंद्र जायते न कथंचन । क्षेत्रजादीन्सुतानेतानेकादश यथोदितान्

ఓ రాజేంద్రా! ‘చతుర్థుడు’ ఏ విధంగానూ కలుగకపోతే, శాస్త్రోక్తంగా క్షేత్రజ మొదలైన పదకొండు విధాల పుత్రులను ఆశ్రయించవచ్చు.

Verse 11

पुत्रप्रतिनिधीनाहुः क्रियालोपान्मनीषिणः । काले यदि न राजेंद्र जायतेऽस्योत्तरक्रिया

క్రియాలೋಪం నివారించుటకై మునీశ్వరులు ‘పుత్ర-ప్రతినిధి’ని చెప్పుదురు. ఓ రాజేంద్ర, తగిన కాలమున అతని ఉత్తరక్రియ (పుత్రునిచే) జరగకపోతే—

Verse 12

नारायणबलिः कार्यः प्रेतत्वस्य विनाशकः । यथान्येषां मनुष्याणामपमृत्युमुपेयुषाम् । कार्यश्चैवात्महंतॄणां ब्राह्मणान्मृत्युमीयुषाम्

నారాయణబలి చేయవలెను; అది ప్రేతత్వాన్ని నశింపజేయును. అపమృతిని పొందిన ఇతర మనుష్యులకు కూడా ఇది విధేయము; అలాగే ఆత్మహంతకులకు మరియు మరణించిన బ్రాహ్మణులకు కూడా ఈ కర్మ చేయవలెను.

Verse 13

आनर्त उवाच । कथं मृत्युमवाप्नोति पुरुषोऽत्र महामते

ఆనర్తుడు పలికెను—ఓ మహామతీ, ఇక్కడ మనుష్యుడు ఎలా మరణాన్ని పొందును?

Verse 14

स्वर्गं वा नरकं वापि कर्मणा केन गच्छति । मोक्षं वाऽथ महाभाग सर्वं मे विस्त राद्वद

ఏ కర్మవలన స్వర్గమునకు గాని నరకమునకు గాని వెళ్తాడు? ఓ మహాభాగ, మోక్షము ఎలా లభించును? అన్నిటినీ నాకు విస్తారంగా చెప్పుము.

Verse 15

भर्तृयज्ञ उवाच । धर्मी पापी तथा ज्ञानी तिस्रोऽत्र गतयः स्मृताः । धर्मात्संप्राप्यते स्वर्गः पापान्नरक एव च

భర్తృయజ్ఞుడు పలికెను—ఇక్కడ మూడు గతులు చెప్పబడ్డాయి: ధర్మి, పాపి, జ్ఞాని. ధర్మమువలన స్వర్గము లభించును; పాపమువలన నిశ్చయంగా నరకమే.

Verse 16

ज्ञानात्संप्राप्यते मोक्षः सत्यमेतन्मयोदितम् । एनमर्थं भविष्यं तु भीष्मं शांतनवं नृप

జ్ఞానమువలననే మోక్షము లభించును—ఇది నేను పలికిన సత్యము. ఓ నృపా, ఇదే ఉపదేశము భవిష్యత్తులో శాంతనునందన భీష్ముని నుండి మరల వినబడును.

Verse 17

युधिष्ठिरो महाराज धर्मपुत्रो नृपोत्तमः । कृष्णेन सह राजेंद्र पितामहमपृच्छत

మహారాజ యుధిష్ఠిరుడు—ధర్మపుత్రుడు, నృపోత్తముడు—ఓ రాజేంద్రా, కృష్ణునితో కలిసి పితామహ భీష్ముని ప్రశ్నించెను.

Verse 18

युधिष्ठिर उवाच । कियंतो नरकाः ख्याता यमलोके पितामह । केन पापेन गच्छंति तेषु सर्वेषु जंतवः

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—ఓ పితామహా! యమలోకంలో ఎన్ని నరకాలు ప్రసిద్ధమై ఉన్నాయి? ఏ ఏ పాపాల వలన జీవులు వాటన్నిటిలోనికి వెళ్తారు?

