Adhyaya 145

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यत्त्वया कथितं सूत न मृता सा कुमारिका । हता रौद्रप्रहारैश्च कौतुकं तन्महत्तरम्

ఋషులు పలికిరి—హే సూతా! నీవు చెప్పినట్లుగా ఆ కుమారిక నిజంగా మరణించలేదు, యదార్థంగా ఆమె ఉగ్ర ప్రహారాలతో పడిపోయినప్పటికీ. ఇది మరింత మహద్భుతం—వివరించుము।

Verse 2

यतो भूयः प्रसंजाता योगिनी हरतुष्टिदा । यत्त्वार्थं सर्वमाचक्ष्व कारणं च तदद्भुतम्

ఎందుకంటే ఆమె మళ్లీ హరతుష్టిదాయిని యోగినిగా జన్మించింది. దీని సంపూర్ణార్థమును, అలాగే దాని వెనుకనున్న ఆ అద్భుత కారణమును మాకు వివరించుము।

Verse 3

सूत उवाच । सा प्रविष्टा समं तेन सुपुण्यममरेश्वरम् । माघकृष्णचतुर्दश्यां न मृत्युर्यत्र विद्यते

సూతుడు పలికెను—ఆమె అతనితో కలిసి పరమ పుణ్యమయమైన అమరేశ్వర క్షేత్రంలో ప్రవేశించింది. మాఘ కృష్ణ చతుర్దశినాడు అక్కడ మరణానికి అధికారము లేదు।

Verse 4

ततोऽष्टौ वसवस्तत्र द्वादशार्कास्तथैव च । एकादशापरे रुद्रा नासत्यौ द्वौ च सुन्दरौ

అప్పుడు అక్కడ అష్ట వసువులు, ద్వాదశ ఆదిత్యులు (సూర్యులు) అలాగే ఏకాదశ ఇతర రుద్రులు, ఇంకా ఇద్దరు సుందర నాసత్యులు (అశ్వినీకుమారులు) కూడా హాజరయ్యారు।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । अमरेश्वर इत्युक्तो यो देवो ह्यमरत्वदः । केन संस्थापितो ह्यत्र किंप्रभावश्च कीर्तय

ఋషులు అన్నారు—ఇక్కడ ‘అమరేశ్వరుడు’ అని ప్రసిద్ధుడైన ఈ దేవుడు, అమరులకు కూడా అమరత్వాన్ని ప్రసాదించువాడు. ఆయనను ఇక్కడ ఎవరు ప్రతిష్ఠించారు? ఆయన పవిత్ర ప్రభావం ఏమిటి? దయచేసి ప్రకటించండి।

Verse 6

सूत उवाच । अदितिश्च दितिश्चैव प्रजापतिसुते शुभे । कृते पुरातिरूपाढ्ये कश्यपेन महात्मना

సూతుడు చెప్పాడు—ప్రజాపతి యొక్క శుభ కుమార్తెలైన అదితి, దితి—పూర్వకాలంలో, విచిత్ర రూపసంపదతో నిండిన ఆ ప్రాచీన యుగంలో, మహాత్ముడు కశ్యపునిచే వివాహంగా స్వీకరించబడ్డారు।

Verse 8

अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः

అదితి నుండి దేవతలు జన్మించారు, దితి నుండి దైత్యాధిపతులు జన్మించారు. సపత్నీభావం వల్ల వారి మధ్య మహా వైరం ఏర్పడింది. ఆపై దైత్యులు దేవతలను చిత్తుచేశారు; కొందరు ఓటమితో వెనుదిరిగారు, మరికొందరు భయంతో వణికుతూ గాయపడిన దేహాలతో దిక్కులవైపు పారిపోయారు।

Verse 9

ततो दुःखसमायुक्ता देवमातात्र संस्थिता । तपश्चक्रे दिवानक्तं शिवध्यानपरायणा

అప్పుడు దుఃఖంతో నిండిన దేవమాత అక్కడే నిలిచి, శివధ్యానంలో పరాయణగా ఉండి, పగలు-రాత్రి తపస్సు చేసింది।

Verse 10

एवं तस्यास्तपःस्थाया गते युगचतुष्टये । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं शिवलिंगं समुत्थितम्

ఆమె తపస్సులో అచలంగా నిలిచియుండగా, నాలుగు యుగాలు గడిచిన తరువాత భూమి ఉపరితలాన్ని చీల్చుకొని శివలింగము ఉద్భవించింది.

