Adhyaya 154

Verse 1

सूत उवाच । या नारी तत्र सत्कुण्डे स्नात्वा तां पार्वतीं पुनः । दृष्ट्वा स्नाति ततस्तीर्थे तस्मिन्रूपमये शुभे

సూతుడు పలికెను—ఏ స్త్రీ అక్కడ ఆ ఉత్తమ కుండములో స్నానము చేసి, మరల పార్వతీదేవిని దర్శించి, ఆ రూపమయమైన శుభ తీర్థములో తిరిగి స్నానము చేయునో—

Verse 2

पुनश्च पार्वतीं पश्येच्छ्रद्धया परया युता । सद्यः सा मुच्यते कृत्स्नैराजन्ममरणांतिकैः

మరియు పరమ శ్రద్ధతో యుక్తమై మరల పార్వతీదేవిని దర్శించునట్లయితే, జన్మమరణాంతం వరకూ ఉండే సమస్త క్లేశముల నుండి ఆమె తక్షణమే విముక్తి పొందును।

Verse 3

तत्रैवास्ति जयानाम पार्वत्याः किंकरी द्विजाः । तया तत्र कृतं कुण्डं गौरीकुण्डसमीपतः

హే ద్విజులారా! అక్కడే పార్వతీదేవి యొక్క కింకరీ ‘జయా’ అనే సేవిక ఉన్నది. ఆమెచే గౌరీకుండ సమీపములో అక్కడ ఒక కుండము నిర్మింపబడెను।

Verse 4

या तत्र कुरुते स्नानं तृतीयादिवसेऽबला । सुतसौभाग्यसंपन्ना सा भवेत्पतिवल्लभा

ఏ స్త్రీ అక్కడ తృతీయాది దినములలో స్నానము చేయునో, ఆమె సంతానసౌభాగ్యసంపన్నయై, భర్తకు ప్రియమైనదిగా నిలుచును।

Verse 5

तथान्यदपि तत्रास्ति विजयाकुण्डमुत्तमम् । तत्र स्नाताऽपि वंध्या स्त्री जायते पुत्रसंयुता

అదేవిధంగా అక్కడ ‘విజయా-కుండం’ అనే మరొక ఉత్తమ కుండం ఉంది. అక్కడ స్నానం చేసిన వంధ్య స్త్రీ కూడా పుత్రవతిగా అవుతుంది।

Verse 6

न च पश्यति पुत्राणां कदाचिद्व्यसनं द्विजाः । न वियोगं न दुःखं च स्वप्नांते च कदाचन

హే ద్విజులారా, పుత్రులకు ఎప్పుడూ వ్యసనం (అపద) కలుగుటను ఎవడూ చూడడు; వియోగమూ లేదు, దుఃఖమూ లేదు—స్వప్నాంతంలో కూడా ఎప్పుడూ కాదు।

Verse 7

काकवंध्याऽपि या नारी तत्र स्नानं समाचरेत् । सा पुत्रान्विविधांल्लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते

‘కాకవంధ్య’ అని చెప్పబడే స్త్రీ కూడా అక్కడ స్నానం ఆచరిస్తే, వివిధ రకాల పుత్రులను పొందించి స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడుతుంది।

Verse 8

ऋषय ऊचुः । एतेषां सूत तीर्थानां तीर्थमस्ति सुसिद्धिदम् । क्वचित्किंञ्चिद्भवेत्सिद्धिर्यत्र स्नानाच्छरीरजा

ఋషులు పలికిరి—హే సూతా, ఈ తీర్థములలో ఉత్తమ సిద్ధిని ప్రసాదించు తీర్థం ఏదైనా ఉందా? ఎక్కడైనా స్నానమాత్రంతో శరీరజ సిద్ధి కలుగునట్లు స్థలం ఉందా?

Verse 9

सूत उवाच । सप्तविंशतिलिंगानि यानि संति द्विजोत्तमाः । तेषां मध्येऽभवत्सिद्धिरेकस्मिन्निखिला द्विजाः

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజోత్తములారా, ఇక్కడ ఇరవైఏడు లింగములు ఉన్నాయి. హే బ్రాహ్మణులారా, వాటిలో ఒకటివలననే సంపూర్ణ సిద్ధి లభిస్తుంది।

Verse 10

एकस्य सत्त्वयुक्तस्य वीरव्रतयुतस्य च । आश्विनस्य चतुर्दश्यां कृष्णायां द्विजसत्तमाः