Verse 19

श्रीभीष्म उवाच । एकविंशत्प्रमाणाः स्युर्नरका यममंदिरे । प्राणिनस्तेषु गच्छंति निजकर्मानुसारतः

శ్రీభీష్ముడు పలికెను—యమమందిరంలో నరకాలు ఇరవై ఒకటి అని చెప్పబడినవి. ప్రాణులు తమ తమ కర్మానుసారంగా వాటిలోనికి వెళ్తారు.

Verse 20

ख्यातौ चित्रविचित्रौ च कायस्थौ यममंदिरे

యమమందిరంలో చిత్ర, విచిత్ర అనే ఇద్దరు ప్రసిద్ధ కాయస్థులు (లేఖకులు) ఉన్నారు; వారు లెక్కలు వ్రాసి ధర్మాన్ని విచారించువారు.

Verse 21

चित्रोऽथ लिखते धर्मं सर्वं प्राणिसमुद्भवम् । विचित्रः पातकं सर्वं परमं यत्नमास्थितः

అప్పుడు చిత్రుడు సమస్త ప్రాణుల నుండి ఉద్భవించే ప్రతి ధర్మకర్మను లిఖిస్తాడు; విచిత్రుడు పరమ యత్నంతో ప్రతి పాపాన్ని నమోదు చేస్తాడు।

Verse 22

यमदूताः सदैवाष्टौ धर्मराजसमुद्भवाः । ये नयंति नरान्मृत्युलोकात्स्ववशगान्सदा

యమదూతలు ఎల్లప్పుడూ ఎనిమిది మంది, ధర్మరాజుని నుండి ఉద్భవించినవారు; వారు మృత్యులోకంనుండి మనుష్యులను నిత్యం తీసుకెళ్లి తమ వశంలో ఉంచుతారు।

Verse 23

करालो विकरालश्च वक्रनासो महोदरः । सौम्यः शांतस्तथा नंदः सुवाक्यश्चाष्टमः स्मृतः

వారు ఇలా స్మరించబడతారు—కరాళ, వికరాళ, వక్రనాస, మహోదర, సౌమ్య, శాంత, నంద, మరియు ఎనిమిదవడు సువాక్య।

Verse 24

एतेषां ये पुरा प्रोक्ताश्चत्वारो रौद्ररूपिणः । पापं जनं च ते सर्वे नयन्ति यमसादनम्

వీరిలో ముందుగా చెప్పబడిన రౌద్రరూపులైన నలుగురు—వారందరూ పాపజనులను యమసదనానికి తీసుకెళ్తారు।

Verse 25

चत्वारो ये परे प्रोक्ताः सौम्यरूपवपुर्द्धराः । धर्मिणं ते जनं सर्वं नयंति यमसादनम्

మిగిలిన నలుగురు సౌమ్యమైన, మనోహరమైన రూపాలు ధరించినవారని చెప్పబడింది; వారు సమస్త ధర్ములైన జనులను యమసదనానికి తీసుకెళ్తారు।

Verse 26

विमानेन समारूढमप्सरोगणसेवितम्

వారు ధర్మాత్ముణ్ని దివ్య విమానంపై అధిరోహింపజేస్తారు; అప్సరాగణాలు సేవచేసి గౌరవంతో పరివేష్టిస్తాయి।

Verse 27

लिखितस्यानुरूपेण पापधर्मोद्भवस्य च । एतेषां किंकरा ये च तेषां संख्या न जायते

ఎలా కర్మలేఖ వ్రాయబడి ఉందో, అధర్మజ పాపాచారం ఎలా ఉందో, దానికి అనుగుణంగా వారి దండసేవకులు ఉద్భవిస్తారు—వారి సంఖ్య లెక్కకు అందదు।

Verse 28

अष्टोत्तरशतं तेषां व्याधीनां परिकल्पितम् । सहायार्थं यमेनात्र ज्वरयक्ष्मांतरस्थितम्

వారికోసం నూట ఎనిమిది వ్యాధులు నియమించబడ్డాయి; ఇక్కడ జ్వర-యక్ష్మాది వ్యాధుల మధ్య నిలిచి, అవి యమునికి సహాయకులుగా ఉంటాయి।

