Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

Devanagari script

एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

Transliteration

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ tasya liṃgasya sambhavam | māhātmyaṃ brāhmaṇaśreṣṭhāḥ sarvapātakanāśanam

Translation

హే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! ఆ లింగమునకు సంబంధించిన ఉద్భవమును, దాని మహాత్మ్యమును నేను మీకు సంపూర్ణంగా చెప్పితిని; అది సమస్త పాపనాశకము.

Word by Word

• एतत्: this (matter)
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• वः: of you (your)
• वः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन; सर्वनाम—‘of you/your’

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (एतत्-विशेषण)

• आख्यातम्: has been narrated
• आख्यातम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्मणि प्रयोग—‘has been told’

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• सम्भवम्: origin, manifestation
• सम्भवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सम्-भू (धातु) + अप् (घञ्/भाववाचक) → सम्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसक), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘origin/coming into being’

• माहात्म्यम्: greatness, glory
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• ब्राह्मणश्रेष्ठाः: O best of Brahmins
• ब्राह्मणश्रेष्ठाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘श्रेष्ठाः ब्राह्मणानाम्’

• सर्वपातकनाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपातकनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पातक + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘सर्वेषां पातकानां नाशनम्’ (as predicate adjective to माहात्म्यम्)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇa sages (brāhmaṇeśreṣṭhāḥ)

Visual Art Cues

Scene: A learned narrator addresses assembled brāhmaṇa sages, concluding the account of a self-manifest or divinely established liṅga; the liṅga is implied as a sin-destroying axis of the kṣetra.

Characters & Entities

• Sūta
• Brāhmaṇas (listeners)
• Amara-liṅga (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering and honoring a tīrtha’s māhātmya supports purification and reinforces dharmic living.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Amara-liṅga kṣetra/tīrtha of Nāgarakhaṇḍa, praised as sarva-pātaka-nāśana (sin-destroying).

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse concludes the narrated māhātmya and emphasizes its purificatory fruit.