ఆ ఒక్క లింగార్థం—సత్త్వసంపన్నుడై వీరవ్రతధారిగా ఉన్నవాడు ఆశ్విన మాస కృష్ణపక్ష చతుర్దశిన, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా—

Verse 11

अर्धरात्रे विधानेन तेषां पूजां करोति यः । प्रागुक्तं जपनं भक्त्या स क्रमात्साधकोत्तमः

విధిపూర్వకంగా అర్ధరాత్రి వేళ వారి పూజను చేసి, ముందుగా చెప్పిన జపాన్ని భక్తితో ఆచరించువాడు—క్రమంగా సాధకోత్తముడవుతాడు।

Verse 12

अंगन्यासं विधायोच्चैः क्षुरिकासूक्तमुच्चरत् । तेषामग्रे पुनः सम्यक्पूजयित्वा च शंकरम्

అంగన్యాసం చేసి, క్షురికా-సూక్తాన్ని గట్టిగా ఉచ్చరిస్తూ, తరువాత వారి సమక్షంలో శంకరుని సమ్యక్గా మళ్లీ పూజించి—

Verse 13

पृथगेकैकशो भक्त्या पूजयेद्दिक्पतींश्च वै

తదుపరి వేరువేరుగా, ఒక్కొక్కరిని, భక్తితో దిక్పతులను కూడా పూజించాలి।

Verse 14

अथाऽगत्य गणेशो वै विकरालो भयानकः । लंबोदरो वै नग्नश्च कृष्णदन्तसमुद्भवः

అనంతరం గణేశుడు అక్కడికి వచ్చెను—వికారాళుడై భయంకర రూపంతో; లంబోదరుడు, నగ్నుడు, కృష్ణవర్ణ దంతాలతో ప్రకాశించాడు।

Verse 15

खड्गहस्तोऽब्रवीद्युद्धं प्रकुरुष्व मया समम् । मुक्त्वैतत्कपटं भूमौ यदि वीरोऽसि सात्त्विकः

ఖడ్గం చేతబట్టి అతడు అన్నాడు— “నాతో సమయుద్ధం చేయి. నీవు సాత్త్విక వీరుడవైతే ఈ కపటాన్ని నేలపై విడిచిపెట్టు.”

Verse 16

ततस्तत्कर्षणाच्चापि यस्तेनाशु प्रताड्यते । स तेनैव शरीरेण नीयते तेन तत्पदम्

ఆపై ఆ లాగివేత వల్ల కూడా, ఎవడు ఆ శక్తిచేత త్వరగా కొట్టబడతాడో, వాడు అదే కారణంతో—అదే దేహంతోనే—ఆ పరమ పదానికి నడిపించబడతాడు.

Verse 17

यत्र स्थाने जरामृत्युर्न शोकश्च कदाचन । तथा चित्रेश्वरीपीठे सिद्धिरेकस्य कीर्तिता

ఏ స్థలంలో జరా లేదు, మరణం లేదు, ఎప్పుడూ శోకమూ లేదు—అటువంటి చిత్రేశ్వరీ పీఠంలో ఏకైక (అద్వితీయ) సిద్ధి ప్రకటించబడింది.

Verse 19

माघकृष्णचतुर्दश्यां यः पीठं तत्र पूजयेत् । आगमोक्तविधानेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

మాఘ మాస కృష్ణ పక్ష చతుర్దశినాడు, అక్కడ ఆ పీఠాన్ని ఎవడు పూజిస్తాడో—ఆగమోక్త విధానానుసారం, సమ్యక్ శ్రద్ధతో కూడి—

Verse 20

सिद्धिमूल्ये न गृह्णातु कश्चिच्चेदस्ति सात्त्विकः । ततश्च याचते यश्च प्रगृह्णाति च सद्द्विजाः

నిజంగా సాత్త్వికుడైనవాడు సిద్ధి కోసం ఏ ‘ధర’నూ స్వీకరించకూడదు. తరువాత దానిని అడిగేవారూ, స్వీకరించేవారూ—ఆ పేరుకే సద్ద్విజులు—

Verse 21

स तमादाय निर्याति यत्र देवो महेश्वरः । हाटकेश्वरजं लिंगं चित्रशर्मप्रतिष्ठितम्

అతడు అతనిని వెంట తీసుకొని దేవుడు మహేశ్వరుడు ఉన్న స్థలానికి బయలుదేరుతాడు—అక్కడ చిత్రశర్మ ప్రతిష్ఠించిన ‘హాటకేశ్వర’ నామ లింగం నిలిచి ఉంది।