Verse 29

ते गत्वा व्याधयः पूर्वं वशे कुर्वंति मानवम्

ఆ వ్యాధులు ముందుగా వెళ్లి మనిషిని తమ వశంలోకి తెచ్చుకుంటాయి।

Verse 30

यमदूतास्ततो गत्वा नाभिमूलव्यवस्थितम् । वायुरूपं समादाय जनैः सर्वैरलक्षिताः

తర్వాత యమదూతలు వెళ్లి నాభిమూలంలో స్థితి చెందుతారు; వాయురూపం ధరించి అందరికీ కనిపించకుండా ఉంటారు।

Verse 31

गच्छंति यममार्गेण देहं संस्थाप्य भूतले । षडशीतिसहस्राणि यममार्गः प्रकीर्तितः

వారు యమమార్గమున సాగుదురు, దేహమును భూమిపై నిలిపి విడిచి. యమమార్గము ఆరు-ఎనభై వేల (పరిమాణముల) విస్తారమని ప్రకటించబడెను.

Verse 32

तत्र वैतरणीनाम नदी पूर्वं परिश्रुता । स्रोतोभ्यां सा महाभाग तत्र संस्था सदैव हि

అక్కడ వైతరణీ అనే నది ప్రాచీన కీర్తితో ప్రసిద్ధి. ఓ మహాభాగ, అది అక్కడ నిత్యము రెండు ప్రవాహములతో ప్రవహిస్తూ నిలిచియున్నది.

Verse 33

तत्र शोणितमेकस्मिन्स्रोतस्यस्या वह त्यलम् । शस्त्राणि च सुतीक्ष्णानि तन्मध्ये भरतर्षभ

అక్కడ ఆమె ఒక ప్రవాహములో రక్తము విస్తారముగా ప్రవహించును; దాని మధ్య అతి తీక్ష్ణమైన శస్త్రములు ఉన్నవి, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.

Verse 34

मृत्युकाले प्रयच्छंति ये धेनुं ब्राह्मणाय वै । तस्याः पुच्छं समाश्रित्य ते तरंति च तां नृप

మరణకాలమున బ్రాహ్మణునకు గోవును దానమిచ్చువారు, ఆ గోవు తోకను ఆశ్రయించి ఆ (వైతరణీ)ని దాటుదురు, ఓ నృపా.

Verse 35

स्वबाहुभिस्तथैवान्ये शतयोजनविस्तृतम् । द्वितीयं चैव तत्स्रोतो वैतरण्या व्यवस्थितम् । तस्यास्तत्सलिलस्रावि गम्यं धर्मवतां सदा

ఇతరులు తమ స్వబాహుబలముచేతనే దానిని దాటుదురు. వైతరణీ యొక్క రెండవ ప్రవాహము శతయోజన విస్తారముగా స్థాపితము; దాని జలధార ధర్మవర్తులకెప్పుడూ గమ్యమే.

Verse 36

ये नरा गोप्रदातारो मृत्युकाले व्यवस्थिते । ते गोपुच्छं समाश्रित्य तां तरंति पृथूदकाम् । अन्ये स्वबाहुभिः कृत्वा गोप्रदानविवर्जिताः

గోదానం చేసిన మనుష్యులు మరణకాలం వచ్చినప్పుడు గోవు తోకను ఆశ్రయించి విశాల జలమయమైన వైతరణిని దాటుతారు. గోదానము లేనివారు మాత్రం తమ స్వబాహుబలంతోనే దాటవలసి వస్తుంది.

Verse 37

गोप्रदानं प्रकर्तव्यं तस्माच्चैव विशेषतः । मृत्युकालेऽत्र संप्राप्ते य इच्छेद्गतिमात्मनः

కాబట్టి గోదానం తప్పక చేయవలెను; ముఖ్యంగా మరణకాలం వచ్చినప్పుడు తనకు శుభగతి కావాలని కోరుకునేవాడు విశేషంగా గోదానం చేయాలి.

Verse 38

तस्या अनन्तरं यांति पापमार्गेण पापिनः । धर्मिष्ठा धर्ममार्गेण विमानवरमाश्रिताः

దాని వెంటనే పాపులు పాపమార్గం ద్వారా వెళ్తారు; ధర్మనిష్ఠులు మాత్రం ఉత్తమ విమానాలను ఆశ్రయించి ధర్మమార్గం ద్వారా ప్రయాణిస్తారు.

