Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24
Devanagari script
शांतं दांतं समालोक्य विश्वस्तेन महात्मना । तस्य चांतःपुरे ह्यासीत्पिंगलानाम नायिका
Transliteration
śāṃtaṃ dāṃtaṃ samālokya viśvastena mahātmanā | tasya cāṃtaḥpure hyāsītpiṃgalānāma nāyikā
Translation
శాంతుడిగా, దాంతుడిగా ఉన్నదాన్ని చూసి ఆ మహాత్మ రాజు (నాపై) విశ్వాసం ఉంచాడు. అతని అంతఃపురంలో పింగలా అనే ప్రధాన నాయిక ఉండేది.
Word by Word
शान्तम्calm
शान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; 'अहम्/तम्' (अध्याहृत) इत्यस्य विशेषण
दान्तम्self-controlled
दान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदान्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; 'शान्तम्' इव समानाधिकरण
समालोक्यhaving observed
समालोक्य:
Sambandha (Gerundial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-√लोक् (धातु) → समालोक्य (क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
विश्वस्तेनby the trusting/confident
विश्वस्तेन:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootविश्वस्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; 'महात्मना' इत्यस्य विशेषण
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अन्तःपुरेin the inner palace
अन्तःपुरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तःपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle); निश्चयार्थ (indeed)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन
पिङ्गलाPiṅgalā (name)
पिङ्गला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिङ्गला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (Appositive marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक-निपात (called/named)
नायिकाheroine/leading lady
नायिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनायिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
Speaker
Atithi
Skanda Dialogue
Listener: Dvijāḥ (implied continuation)
Visual Art Cues
Scene: The king, seeing the attendant’s calm discipline, trusts him; within the inner palace stands Piṅgalā, the chief lady—poised, significant, and watchful.
Characters & Entities
K
King of Ānarta (implied)Ś
Śānta-Dāṃta (as qualities/name)P
PiṅgalāA
Antaḥpura (inner palace)FAQs
Trust is bestowed on those known for peace and restraint; Purāṇic narratives often contrast such virtues with later temptations in palace life.
No tīrtha is named; the verse shifts into a courtly episode within the larger Tīrthamāhātmya chapter.
None.