Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4
Devanagari script
गृहस्थानां परो धर्मो नान्योऽस्त्यतिथिपूजनात् । अतिथेर्न च दोषोस्ति तस्यातिक्रमणेन च
Transliteration
gṛhasthānāṃ paro dharmo nānyo'styatithipūjanāt | atitherna ca doṣosti tasyātikramaṇena ca
Translation
గృహస్థులకు అతిథి పూజకన్నా గొప్ప ధర్మం లేదు. అతిథిలో దోషం లేదు; దోషం అతనిపట్ల కర్తవ్యలంఘనలోనే ఉంది।
Word by Word
गृहस्थानाम्of householders
गृहस्थानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
परःhighest/supreme
परः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
धर्मःduty/dharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अन्यःanother (one)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (प्रयोगे) विशेष्य-रूपेण
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
अतिथिपूजनात्than (from) the worship of a guest
अतिथिपूजनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअतिथि + पूजन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: अतिथेः पूजनम्); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
अतिथेःof a guest
अतिथेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दोषःfault/blame
दोषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तस्यof him/of that (guest)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
अतिक्रमणेनby transgressing/neglecting (him)
अतिक्रमणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअतिक्रमण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
Speaker
Sūta
Visual Art Cues
Scene: A traveler-guest arrives; the householder rises, offers arghya and āsana, washes the guest’s feet, and welcomes him with respectful words; the moral emphasis is on the host’s duty.
Characters & Entities
G
gṛhasthaA
atithiFAQs
Hospitality is a central pillar of gṛhastha-dharma; neglecting a guest is the true moral failing.
The focus here is dharma (atithi-pūjā), not a named tīrtha in this verse.
Atithi-pūjana—receiving, serving, and honoring the guest as a sacred obligation.