Verse 39

वैतरण्याः परं पारे पंचयोजनमायतम् । असिपत्रवनंनाम पापलोकस्य दुःखदम्

వైతరణి అవతలి తీరంలో ఐదు యోజనాల విస్తీర్ణముతో ‘అసిపత్రవనం’ అనే ప్రాంతం ఉంది; అది పాపలోకానికి దుఃఖదాయకం.

Verse 40

तत्र लोहमयान्येवासिपत्राणां शतानि च । यानि कृन्तंति मर्त्यानां शरीराणि समंततः

అక్కడ ఇనుముతో చేసిన ‘అసిపత్ర’ములు—ఖడ్గసమానమైన ఆకులు—వందల సంఖ్యలో ఉన్నాయి; అవి మానవుల శరీరాలను అన్ని వైపులా కోస్తాయి.

Verse 41

यैर्हृतं परवित्तं च कलत्रं च दुरात्मभिः । नव श्राद्धानि तेषां चेत्तस्मान्मुक्तिः प्रजायते

పరధనమును, పరస్త్రీనికూడా హరించిన దురాత్ముల కొరకు తొమ్మిది శ్రాద్ధములు చేయబడితే, ఆ బాధ నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 42

तस्मात्परतरो ज्ञेयो विख्यातः कूटशाल्मलिः । अधोमुखाः प्रलंबंते तस्मिन्कंटकसंकुले

దానికన్నా మరింత భయంకరమైన స్థలముగా ప్రసిద్ధమైన ‘కూటశాల్మలి’ ఉంది; ముల్లుల గుబురులో వారు తలక్రిందులుగా వేలాడుతారు.

Verse 43

अधस्ताद्वह्निना चैव दह्यमाना दिवानिशम् । विश्वासघातका ये च सर्वदैव सुनिर्दयाः । तस्मान्मुक्तिं प्रयांति स्म श्राद्धे ह्येकादशे कृते

విశ్వాసఘాతకులు—ఎల్లప్పుడూ కఠినులు, నిర్దయులు—క్రిందనున్న అగ్నిచేత పగలు రాత్రి కాలిపోతారు; అయితే పదకొండవ శ్రాద్ధం చేయబడితే వారు విముక్తి పొందుతారు.

Verse 44

यंत्रात्मकस्ततः प्रोक्तो नरको दारुणाकृतिः । ब्रह्मघ्नास्तत्र पीड्यंते ये चाऽन्ये पापकर्मिणः

తదుపరి దారుణాకారమైన ‘యంత్రాత్మక’ అనే నరకం చెప్పబడింది; అక్కడ బ్రహ్మహంతకులు మరియు ఇతర పాపకర్ములు కూడా బాధింపబడతారు.

Verse 45

श्राद्धेन द्वादशोत्थेन तेभ्यो दत्तेन पार्थिव । तस्मान्मुक्तिं प्रगच्छन्ति यन्त्राख्यनरकात्स्फुटम्

ఓ రాజా, ద్వాదశ శ్రాద్ధం ద్వారా వారికి అర్పణం చేయబడితే, వారు ‘యంత్ర’ అనే నరకం నుండి స్పష్టంగా విముక్తి పొందుతారు.

Verse 46

ततो लोहसमाः स्तंभा ज्वलमाना व्यवस्थिताः । आलिंगंति च तान्सर्वान्परदाररताश्च ये

అప్పుడు ఇనుమువలె మండే స్తంభాలు నిలిచి ఉంటాయి; పరస్త్రీరతులైన వారందరినీ అవి ఆలింగనం చేసి బిగిగా పట్టుకుంటాయి.

Verse 47

मासिकोत्थे कृते श्राद्धे तेभ्यो मुक्तिमवाप्नुयुः

మాసిక శ్రాద్ధం విధిగా చేసినచో వారు ఆ దుఃస్థితి నుండి విముక్తి పొందుతారు.

Verse 48

लोहदंष्ट्रास्ततो रौद्राः सारमेया व्यवस्थिताः । भक्षयंति च ते पापान्पृष्ठमांसा शिनो नरान् । त्रैपक्षिके कृते श्राद्धे तेभ्यो मुक्तिमवाप्नुयुः

తర్వాత ఇనుము దంతాలుగల క్రూర శునకాలు సిద్ధంగా నిలుస్తాయి; అవి పాపులను భక్షించి వారి వెన్నెముక వైపు మాంసాన్ని తింటాయి. త్రైపక్షిక శ్రాద్ధం చేసినచో వారు ఆ బాధ నుండి విముక్తి పొందుతారు.