Verse 11

ततस्तस्मै कृतानन्दा स्तुत्वा स्तोत्रैः पृथग्विधैः । अष्टांगप्रणिपातेन नमश्चक्रे समाहिता

అప్పుడు ఆనందంతో నిండిన ఆమె వివిధ స్తోత్రాలతో స్తుతించి, ఏకాగ్రచిత్తంతో అష్టాంగ ప్రణామం చేసి నమస్కరించింది.

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे वाणी संजाता गगनांगणे । शरीररहिता दिव्या मेघगम्भीरनिःस्वना

ఇంతలో ఆకాశ విస్తారంలో ఒక వాణి ఉద్భవించింది—శరీరరహితమైనది, దివ్యమైనది, మేఘగర్జనవలె గంభీర స్వరముతో కూడినది.

Verse 13

वरं प्रार्थय कल्याणि यस्ते हृदि व्यवस्थितः । प्रसन्नोऽहं प्रदास्यामि तवाद्य शशिशेखरः

“వరము కోరుము, హే కల్యాణీ! నీ హృదయంలో నివసించువాడైన నేను—శశిశేఖరుడు—ప్రసన్నుడనై, నేడు నీకు దానిని ప్రసాదించెదను.”

Verse 14

अदितिरुवाच । मम पुत्राः सुरश्रेष्ठ हन्यन्ते युधि दानवैः । तत्कुरुष्व गतायासानवध्यान्रणमूर्धनि

అదితి పలికెను—“హే సురశ్రేష్ఠా! యుద్ధంలో దానవులు నా కుమారులను సంహరిస్తున్నారు; కావున వారిని శ్రమరహితులుగా చేసి, రణముఖంలో అవధ్యులుగా చేయుము.”

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । एतल्लिंगं मदीयं ये स्पृष्ट्वा यास्यंति संयुगे । अवध्यास्ते भविष्यन्ति यावत्संवत्सरं शुभे

శ్రీభగవానుడు పలికెను—హే శుభే! నా ఈ లింగాన్ని స్పర్శించి యుద్ధానికి వెళ్లువారు ఒక సంవత్సరం వరకు అవధ్యులై అజేయులుగా ఉంటారు।

Verse 16

अन्योऽपि मानवो योऽत्र चतुर्दश्यां समाहितः । माघमासस्य कृष्णायां प्रकरिष्यति जागरम्

ఇంకెవడైన మనుష్యుడు ఇక్కడ మాఘమాస కృష్ణపక్ష చతుర్దశిన సమాహితచిత్తుడై రాత్రి జాగరణం ఆచరించునట్లయితే—

Verse 17

सोऽपि संवत्सरं यावद्भविष्यति निरामयः । अपि मृत्युदिने प्राप्ते योऽस्मिन्नायतने शुभे

అతడూ ఒక సంవత్సరం వరకు నిరామయుడై ఉంటాడు. మరణదినం వచ్చినా, ఈ శుభ ఆలయంలో ఉన్నవానికి—

Verse 18

आगमिष्यति तं मृत्युर्दूरात्परिहरिष्यति । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विरराम ततः परम्

మరణం వచ్చినా అతనిని దూరం నుంచే విడిచిపెడుతుంది. ఇలా చెప్పి ఆ దివ్య వాణి అనంతరం మౌనమైంది।

Verse 19

अदितिश्चापि सन्तुष्टा हतशेषान्सुतांस्ततः । समानीयाथ तल्लिंगं तेषामेव न्यदर्शयत् । कथयामास तत्सर्वं माहात्म्यं यद्वरोदितम्

