Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

अन्यच्चापि यदिष्टं ते किंचिच्चित्ते व्यवस्थितम् । तत्कीर्तयस्व कल्याणि महांस्तोषो मम स्थितः

Transliteration

anyaccāpi yadiṣṭaṃ te kiṃciccitte vyavasthitam | tatkīrtayasva kalyāṇi mahāṃstoṣo mama sthitaḥ

Translation

ఇంకా నీకు ఏదైనా ఇష్టం ఉండి, మనసులో స్థిరంగా ఉన్నదేమైనా ఉంటే, ఓ కల్యాణీ, దానిని చెప్పుము; నా తృప్తి మహత్తరంగా ఉంది.

Word by Word

• अन्यत्: something else
• अन्यत्: Karta (Topic/कर्ता-प्राय)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (विषय-निर्देश)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Kriya-visheshana (Particle/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थ (also/even)

• यत्: whatever/that which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (यद्... व्यवस्थितम्)

• इष्टम्: desired
• इष्टम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इष्ट (प्रातिपदिक; √इष्-इच्छायाम् से निष्पन्न)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘desired/liked’

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी, एकवचन; अत्र षष्ठी (your)

• किंचित्: something
• किंचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किंचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितपरिमाणवाचक (something)

• चित्ते: in (your) mind
• चित्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

• व्यवस्थितम्: settled/decided
• व्यवस्थितम्: Karta (Predicate complement/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: वि + अव + √स्था (धातु) → व्यवस्थित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘settled/decided’

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘कीर्तयस्व’ इत्यस्य कर्म

• कीर्तयस्व: tell/declare
• कीर्तयस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कीर्तय् (धातु; नामधातु/causative from कीर्ति)
• Form: लोट् (Imperative), आत्मनेपद; मध्यमपुरुष, एकवचन

• कल्याणि: O auspicious lady
• कल्याणि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कल्याणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th case/सम्बोधन), एकवचन

• महान्: great
• महान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘तोषः’ इत्यस्य विशेषणम्

• तोषः: satisfaction/pleasure
• तोषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• स्थितः: is present/has arisen
• स्थितः: Karta (Predicate complement/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु) → स्थित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘present/established’

Speaker

Unspecified in snippet (speaker offering a boon-like invitation to ask)

Skanda Dialogue

Listener: The addressed ‘kalyaṇī’ (auspicious woman) within the story; frame listener remains the audience/interlocutor

Visual Art Cues

Scene: A compassionate divine/sage figure invites the auspicious woman to voice any remaining wish; the atmosphere is calm, lamp-lit, and ceremonially complete.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In dharmic narratives, sincere devotion and right conduct culminate in divine favor and the granting of fitting wishes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.