Verse 49

लोहचंचुमयाः काकाः संस्थितास्तदनंतरम् । सरागैर्लोचेनैर्यैश्च ईक्षिताः पर योषितः

దాని వెంటనే ఇనుము ముక్కులుగల కాకులు నిలుస్తాయి; కామరాగంతో నిండిన కళ్లతో పరస్త్రీలను చూచినవారు వాటినే (యాతనాకారులుగా) దర్శిస్తారు.

Verse 50

तेषां नेत्राणि ते घ्नंति भूयो जातानि भूरिशः । द्विमासिकं च यच्छ्राद्धं तेन मुक्तिः प्रजायते

అవి వారి కళ్లను మళ్లీ మళ్లీ కొట్టి నశింపజేస్తాయి; అవి తిరిగి తిరిగి అనేకసార్లు ఏర్పడుతుంటాయి. ద్వైమాసిక శ్రాద్ధం చేయుటవలన వారికి విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 51

ततः शाल्मलिकूटस्तु तथान्ये लोहकण्टकाः । तेषां मध्येन नीयंते पैशुन्यनिरता नराः । त्रिमासिकं तु यच्छ्राद्धं तेन मुक्तिः प्रजायते

ఆపై శాల్మలీకూటము మరియు ఇనుప ముళ్లతో నిండిన ఇతర వనాలు ఉంటాయి. పరనింద‑చాడీకి అలవాటైన మనుష్యులను వాటి మధ్యగా తోలివేస్తారు. త్రైమాసిక శ్రాద్ధం చేయుటవలన వారికి విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 52

रौरवोऽथ सुविख्यातो दारुणो नरको महान् । ब्रह्मघ्नानां समादिष्टः स महाक्लेशकारकः

తదుపరి ‘రౌరవ’ అనే ప్రసిద్ధమైన, భయంకరమైన మహానరకము ఉంది. అది బ్రాహ్మణహంతకులకు నియమించబడినది; మహాక్లేశాన్ని కలిగించేది.

Verse 53

छिद्यंते विविधैः शस्त्रैस्तत्रस्था ये मुहुर्मुहुः । चतुर्मासिकश्राद्धेन मुक्तिस्तेषां प्रजायते

అక్కడ ఉన్నవారు అనేక రకాల ఆయుధాలతో మళ్లీ మళ్లీ కోయబడతారు. చతుర్మాసిక శ్రాద్ధం చేయుటవలన వారికి విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 54

अपरस्तु समाख्यातः क्षारोदस्तु सुदारुणः । कृतघ्नानां समादिष्टः सदैव बहुवेदनः

మరొకటి ‘క్షారోద’ అని ప్రసిద్ధి; అది అత్యంత భయంకరమైన నరకము. అది కృతఘ్నులకు నియమించబడినది; ఎల్లప్పుడూ అనేక వేదనలను కలిగిస్తుంది.

Verse 55

अधोमुखा ऊर्ध्व पादाः पीड्यंते यत्र लंबिताः । पञ्चमासिकदानेन मुक्तिस्तेषां प्रजायते

అక్కడ వారు తలక్రిందులుగా వేలాడదీయబడి—ముఖం కిందకు, పాదాలు పైకి—పీడింపబడతారు. పంచమాసిక దానం చేయుటవలన వారికి విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 56

कुम्भीपाकस्ततो ज्ञेयो नरको दारुणाकृतिः । तैलेन क्षिप्यमाणास्तु यत्र दण्डाभिसंधिताः । दृश्यंते जनहंतारो बालहंतार एव च

ఆ తరువాత కుంభీపాకము అనే భయంకరమైన నరకాన్ని తెలుసుకోవాలి, అక్కడ నరహంతకులు మరియు శిశుహంతకులను మరుగుతున్న నూనెలో వేసి శిక్షిస్తారు.