అదితి కూడా సంతుష్టురాలైంది. ఆపై సంహారంలో మిగిలిన తన కుమారులను సమీకరించి, వారికి అదే లింగాన్ని చూపించి, వరప్రద వాణి పలికిన సమస్త మహాత్మ్యాన్ని వివరంగా చెప్పింది।

Verse 20

ततस्ते विबुधाः सर्वे तल्लिंगं प्रणिपत्य च । प्रतिजग्मुस्तुष्टियुक्ताः शस्त्राण्यादाय तान्प्रति

అప్పుడు ఆ దేవగణమంతా ఆ లింగానికి ప్రణమించి, తృప్తితో నిండిన హృదయాలతో, ఆయుధాలు ధరించి ఆ శత్రువుల వైపు మళ్లీ బయలుదేరారు।

Verse 21

यत्र ते दानवा हृष्टाः स्थिताः शक्रपदे शुभे । स्वर्गभोगसमायुक्ता नन्दनांतर्व्यवस्थिताः

ఎక్కడైతే ఆ దానవులు హర్షంతో శక్రుని శుభాధికార ప్రాంతంలో నిలిచి, స్వర్గభోగాలతో సమృద్ధులై, నందనవనంలో అంతర్భాగంగా నివసించుచుండిరో।

Verse 22

अथ ते दानवा दृष्ट्वा संप्राप्तांस्त्रिदिवौकसः । सहसा संगरार्थाय नानाशस्त्रधरान्बहून्

ఆపై ఆ దానవులు త్రిదివవాసులు చేరివచ్చినట్లు చూసి, అకస్మాత్తుగా యుద్ధార్థం నానావిధ ఆయుధాలు ధరించిన అనేక మందిని సిద్ధం చేసుకున్నారు।

Verse 23

रथवर्यान्समारुह्य धृतशस्त्रास्त्रवर्मणः । युद्धार्थं सम्मुखा जग्मुर्गर्जमाना घना इव

శ్రేష్ఠ రథాలపై ఎక్కి, శస్త్రాస్త్రాలు మరియు కవచాలు ధరించి, యుద్ధార్థం ఎదురెదురుగా ముందుకు సాగారు—ఘన మేఘాలవలె గర్జిస్తూ।

Verse 24

ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । रोषप्रेरितचित्तानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

అప్పుడు దేవతలకూ దానవులకూ మధ్య యుద్ధం చెలరేగింది. కోపంతో ప్రేరితమైన వారి మనస్సులు, మృత్యువును కలిగించిన తరువాతనే వెనుదిరిగాయి।

Verse 25

ततस्ते विबुधाः सर्वे हरलब्धवरास्तदा । जघ्नुर्दैत्यानसंख्याताच्छितैः शस्त्रैरनेकधा

అప్పుడు హరుడు (శివుడు) ప్రసాదించిన వరాలను పొందిన సమస్త దేవతలు, పదునైన ఆయుధాలతో అనేక విధాలుగా లెక్కలేనన్ని దైత్యులను సంహరించారు।

Verse 26

हतशेषाश्च ये तेषां ते त्यक्त्वा त्रिदशालयम् । पलायनकृतोत्साहाः प्रविष्टा मकरालयम्

వారిలో మిగిలినవారు త్రిదశుల నివాసాన్ని విడిచి, పారిపోవాలనే ఆతురతతో మకరాలయం అయిన సముద్రంలోకి ప్రవేశించారు।

Verse 27

ततः शक्रः समापेदे स्वराज्यं दानवैर्हृतम् । यदासीत्पूर्वकाले तत्समग्रं हतकण्टकम्

అప్పుడు శక్రుడు దానవులు అపహరించిన తన స్వరాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు—పూర్వకాలంలో ఉన్నట్లే సంపూర్ణంగా, అడ్డంకుల ముల్లులేని స్థితిలో।