Verse 22

तस्य स्थानस्य मध्यस्थो यस्तं पूजयते नरः । शिवरात्रौ निशीथे च पुष्पलक्षणभक्तितः । सुसिद्धिमाप्नुयात्तूर्णं स शरीरेण तत्क्षणात्

ఆ పవిత్రస్థల మధ్యలో నిలిచి, శివరాత్రి నిశీథకాలంలో భక్తిలక్షణములైన పుష్పాలను సమర్పించి ఆయనను పూజించే మనిషి—ఆ క్షణమే, దేహంతోనే, త్వరగా ఉత్తమ సిద్ధిని పొందుతాడు।

Verse 23

सिद्धिस्थानानि सर्वाणि तस्मिन्क्षेत्रे स्थितानि वै । वीरव्रतप्रयुक्तानां मानवानां द्विजोत्तमाः

హే ద్విజోత్తములారా! ఆ క్షేత్రంలో నిజంగా అన్ని ‘సిద్ధిస్థానాలు’ ఉన్నాయి; అవి వీరవ్రతంలో నిమగ్నమైన మనుష్యులకు (ఫలప్రదములు).

Verse 24

ऋषय ऊचुः । तामसो यस्त्वया प्रोक्तः सिद्धिमार्गो महामते । अनर्हो ब्राह्मणेन्द्राणां श्रोत्रियाणां विशेषतः

ఋషులు అన్నారు—హే మహామతీ! మీరు చెప్పిన సిద్ధికి సంబంధించిన తామస మార్గం బ్రాహ్మణేంద్రులకు, ముఖ్యంగా శ్రోత్రియ పండితులకు, అనర్హం।

Verse 25

शुद्धान्तः करणैः सूत भूतहिंसाविवर्जितैः । यथा संप्राप्यते मोक्षो ब्राह्मणैः सुचिरादपि

హే సూతా! శుద్ధ అంతఃకరణంతో, భూతహింసను వర్జించి—కాలం ఎక్కువ పట్టినా—బ్రాహ్మణులు మోక్షాన్ని ఎలా పొందుతారో చెప్పండి।

Verse 26

तत्त्वं ब्रूहि महाभाग मोक्षोपायं द्विजन्मनाम्

హే మహాభాగా! తత్త్వాన్ని స్పష్టంగా చెప్పుము—ద్విజులకు మోక్షోపాయాన్ని ప్రకటించుము।

Verse 27

सूत उवाच । रुद्रैर्दशभिः संयुक्तमानंदेश्वरकं तथा । स्नात्वा तदग्रतः कुण्डे शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

సూతుడు పలికెను—దశ రుద్రులతో యుక్తమైన ఆనందేశ్వరకుని సమీపించి, దాని ముందున్న కుండలో శాస్త్రోక్త విధితో స్నానం చేయాలి।

Verse 28

संसिद्धिमाप्नुयान्मर्त्यो दुर्लभां त्रिदशैरपि । माघमासे नरः स्नात्वा विश्वामित्रह्रदे नरः

మానవుడు సంపూర్ణ సిద్ధిని పొందును—దేవతలకైనా దుర్లభమైనది; మాఘమాసంలో విశ్వామిత్రహ్రదంలో స్నానం చేసినచో।

Verse 29

प्रत्यूषे तिलपात्रं च ब्राह्मणाय निवेदयेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्म लोके महीयते

ప్రత్యూషకాలంలో బ్రాహ్మణునికి నువ్వుల పాత్రను సమర్పించాలి; సర్వపాప విముక్తుడై బ్రహ్మలోకంలో గౌరవింపబడును।

Verse 30

यद्यपि स्याद्दुराचारः सर्वाशी सर्वविक्रयी । सुपर्णाख्यस्य देवस्य पुरतः श्रद्धयाऽन्वितः

అతడు దురాచారుడైనా, ఏదైనా తినేవాడైనా, ఏదైనా అమ్మేవాడైనా; అయినా శ్రద్ధతో సుపర్ణనామ దేవుని సమక్షంలో నిలిచినచో।

Verse 31

प्रायोपवेशनं कृत्वा ह्युपवासपरो नरः । यस्त्यजेन्मानवः प्राणान्न स भूयोऽभिजायते

ప్రాయోపవేశన వ్రతం చేసి ఉపవాసనిష్ఠతో ప్రాణాలను విడిచిన మనిషి మళ్లీ జన్మించడు.

Verse 32

एवं सिद्धित्रयं प्रोक्तं ब्राह्मणानां हितावहम् । सात्त्विकं ब्राह्मणश्रेष्ठाः शंसितं त्रिदशैरपि

ఇలా బ్రాహ్మణులకు హితకరమైన త్రివిధ సిద్ధి చెప్పబడింది; ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, ఇది సాత్త్వికమై దేవతలచే కూడా ప్రశంసింపబడింది.

