Adhyaya 2

Verse 1

लोमश उवाच । एकदा तु तदा तेन यज्ञः प्रारंभितो महान् । तत्राहूतास्तदा सर्वे दीक्षितेन तपस्विना

లోమశుడు అన్నాడు—ఒకసారి ఆ సమయంలో అతడు ఒక మహాయజ్ఞాన్ని ప్రారంభించాడు. అక్కడ దీక్ష పొందిన ఆ తపస్వి అప్పుడే అందరినీ ఆహ్వానించాడు.

Verse 2

ऋषयो विविधास्तत्र वशिष्ठाद्याः समागताः । अगस्त्यः कश्यपोऽत्रिश्च वामदेवस्तथा भृगुः

అక్కడ వశిష్ఠాది అనేక విధాల ఋషులు సమాగమించారు—అగస్త్యుడు, కశ్యపుడు, అత్రి, వామదేవుడు మరియు భృగువూ।

Verse 3

दधीचो भगवान्व्यासो भरद्वाजोऽथ गौतमः । एते चान्ये च बहवः समाजग्मुर्महर्षयः

దధీచి, భగవాన్ వ్యాసుడు, భరద్వాజుడు, ఆపై గౌతముడు—వీరు మరియు మరెన్నో మహర్షులు అక్కడ చేరారు।

Verse 4

तथा सर्वे सुरगणा लोकपालस्तथाऽपरे विद्याधराश्च गंधर्वाः किंनराप्सरसां गणाः

అలాగే సమస్త దేవగణాలు, లోకపాలకులు మరియు ఇతరులూ వచ్చారు—విద్యాధరులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, అప్సరసల గణాలు।

Verse 5

सप्तलोकात्समानीतो ब्रह्मा लोकपितामहः । वैकुंठाच्च तथा विष्णुः समानीतो मरवं प्रति

సప్తలోకాల నుండి లోకపితామహుడు బ్రహ్మను అక్కడికి తీసుకొచ్చారు; అలాగే వైకుంఠం నుండి విష్ణువును కూడా మరవ వైపు తీసుకొచ్చారు।

Verse 6

देवेन्द्रो हि समानीत इंद्राण्या सह सुप्रभः । तथा चंद्रो हि रोहिण्या वरुणः प्रिययया सह

దేవేంద్రుడు ఇంద్రుడు ఇంద్రాణితో కలిసి ప్రకాశవంతుడై అక్కడికి తీసుకొచ్చారు. అలాగే చంద్రుడు రోహిణితో, వరుణుడు తన ప్రియతో కలిసి వచ్చాడు।

Verse 7

कुबेरः पुष्पकारूढो मृगाऽरूढोऽथ मारुतः । बस्ताऽरूढः पावकश्च प्रेताऽरूढोऽथ निरृति

కుబేరుడు పుష్పక విమానంపై ఆరూఢుడై వచ్చెను; మారుతుడు (వాయువు) మృగంపై ఆరూఢుడై వచ్చెను. పావకుడు (అగ్ని) మేకపై ఎక్కి వచ్చెను; నిరృతి ప్రేతంపై ఆరూఢురాలై వచ్చెను.

Verse 8

एते सर्वे समायाता यज्ञवाटे द्विजन्मनः । ते सर्वे सत्कृतास्तेन दक्षेण च दुरात्मना

ఓ ద్విజోత్తమా! వీరందరూ యజ్ఞవాటికకు వచ్చిరి. దురాత్ముడైన దక్షుడే అయినా వారందరినీ విధిపూర్వకంగా సత్కరించెను.

Verse 9

भवनानि महार्हाणि सुप्रभाणि महांति च । त्वष्ट्रा कृतानि दिव्यानि कौशल्येन महात्मना

అక్కడ అత్యంత విలువైన, విశాలమైన, ప్రకాశవంతమైన భవనములు—దివ్య ప్రాసాదములు—మహాత్ముడైన త్వష్టా పరమ నైపుణ్యంతో నిర్మించెను.

Verse 10

तेषु सर्वेषु धिष्ण्येषु यथाजोषं समास्थिताः

ఆ సమస్త పవిత్ర ఆసనములలోను, నియత స్థానములలోను, వారు యథోచితంగా స్వస్థతతో స్థిరపడిరి.

Verse 11

वर्त्तमाने महायज्ञे तीर्थे कनखले तथा । ऋत्विजश्च कृतास्तेन भृग्वाद्याश्च तपोधनाः

కనఖల తీర్థంలో మహాయజ్ఞం జరుగుచుండగా, అతడు భృగువు మొదలైన తపోధన ఋషులను ఋత్విజులుగా (యాజకులుగా) నియమించెను.