Verse 28

ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च

అప్పుడు మిగిలిన దానవులు ఆ లింగం యొక్క ఉద్భవాన్ని తెలుసుకొని, వృషనాథుని మహాత్మ్యాన్ని మరియు ఈ క్షేత్రం యొక్క పవిత్ర ప్రాకట్యాన్ని కూడా గ్రహించారు।

Verse 29

शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्

మాఘ కృష్ణపక్షాంత్య రాత్రిలో ఇవన్నీ శుక్రుడు ప్రకటించాడు. చతుర్దశినాడు శుచిగా ఉండి ఆ లింగాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించేవాడు, కాలస్పర్శం (మరణం) వచ్చినా ప్రాణాలచే ఎప్పటికీ విడువబడడు।

Verse 30

तस्माद्यूयं समासाद्य तल्लिंगं तद्दिने निशि । पूजयध्वं महाभागा येन स्युर्मृत्युवर्जिताः

కాబట్టి ఓ మహాభాగులారా, అదే దిన రాత్రి ఆ లింగాన్ని సమీపించి పూజించండి; దాని వల్ల మీరు మృత్యు-పీడ నుండి విముక్తులవుతారు।

Verse 31

यावत्संवत्सरस्यातं सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा ते देवसंघाश्च तत्प्रभावादसंशयम्

సంవత్సరమంతా ఇదే సత్యం—నేను ఇలా పలికితిని; మరియు నిస్సందేహంగా దాని ప్రభావంతో దేవసంఘాలు కూడా అలాగే సురక్షితులై విజయవంతులవుతారు।

Verse 32

अथ तं दानवेन्द्राणां मंत्रं ज्ञात्वा सुरेश्वरः । नारदाद्ब्राह्मणः पुत्राद्भयत्रस्तमनास्ततः

అప్పుడు సురేశ్వరుడు నారదుని కుమారుడైన బ్రాహ్మణుని ద్వారా దానవేంద్రుల గుప్త మంత్రణను తెలుసుకొని, హృదయంలో భయంతో కలత చెందెను।

Verse 33

मंत्रं चक्रे समं देवैस्तत्र देवस्य रक्षणे । यथा स्यादुद्यमः सम्यक्तस्मिन्नहनि सर्वदा

తదుపరి ఆయన దేవతలతో కలిసి ఆ దేవుని రక్షణార్థం యోచన చేసెను; ఆ దినమున వారి ప్రయత్నం ఎల్లప్పుడూ సక్రమంగా, అచ్యుతంగా సాగునట్లు।

Verse 34

कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः

అనంతరం ఆయుధధారులైన ముప్పైమూడు కోట్లు దేవతలు ఆ క్షేత్రంలో ఆ లింగ రక్షణార్థం స్థిరపడ్డారు। మాఘ కృష్ణ చతుర్దశినాడు వారు సుసన్నద్ధులై, ప్రహారానికి సిద్ధంగా నిలిచిరి।

Verse 35

अथ ते दानवा दृष्ट्वा तान्देवांस्तत्र संस्थितान् । भयसंत्रस्तमनसो दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्

అప్పుడు అక్కడ నిలిచిన దేవతలను చూసిన దానవులు భయంతో కలవరపడి, అన్ని దిక్కులకూ పారిపోయారు।

Verse 36

अथ प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूय एव सुराः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्

తర్వాత నిర్మలమైన ప్రభాతంలో సూర్యమండలం ఉదయించగానే, సమస్త దేవతలు మళ్లీ పరస్పరం మంత్రణ చేసుకున్నారు।

Verse 37

यद्येतत्क्षेत्रमुत्सृज्य गमिष्यामः सुरालयम् । लिंगमेतत्समभ्येत्य पूजयिष्यंति दानवाः

“మనం ఈ పుణ్యక్షేత్రాన్ని విడిచి సురాలయానికి వెళితే, దానవులు ఇక్కడికి వచ్చి ఈ లింగాన్ని పూజిస్తారు।”