Verse 57

पतंति नरके रौद्रे नरा विश्वासघातकाः । षण्मासिकप्रदानेन मुच्यंते तत्र संकटात्

విశ్వాసఘాతకులైన మానవులు రౌద్రము అనే నరకంలో పడతారు. షణ్మాసిక దానము (ఆరు నెలల దానం) చేయడం ద్వారా వారు అక్కడ ఆ ఆపద నుండి విముక్తులవుతారు.

Verse 58

सर्पवृश्चिकसंयुक्तस्तथाऽन्यो नरकः श्रुतः । तत्र ये दांभिका लोके ते गच्छन्ति नराधमाः । सप्तमासिकदानेन तेषां मुक्तिः प्रजायते

పాములు మరియు తేళ్లతో నిండిన మరొక నరకం గురించి వినబడింది. లోకంలో డాంబికులు మరియు నీచులు అక్కడికి వెళతారు. సప్తమాసిక దానము వలన వారికి విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 59

तथा संवर्तकोनाम नरकोऽन्यः प्रकीर्तितः । वेदविप्लावकाः साधुनिंदकाश्च दुरात्मकाः

అలాగే సంవర్తకము అనే మరొక నరకం చెప్పబడింది. వేదాలను ధిక్కరించేవాళ్ళు మరియు సాధువులను నిందించే దుర్మార్గులు అక్కడికి వెళతారు.

Verse 60

उत्पाट्यते ततो जिह्वा सन्दंशैर्व ह्निसम्भवैः । स्वकार्ये येऽनृतं ब्रूयुस्तद्गात्रं खाद्यते श्वभिः

అక్కడ అగ్నితో పుట్టిన పటకారులతో వారి నాలుకను పెకిలిస్తారు. తమ స్వార్థం కోసం అబద్ధం చెప్పే వారి శరీరాన్ని కుక్కలు తింటాయి.

Verse 61

परार्थेऽपि च ये ब्रूयुस्तेषां गात्राणि कृत्स्नशः । अष्टमासिकदानेन तेषां मुक्तिः प्रजायते

పరుల హితార్థమని కూడా అబద్ధం పలికేవారి అవయవాలు సమస్తంగా బాధపడతాయి. అష్టమాసిక దానముచేత వారికి మోక్షం కలుగుతుంది.

Verse 62

अग्निकूटो महाप्लावो दारुणो नरको महान् । तत्र ते यांति वै मूढाः कूटसाक्ष्यिप्रदा नराः

అగ్నికూట, మహాప్లావ అనే ఈ మహానరకం అత్యంత భయంకరమైనది. కూటసాక్ష్యం ఇచ్చే మోహితులు అక్కడికి వెళ్తారు.

Verse 63

तत्रस्था यातनां रौद्रां सहं तेऽतीव दुःखिताः । नवमासिकदानं च तेषामाह्लादनं परम्

అక్కడ నివసిస్తూ వారు ఘోరమైన యాతనలను భరిస్తూ అత్యంత దుఃఖితులై ఉంటారు. వారికి నవమాసిక దానం పరమ సాంత్వనగా మారుతుంది.

Verse 64

ततो लोहमयैः कीलैः संचितोऽन्यः समंततः । तत्र चाग्निप्रदातारः स्त्रीणां हन्तार एव च

తర్వాత ఇనుప మేకులతో అన్ని వైపులా నిండిన మరో నరకం ఉంది. అక్కడ అగ్ని పెట్టేవారు మరియు స్త్రీహంతకులు వెళ్తారు.

Verse 66

ततोंऽगारमयैः पुंजैरावृताभूः समंततः । स्वामिद्रोहरतास्तत्र भ्राम्यंते सर्वतो दिशः

తర్వాత భూమి అన్ని వైపులా మండే నిప్పురాళ్ల గుట్టలతో కప్పబడి ఉంటుంది. అక్కడ స్వామిద్రోహంలో రతులు అన్ని దిశలలో తిరుగుతారు.

Verse 67

एकादशोद्भवं दानं तत्र मुक्त्यै प्रजायते । संतप्तसिकतापूर्णो नरको दारुणाकृतिः

అక్కడ మోక్షార్థంగా ‘ఏకాదశ’‑సంబంధమైన దానం ఉద్భవిస్తుందని చెప్పబడింది. అలాగే అక్కడ మండే ఇసుకతో నిండిన భయంకరాకార నరకమూ ఉంది.