Verse 12

दीक्षायुक्तस्तदा दक्षः कृतकौतुकमंगलः । भार्यया सहितो विप्रैः कृतस्वत्ययनो भृशम्

అప్పుడు దీక్షాయుక్తుడైన దక్షుడు కౌతుకమంగళాది శుభ పూర్వకర్మలను నిర్వహించాడు. భార్యతో కూడి, బ్రాహ్మణులు స్వస్త్యయనములతో క్షేమరక్షణాశీర్వాదాలు ఇచ్చి అతనిని ఎంతో గౌరవించారు।

Verse 13

रेजे महत्त्वेन तदा सुहृद्भिः परितः सदा । एतस्मिन्नंतरे तत्र दधीचिर्वाक्यमब्रवीत्

అప్పుడు అతడు మహిమతో ప్రకాశిస్తూ, ఎల్లప్పుడూ సుహృదులతో చుట్టుముట్టబడి ఉండెను. ఆ సమయంలో అక్కడ దధీచి ఈ వాక్యమును పలికెను।

Verse 14

दधीचिरुवाच । एते सुरेशा ऋषयो महत्तराः सलोकपालाश्च समागतास्तव । तथाऽपि यज्ञस्तु न शोभते भृशंपिनाकिना तेन महात्मना विना

దధీచి పలికెను— ఓ దక్షా! దేవేశ్వరులు, మహర్షులు, లోకపాలకులు కూడా నీకోసం సమాగమించారు; అయినా ఆ మహాత్ముడు పినాకి (శివుడు) లేకుండా ఈ యజ్ఞం ఏమాత్రం శోభించదు।

Verse 15

येनैव सर्वाण्यपि मंगलानि जातानि शंसंति महाविपश्चितः । सोऽसौ न दृष्टोऽत्र पुमान्पुराणो वृषध्वजो नीलकण्ठः कपर्दी

యావనివలన సమస్త మంగళాలు జన్మిస్తాయో—అని మహావిద్వాంసులైన ఋషులు స్తుతిస్తారు—ఆ పురాతన పురుషుడు ఇక్కడ కనబడుటలేదు: వృషధ్వజుడు, నీలకంఠుడు, కపర్దీ శివుడు।

Verse 16

अमंगलान्येव च मंगलानि भवंति येनाधिकृतानि दक्ष । त्रियंबकेनाथ सुमंगलानि भवंति सद्योह्यपमंगलानि

ఓ దక్షా! ఆయన చేత సక్రమంగా చేయబడితే అమంగళములు కూడా మంగళములవుతాయి; త్ర్యంబకనాథుని ప్రభావంతో అపమంగళములు సైతం క్షణములో పరమ సుమంగళములగును।

Verse 17

तस्मात्त्वयैव कर्तव्यमाह्वानं परमेष्ठिना । त्वरितं चैव शक्रेण विष्णुना प्रभविष्णुना

కాబట్టి హే పరమేష్ఠిన్! నీవే స్వయంగా ఆహ్వానం చేయవలెను; శీఘ్రముగా శక్రునితోను, పరాక్రమశాలి ప్రభువు విష్ణువుతోను కలిసి।

Verse 18

सर्वैरेव हि गंतव्यं यत्र देवो महेश्वरः

నిజముగా దేవుడు మహేశ్వరుడు ఉన్న చోటికి అందరూ వెళ్లవలెను।

Verse 19

दाक्षायण्या समेतं तमानयध्वं त्वरान्विताः । तेन सर्वं पवित्रं स्याच्छंभुना योगिना भृशम्

దాక్షాయణి (సతి)తో కూడి ఆయనను త్వరగా ఇక్కడికి తీసుకురండి; ఆ యోగి శంభువలన సమస్తము అత్యంత పవిత్రమగును।

Verse 20

यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या समग्रं सुकृतं भवेत् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन समानेयो वृषध्वजः

యావనిని స్మరించుటచేతను నామోచ్చారణచేతను సమస్త పుణ్యం సంపూర్ణమగునో—అందుచేత సమస్త ప్రయత్నముతో వృషధ్వజుడు (శివుడు) ఇక్కడికి ఆహ్వానింపబడవలెను।

Verse 21

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहसन्नाह दुष्टधीः । मूलं विष्णुर्हि देवानां यत्र धर्मः सनातनः

ఆ మాటలు విని దుష్టబుద్ధి నవ్వి ఇలా అన్నాడు—“దేవతల మూలము విష్ణువే; యెక్కడ సనాతన ధర్మము నిలిచియున్నదో అక్కడ।”

Verse 22

यस्मिन्वेदाश्च यज्ञाश्च कर्माणिविविधानि च । प्रतिष्ठितानि सर्वाणि सोऽसौ विष्णुरिहागतः

యందు వేదములు, యజ్ఞములు, నానావిధ కర్మములు సమస్తమూ ప్రతిష్ఠితమై ఉన్నవో—ఆ విష్ణుదేవుడే ఇక్కడికి వచ్చెను।