Verse 38

ततोऽवध्या भविष्यंति तेऽपि सर्वे यथा वयम् । तस्मादत्रैव तिष्ठामस्त्रयस्त्रिंशत्प्रनायकाः

“అప్పుడు వారు కూడా మనలాగే అందరూ అవధ్యులవుతారు. కాబట్టి మేము—త్రయస్త్రింశ దేవతల నాయకులు—ఇక్కడే నిలుద్దాం।”

Verse 39

कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः

“ఈ సమస్త కోట్లలో మిగిలినవారు అక్కడికి (స్వర్గానికి) వెళ్లాలి, సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రునితో కలిసి; స్వర్గంలో తమ లోకాన్ని రక్షించాలి।”

Verse 41

एते तल्लिंगरक्षार्थं तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । शेषाः शक्रसमायुक्ताः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम्

వారు ఆ లింగరక్షణార్థం ఆ పుణ్యక్షేత్రంలోనే నిలిచిరి; మిగిలినవారు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) తో కలిసి దేవలోక నివాసానికి వెళ్లిరి।

Verse 42

सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा

సూతుడు పలికెను—దేవదేవుడు శూలి (శివుడు) యొక్క లింగానికి ఇలాంటి మహాప్రభావము ఉంది; మీరు అడిగిన ఆ లింగాన్ని ఆదితి పూర్వకాలంలో స్థాపించింది।

Verse 43

यस्मान्न विद्यते मृत्युस्तेन दृष्टेन देहिनाम् । अमराख्यं ततो लिंगं विख्यातं भुवनत्रये

దేహధారులకు దాని దర్శనమాత్రంతో మరణం ఉండదు; అందువల్ల ఆ లింగం ‘అమర’ అనే నామంతో త్రిలోకాల్లో ప్రసిద్ధి పొందింది।

Verse 44

यस्मिन्देशेऽपि सा कन्या हता तेन द्विजन्मना । जाबालिना सुक्रुद्धेन तस्य देवस्य मंदिरे

అదే దేశంలో, ఆ దేవుని మందిరంలో, తీవ్రకోపంతో ఉన్న ద్విజుడు జాబాలి ఆ కన్యను హతమార్చెను।

Verse 45

आसीत्तत्र दिने कृष्णा माघमास चतुर्दशी । तेन नो निधनं प्राप्ता सुहताऽपि तपस्विनी

ఆ దినము మాఘమాస కృష్ణపక్ష చతుర్దశి; అందువల్ల ఘోరంగా హతమైనా ఆ తపస్విని మరణాన్ని పొందలేదు।

Verse 46

एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

హే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! ఆ లింగమునకు సంబంధించిన ఉద్భవమును, దాని మహాత్మ్యమును నేను మీకు సంపూర్ణంగా చెప్పితిని; అది సమస్త పాపనాశకము.

Verse 47

यश्चैतत्पठते भक्त्या तस्य लिंगस्य संनिधौ । अपमृत्युभयं तस्य कथंचिन्नैव जायते

ఆ శివలింగ సన్నిధిలో భక్తితో ఈ పాఠాన్ని ఎవడు చదువుతాడో, అతనికి అపమృత్యుభయం ఏ విధంగానూ కలుగదు.

Verse 48

तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते

దాని ముందర శుభకరమైన ఒక కుండము ఉంది, అది స్వచ్ఛమైన నీటితో నిండియుంది; దేవి అదితి తన స్నానార్థమై దానిని నిర్మించింది.

Verse 49

स्नानं कृत्वा नरस्तस्मिन्यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । करोति जागरं रात्रौ तस्मिन्नेव दिनेदिने । सोऽद्यापि वत्सरं यावन्नापमृत्युमवाप्नुयात्

అందు స్నానం చేసి ఆ లింగాన్ని దర్శించి, అక్కడే దినదినమూ రాత్రి జాగరణం చేయువాడు—ఈ రోజు నుండి సంపూర్ణ ఒక సంవత్సరము వరకు కూడా అపమృత్యువును పొందడు.