Verse 68

स्वामिनं चागतं दृष्ट्वा पलायनपरायणाः । ये भवन्ति नरास्तत्र पच्यंते तेऽपि दुःखिताः । तेषां द्वादशमासीयं श्राद्धं चैवोपतिष्ठति

స్వామి వచ్చినట్లు చూసి పారిపోవడానికే మొగ్గు చూపే మనుష్యులు అక్కడ దుఃఖంలో ‘వండబడుతూ’ తీవ్రంగా బాధపడతారు. వారికి ద్వాదశమాసీయ (వార్షిక) శ్రాద్ధక్రియ కూడా విధిగా నిలుస్తుంది.

Verse 69

यत्किंचिद्दीयते तोयमन्नं वा वत्सरांतरे । प्रभुंजते च तन्मार्गे प्रदत्तं निजबान्धवैः

సంవత్సర కాలంలో ఏ నీరు గానీ అన్నం గానీ దానం చేయబడితే, మార్గమధ్యంలో వారు అదే అనుభవిస్తారు—తమ బంధువులు సమర్పించినదాన్ని.

Verse 70

ततः संवत्सरादूर्ध्वं निजकर्मसमुद्भवम् । शुभाशुभं प्रपद्यंते धर्मराजसमीपगाः

ఆపై ఒక సంవత్సరం గడిచిన తరువాత, ధర్మరాజ సమీపానికి చేరిన వారు తమ కర్మల నుండి పుట్టిన శుభాశుభ ఫలితాలను పొందుతారు.

Verse 71

एवं पंचदशैतानि संसेव्य नरकाणि ते । प्राप्नुवंति ततो जन्म मर्त्यलोके पुनर्नराः

ఈ విధంగా ఆ పదిహేను నరకాలను అనుభవించిన తరువాత, వారు మళ్లీ మర్త్యలోకంలో మనుష్యజన్మను పొందుతారు.

Verse 72

प्राप्नुवंति विदेशे च जन्म ये हेतुवादकाः । नित्यं तर्पणदानेन तेषां तृप्तिः प्रजायते

హేతువాదులు (తర్కవాదులు) అయినవారు విదేశంలో జన్మ పొందుతారు; అయినా నిత్యం తర్పణ-దానం చేయుటవలన వారి పితృదేవతలకు తృప్తి కలుగుతుంది।

Verse 73

स्वामिद्रोहरता ये च कुराज्ये जन्म चाप्नुयुः । हंतकारप्रदानेन तेषां तृप्तिः प्रजायते

స్వామిద్రోహంలో రమించే వారు, అలాగే కుశాసనమున్న రాజ్యంలో జన్మ పొందేవారు—‘హంతకార’ అనే అర్పణం ఇవ్వుటవలన వారికి తృప్తి కలుగుతుంది।

Verse 74

अदत्त्वा ये नरोऽश्नंति पितृदेवद्विजातिषु । दुर्भिक्षे जन्म तेषां तु तेन पापेन जायते

పితృలు, దేవతలు, ద్విజులకు భాగం ఇవ్వకుండానే భోజనం చేసే వారు—ఆ పాపఫలంగా వారు దుర్భిక్షం, కొరతలో జన్మిస్తారు।

Verse 76

ये प्रकुर्वंति दम्पत्योर्भेदं वै सानुरागयोः । परस्परमसत्यानि तेषां भार्याऽसती भवेत्

ప్రేమమయమైన దంపతుల మధ్య చీలిక కలిగించి, ఒకరిపై ఒకరు అబద్ధాలు చెప్పేలా చేసే వారు—వారికి భార్య అసతీగా (శీలభ్రష్టగా) అవుతుంది।

Verse 77

एकस्मिन्वचने प्रोक्ते दश ब्रूते क्रुधान्विता । विरूपा भ्रममाणा च सर्वलोकविगर्हिता । कन्यादानफलैस्तेषां तत्रासां च सुखं भवेत्

ఒక మాట చెప్పగానే ఆమె కోపంతో పది మాటలు అంటుంది; వికృతరూపిణిగా తిరుగుతూ, సమస్త లోకముచే నిందింపబడుతుంది. అయినా కన్యాదాన పుణ్యఫలముచేత వారికి, అలాగే ఆ స్త్రీలకు అక్కడ సుఖం కలుగుతుంది।