Verse 23

सत्यलोकात्समायातो ब्रह्मा लोकपितामहः । वेदैश्चोपनिषद्भिश्च आगमैर्विविधैः सह

సత్యలోకమునుండి లోకపితామహుడు బ్రహ్మ వచ్చెను—వేదములు, ఉపనిషత్తులు మరియు వివిధ ఆగమములతో కూడి।

Verse 24

तथा सुरगणैः साकमागतः सुरराट् स्वयम् । तथा यूयं समायाता ऋषयो वीतकल्मषाः

అలాగే దేవగణములతో కూడి స్వయంగా దేవరాజు వచ్చెను; అలాగే మీరు కూడా వచ్చితిరి—పాపమలినము లేని ఋషులారా।

Verse 25

येये यज्ञोचिताः शांतास्तेते सर्वे समागताः । वेदवेदार्थतत्त्वज्ञाः सर्वे यूयं दृढव्रताः

యజ్ఞమునకు యోగ్యులై శాంతస్వభావులైన వారందరూ ఇక్కడ సమాగమించారు. మీరు అందరూ వేదములూ, వేదార్థతత్త్వమూ తెలిసిన దృఢవ్రతులు।

Verse 26

अत्रैव च किमस्माकं रुद्रेणापि प्रयोजनम् । कन्या दत्ता मया विप्रा ब्रह्मणा नोदितेन हि

ఇక్కడే మాకు రుద్రునితో ఏమి ప్రయోజనం? ఓ విప్రులారా, బ్రహ్మ ప్రేరణచేతనే నేను కన్యాదానం చేసితిని।

Verse 27

अकुलीनो ह्यसौ विप्रा नष्टो नष्टप्रियः सदा । भूतप्रेतपिशाचानां पतिरेको दुरत्ययः

ఓ బ్రాహ్మణులారా! వాడు కులహీనుడు, నాశనమైనవాడు, ఎల్లప్పుడూ నశించినదానిపైనే మమకారం కలవాడు. భూత-ప్రేత-పిశాచాలకు వాడే ఏకైక అధిపతి—దుర్జయుడు.

Verse 28

आत्मसंभावितो मूढःस्तब्धो मौनी समत्सरः । कर्मण्यस्मिन्नयोग्योऽसौ नानीतो हि मयाऽधुना

వాడు ఆత్మగర్వంతో నిండినవాడు, మోహితుడు, మొండివాడు, మౌనవ్రతుడు, అసూయగలవాడు. ఈ కర్మకు (యజ్ఞానికి) వాడు అర్హుడు కాదు; అందుకే ఇప్పుడతన్ని నేను ఇక్కడికి తీసుకురాలేదు.

Verse 29

तस्मात्त्वया न वक्तव्यं पुनरेवं वचोद्विज । सर्वैर्भवद्भिः कर्तव्यो यज्ञो मे सफलो महान्

కాబట్టి, ఓ ద్విజా! మళ్లీ ఇలాంటి మాటలు పలకకుము. మీ అందరూ కలిసి నా ఈ మహా యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి; అది తప్పక ఫలప్రదమగును.

Verse 30

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य दधीचिर्वाक्यमब्रवीत्

అతని మాటలు విని దధీచి ప్రత్యుత్తరంగా పలికెను.

Verse 31

दधीचिरुवाच । सर्वेषामृषिवर्याणां सुराणां भावितात्मनाम् । अनयोऽयं महाञ्जातो विना तेन महात्मना

దధీచి పలికెను—శ్రేష్ఠ ఋషులందరిలోను, శుద్ధమనస్సు గల దేవతలలోను, ఆ మహాత్ముడు లేకపోవడం వలన ఈ మహా అనర్థం కలిగింది.

Verse 32

विनाशोऽपि महान्सद्योह्यत्रत्यानां भविष्यति । एवमुक्त्वा दधीचोऽसावेक एव विनिर्गतः

“ఇక్కడ ఉన్నవారిపై తక్షణమే మహావినాశం సంభవిస్తుంది.” అని చెప్పి దధీచి ముని ఒంటరిగా బయలుదేరెను.

Verse 33

यज्ञवाटाच्च दक्षस्य त्वरितः स्वाश्रमं ययौ । मुनौ विनिर्गते दक्षः प्रहसन्निदमब्रवीत्

దక్షుని యజ్ఞవాటిక నుండి అతడు త్వరగా తన ఆశ్రమానికి వెళ్లెను. ముని వెళ్లిన తరువాత దక్షుడు చిరునవ్వుతో ఇలా పలికెను.

