Adhyaya 159
సూతుడు వర్ణించునది—క్షేత్రంలోని దేవాలయ పరిసరంలో మణిభద్రుని నివాసానికి పుష్పుడు బంధువులతో ఆనందంగా వచ్చెను; శంఖ-భేరి, మృదంగాది మంగళనాదములు వినిపించెను. భాస్కరుని కృపవలన సమృద్ధి లభించిందని కథా ప్రవాహం సూచించుచున్నది. పుష్పుడు తన కులబంధువులను సమకూర్చి లక్ష్మీ చంచలత్వాన్ని తలచి, గతంలో తాను అనుభవించిన దీర్ఘ కష్టస్థితిని మనసులో పరిశీలించెను. ధనము అనిత్యమని గ్రహించి, సత్యవ్రత సంకల్పంతో విస్తృత దానమునకు నిర్ణయించెను. బంధువులకు వారి స్థితి ప్రకారం వస్త్రాభరణములు పంచి, వేదవిదులైన బ్రాహ్మణులకు శ్రద్ధతో ధనమూ వస్త్రమూ దానమిచ్చెను; నాట్యగాయకాదులకు అన్నవస్త్రములు ఇచ్చెను; ముఖ్యంగా దరిద్రులు, అంధులు మొదలైనవారిని పోషించి తృప్తిపరచెను. చివరికి భార్యతో కలిసి భోజనం చేసి సమాగత జనసమూహాన్ని పంపివేసి, పొందిన సంపదతో క్రమబద్ధంగా, ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా జీవించెను. ఈ అధ్యాయం క్షేత్రసంబంధ పవిత్రస్థలంలో దానధర్మం, సమాజసేవ ద్వారానే సమృద్ధి ధర్మబద్ధమవుతుందని బోధించును.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । पुष्पोऽपि तां समादाय माहिकाख्यां वरांगनाम् । स तदा प्रययौ हृष्टो मणिभद्रस्य मंदिरम्
సూతుడు పలికెను—పుష్పుడు కూడా ‘మాహికా’ అనే శ్రేష్ఠ స్త్రీని వెంట తీసుకొని, అప్పుడు హర్షంతో మణిభద్రుని మందిరం వైపు బయలుదేరెను।
Verse 2
शंखतूर्यनिनादेन सर्वैस्तैः स्वजनैर्वृतः । न कस्य तत्र संभूतो विकल्पस्तत्समुद्भवः
శంఖతూర్యాల నినాదమధ్య, తన స్వజనులందరి చేత చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు; అక్కడ ఆ పరిస్థితి వల్ల కలిగే ఎలాంటి సందేహం గానీ అనుమానం గానీ ఎవరికీ కలగలేదు।
Verse 3
भास्करस्य प्रसादेन तथैवान्यस्य कर्हिचित् । सोऽपि मंदिरमासाद्य यथात्मपितृसंभवम्
భాస్కరుని (సూర్యుని) ప్రసాదంతో—మరికొన్నిసార్లు ఇతరుల ప్రసాదంతో కూడ—అతడూ తన వంశం, పితృప్రతిష్ఠకు తగిన విధంగా ఆ మందిరాన్ని చేరెను।
Verse 4
उपविश्य ततो मध्ये बन्धून्सर्वान्समाह्वयत् । अद्य तावद्दिने मह्यं तुलाग्रं कमला श्रिता
అతడు మధ్యలో కూర్చొని తన బంధువులందరినీ పిలిచెను. హర్షంతో—“ఈ రోజు నా కోసం తులా అగ్రభాగమున కమలా (లక్ష్మీ) నిలిచింది” అని పలికెను.
Verse 5
चलितापि पुनश्चास्याः सुपत्न्या वाक्यतः स्थिता । कियंतं चैव कालं मे कार्पण्यं महदास्थितम्
ఆమె (లక్ష్మీ) మళ్లీ వెళ్లిపోవడానికి సిద్ధమైనా, ఆ సద్గుణవతి సహపత్నీ మాటలవల్ల నిలిచింది. అతడు మనసులో—“ఎంతకాలంగా నాకు ఈ మహా దారిద్ర్యము, కార్పణ్యము అంటుకొని ఉంది?” అని తలంచెను.
Verse 6
ज्ञातमद्य चला लक्ष्मीस्तेन त्यक्तं सुदूरतः । तस्माद्बंधुजनैः सार्धं देवैर्विप्रैश्च कृत्स्नशः । संविभक्तां करिष्यामि सत्येनात्मानमालभे
ఈ రోజు నాకు తెలిసింది—లక్ష్మీ చంచలమైనది; అందుకే దానిని చాలా దూరంగా త్యజించాను. కాబట్టి బంధువులతో కలిసి, దేవతలకూ బ్రాహ్మణులకూ సమస్తంగా భాగాలుగా పంచి దానం చేస్తాను. సత్యమున చేత ఈ సంకల్పానికి నేనే నన్ను బంధించుకుంటాను.
Verse 7
एवमुक्त्वा ततः सर्वान्समाहूय पृथक्पृथक् । स नामभिर्ददौ वस्त्रं भूषणानि यथार्हतः
ఇలా చెప్పి అతడు అందరినీ ఒక్కొక్కరుగా పిలిచి, పేరుపేరునా పలికి, యథార్హంగా వస్త్రాలు మరియు ఆభరణాలు ఇచ్చెను.
Verse 8
ततो वेदविदो विप्रान्समाहूय स नामभिः । एकैकस्य ददौ वित्तं सवस्त्रं श्रद्धयान्वितः
తర్వాత అతడు వేదవిదులైన బ్రాహ్మణులను పేరుపేరునా పిలిచి, శ్రద్ధతో ఒక్కొక్కరికి వస్త్రాలతో కూడిన ధనాన్ని ఇచ్చెను.
Verse 9
ततस्तु नर्तकेभ्यश्च दीनांधेभ्यो विशेषतः । ददौ भोज्यं समि ष्टान्नं सवस्त्रं च द्विजोत्तमाः
అనంతరం ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజుడు ప్రత్యేకంగా నర్తకులకు, దరిద్రులకు, అంధులకు ఉత్తమంగా వండిన భోజనం మరియు వస్త్రాలను దానమిచ్చెను।
Verse 10
ततस्तु स्वयमेवान्नं बुभुजे भार्यया सह । विसृज्य तान्समायातान्स्वजनान्ब्राह्मणैः सह
తదుపరి అతడు భార్యతో కలిసి తానే భోజనం చేసెను; వచ్చిన స్వజనులను బ్రాహ్మణులతో సహా గౌరవంగా వీడ్కోలు చెప్పి పంపెను।
Verse 11
एवं तेन तदा प्राप्तं वित्तं च परसंभवम् । बुभुजे स्वेच्छया नित्यं तदा भार्यासमन्वितः
ఇలా అతనికి అప్పటికి ఇతర మూలం నుండి వచ్చిన ధనం లభించింది; అతడు భార్యతో కూడి నిత్యం తన ఇష్టానుసారంగా జీవించి భోగించెను।
Verse 159
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पविभवप्राप्तिवर्णनंनामैकोनषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలోని షష్ఠ నాగరఖండము, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘పుష్పవిభవప్రాప్తివర్ణన’ అనే నూట యాభై తొమ్మిదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।