Verse 78

कन्यकादानविघ्नं हि विक्रयं वा करोति यः । स कन्याः केवलाः सूते न पुत्रं केवलं क्वचित्

కన్యాదానానికి అడ్డుపడేవాడు లేదా కన్యను విక్రయించేవాడు కేవలం కుమార్తెలనే కనుగొంటాడు; అతనికి ఎప్పటికీ కుమారుడు కలగడు।

Verse 79

जायंते ताश्च बंधक्यो विधवा दुर्भगास्तथा । कन्यादानफल प्राप्त्या तासां सौख्यं प्रजायते

వారు బంధనంలో ఉన్న స్త్రీలుగా, విధవలుగా, దుర్భాగ్యులుగా జన్మిస్తారు; అయితే కన్యాదాన పుణ్యఫలం లభించడంతో వారికి సుఖం కలుగుతుంది।

Verse 80

यैर्हृतानि च रत्नानि तथा शास्त्रांतराणि च । ते दरिद्राः प्रजायंते मूकाः खंजा विचक्षुषः । तेषां शास्त्र प्रदानेन इह सौख्यं प्रजायते

రత్నాలను, అలాగే శాస్త్రగ్రంథాలను దొంగిలించినవారు దరిద్రులుగా, మూగలుగా, కుంటివారుగా, చూపు లోపంతో జన్మిస్తారు; శాస్త్రదానం చేయడంతో ఈ లోకంలోనే వారికి సుఖం కలుగుతుంది।

Verse 81

एते तु नरकाः प्रोक्ता मर्त्यलोकसमुद्भवाः । एतैर्विज्ञायते सर्वं कृतं कर्म शुभाशुभम्

ఈ నరకాలు మానవలోకంనుండే ఉద్భవించాయని చెప్పబడినవి; వీటిద్వారా చేసిన ప్రతి శుభాశుభ కర్మ దాని నిజ ఫలంతో తెలిసిపోతుంది।

Verse 82

तीर्थयात्राफलैस्तस्य ततः शुद्धिः प्रजायते

ఆపై తీర్థయాత్ర ఫలాలవల్ల అతనికి శుద్ధి కలుగుతుంది।

Verse 83

भीष्म उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि नराधिप । एकविंशत्प्रमाणं च नरकाणां यथा स्थितम्

భీష్ముడు పలికెను—హే నరాధిపా! నీవు అడిగినదంతా నేను నీకు వివరించితిని; ఇరవై ఒక నరకముల ప్రమాణమును, అవి యథాస్థితిగా ఉన్న విధానమును కూడ।

Verse 84

भूयश्च पृच्छ राजेंद्र संदेहो यो हृदि स्थितः

హే రాజేంద్రా! మరల అడుగు; హృదయంలో నిలిచిన ఏ సందేహమైనా చెప్పుము।

Verse 226

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे भीष्मयुधिष्ठिरसंवादे तत्तद्दुरितप्राप्यैकविंशतिनरकयातनातन्निवारणोपायवर्णनंनाम षड्विंशत्युत्तरद्विशत तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్ర్య సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండములో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలోని శ్రాద్ధకల్పములో, భీష్మ-యుధిష్ఠిర సంభాషణలో ‘వివిధ దురితములవలన పొందబడే ఇరవై ఒక నరకయాతనలు మరియు వాటి నివారణోపాయముల వర్ణనము’ అను నామముతో 226వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 685

तत्र धावंति दुःखार्तास्ताड्यमानाश्च किंकरैः । दशमासिकजं दानं तत्र तेषां प्रमुक्तये

అక్కడ వారు దుఃఖార్తులై ఇటూ అటూ పరుగెత్తుచు, శిక్షాసేవకులచే కొట్టబడుచుంటారు; అక్కడి నుండి వారి విముక్తికి దశమాసిక వ్రతసంబంధ దానమే మోక్షోపాయమని చెప్పబడింది।

Verse 758

क्षयाहे श्राद्धसंप्राप्तौ तत स्तृप्तिः प्रजायते

క్షయతిథి దినమున శ్రాద్ధము సంపన్నమైతే, అప్పుడు (పితృదేవతలకు) తృప్తి మరియు పరిపూర్ణత కలుగును।