Verse 33

अन्यानि तत्र तीर्थानि देवतायतनानि च । तानि स्वर्गप्रदान्याहुर्मुनयः शंसितव्रताः

అక్కడ మరెన్నో తీర్థాలు, దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి; వ్రతప్రఖ్యాత మునులు అవి స్వర్గప్రదమని చెబుతారు.

Verse 34

एतद्वः सर्वमाख्यातं क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् । हाटकेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम्

ఇదంతా మీకు వివరించబడింది—హాటకేశ్వరదేవుని క్షేత్ర మహాత్మ్యం, అది సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది.

Verse 35

योऽत्र सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वा पश्यति भक्तितः । सर्वाण्यायतनान्येव स पापोऽपि विमुच्यते

ఇక్కడ అన్ని తీర్థాలలో స్నానం చేసి భక్తితో అన్ని ఆలయాలను దర్శించేవాడు, పాపి అయినా పాపబంధం నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 36

एतत्खंडं पुराणस्य प्रथमं परिकीर्तितम् । कार्तिकेयप्रणीतस्य सर्वपापहरं शुभम्

పురాణంలోని ఈ ఖండము మొదటిదిగా కీర్తింపబడింది; కార్తికేయప్రణీతము, శుభము, సర్వపాపహరము.

Verse 37

यश्चैतत्कीर्तयेद्भक्त्या शृणुयाद्वा समाहितः । इह भुक्त्वा सुविपुलान्भोगान्याति त्रिविष्टपम्

ఎవడు దీనిని భక్తితో కీర్తించునో, లేదా సమాహితమనస్సుతో శ్రవణం చేయునో—అతడు ఇహలోకంలో విస్తార భోగాలు అనుభవించి త్రివిష్టపం (స్వర్గం) చేరును.

Verse 38

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वदानैश्च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति शृण्वञ्छ्रद्धासमन्वितः

సర్వ తీర్థయాత్రల పుణ్యమూ, సర్వ దానాల ఫలమూ—శ్రద్ధతో శ్రవణం చేసే వాడు అదే ఫలాన్ని పొందును.

Verse 39

श्रुत्वा पुराणमेतद्धि जन्मकोटिसमुद्भवात् । पातकाद्विप्रमुच्येत कुलानामुद्धरेच्छतम्

ఈ పురాణాన్ని శ్రవణం చేసినవాడు కోట్ల జన్మల నుండి కూడిన పాపాల నుండి త్వరగా విముక్తుడై, తన వంశంలోని వంద తరాలను उद्धరిస్తాడు.

Verse 40

ततो व्यासः पूजनीयो वस्त्रदानादिभूषणैः । गोभूहिरण्यनिर्वापैर्दानैश्च विविधैरपि

అందువల్ల వ్యాసుని పూజించవలెను—వస్త్రదానముల వంటి అలంకారాలతో, అలాగే గోదానం, భూదానం, హిరణ్యనిక్షేపం మరియు ఇతర వివిధ దానాలతో కూడి.

Verse 41

तेन संपूजितो व्यासः कृष्णद्वैपायनः मनुः । साक्षात्सत्यवतीपुत्रो येन व्यासः सुपूजितः

ఆ విధానంతో ముని కృష్ణద్వైపాయన వ్యాసుడు సమ్యక్‌గా పూజింపబడుతాడు. ఆయన సాక్షాత్తు సత్యవతీ పుత్రుడు; ఆయన ద్వారా వ్యాసునికి సుపూజ జరుగుతుంది.

Verse 42

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

గురు శిష్యునికి ఒక్క అక్షరమైనా ఉపదేశిస్తే, ఆ ఋణం తీర్చేందుకు భూమిపై అలాంటి ధనం లేదు; దానమిచ్చి నిఋణుడవడం సాధ్యం కాదు.

Verse 43

एतत्पवित्रमायुष्यं धन्यं स्व स्त्ययनं महत् । यच्छ्रुत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ఇది పవిత్రమైనది, ఆయుష్షును పెంపొందించేది, ధన్యమైనది, స్వకల్యాణానికి మహత్తరమైనది. దీన్ని వినినవాడు సమస్త దుఃఖాల నుండి విముక్తుడవుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 154

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये चित्रेश्वरीपीठक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వర క్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘చిత్రేశ్వరీపీಠ క్షేత్రమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే 154వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.