Verse 34

गतः शिवप्रियो वीरो दधीचिर्नाम नामतः । आविष्टचित्ता मंदाश्च मिथ्यावादरताः खलाः

“శివప్రియుడైన, పేరుగాంచిన వీరుడు దధీచి వెళ్లిపోయాడు; కానీ ఈ దుష్టులు—మందబుద్ధులు, మనస్సు ఆవిష్టమై, అబద్ధవాక్యాలలో ఆసక్తులు—ఇక్కడే ఉన్నారు.”

Verse 35

वेदबाह्य दुराचारास्त्याज्यास्ते ह्यत्र कर्मणि । वेदवादरता यूयं सर्वे विष्णुपुरोगमाः

“వేదబాహ్యులై దురాచారులు అయినవారు ఈ కర్మలో త్యజింపబడవలెను. మీరు అందరూ వేదవాదంలో రతులు—విష్ణువును పురోగమిగా గలవారు.”

Verse 36

यज्ञं मे सफलं विप्राः कुर्वंतु ह्यचिरादिव । तदा ते देवयजनं चक्रुः सर्वे सहर्षयः

“హే విప్రులారా, త్వరగా నా యజ్ఞాన్ని సఫలముగా చేయుడి.” అప్పుడు ఋషులతో కూడిన వారందరూ దేవయజనము (దేవపూజ) నిర్వహించారు.

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे तत्र पर्वते गंधमादने । धारागृहे विमानेन सखीभिः परिवारिता

అంతలో అక్కడ గంధమాదన పర్వతంపై, ధారాగృహంలో, సఖీమండలితో పరివృతమై ఆమె దివ్య విమానంలో వచ్చి చేరింది।

Verse 38

दाक्षायणी महादेवी चकार विविधास्तदा । क्रीडा विमानमध्यस्ता कन्दुकाद्याः सहस्रशः

అప్పుడు దాక్షాయణీ మహాదేవి విమానమధ్యంలో ఆసీనురాలై, కందుకాది సహస్ర విధాలైన క్రీడలను ఆడింది।

Verse 39

क्रीडासक्ता तदा देवी ददर्शाथ महासती । यज्ञं प्रयांतं सोमं च रोहिण्या सहितं प्रभुम्

క్రీడలో లీనమైన మహాసతీ దేవి అప్పుడు రోహిణితో కూడిన ప్రభువు సోముడిని (చంద్రుడిని) యజ్ఞానికి వెళ్తూ చూచింది।

Verse 40

क्व गमिष्यति चंद्रोऽयं विजये पृच्छ सत्वरम् । तयोक्ता विजया देवी तं पप्रच्छ यथोचितम्

దేవి పలికింది—“ఈ చంద్రుడు ఎక్కడికి వెళ్తున్నాడు? విజయా, వెంటనే అడుగు.” అని చెప్పగా దేవి విజయా యథోచితంగా అతనిని ప్రశ్నించింది।

Verse 41

कथितं तेन तत्सर्वं दक्षस्यैव मखादिकम् । तच्छ्रुत्वा त्वरिता देवी विजया जातसंभ्रमा । कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं शशिना भृशम्

అతడు దక్షుని యజ్ఞాది సమస్త విషయాలను వివరించాడు. అది విని దేవి విజయా తక్షణమే, కలవరంతో, చంద్రుడు చెప్పినదంతా పూర్తిగా వివరించి తెలిపింది।

Verse 42

विमृश्य कारणं देवी किमाह्वानं करोति न । दक्षः पिता मे माता च विस्मृता मां कुतोऽधुना

కారణాన్ని విచారించిన దేవి మనసులో అనుకుంది— “అతడు నాకు ఆహ్వానం ఎందుకు పంపడం లేదు? దక్షుడు నా తండ్రి, తల్లీ; వారు నన్ను మరచిపోయారా? ఇప్పుడు అది ఎలా సాధ్యం?”

Verse 43

पृच्छामि शंकरं चाद्य कारणं कृतनिश्चया । स्थापयित्वा सखीस्तत्र आगता शंकरं प्रति

దృఢనిశ్చయంతో ఆమె అనుకుంది— “ఈ రోజు శంకరుని కారణం అడుగుతాను।” అక్కడ సఖులను ఉంచి శంకరుని వైపు వెళ్లింది.

Verse 44

ददर्शतं सभामध्ये त्रिलोचनमवस्थितम् । गणैः परिवृतं सर्वैश्चंडमुंडादिभिस्तदा

ఆమె సభామధ్యంలో త్రిలోచన ప్రభువును ఆసీనుడై ఉన్నట్లు చూసింది; అప్పుడు చండముండాది సమస్త గణులు ఆయనను చుట్టుముట్టి ఉన్నారు.

Verse 45

बाणो भृंगिस्तथा नंदी शैलादो हि महातपाः । महाकालो महाचंडो महामुंडो महाशिराः

అక్కడ బాణుడు, భృంగి, నంది ఉన్నారు; మహాతపస్వి శైలాదుడూ ఉన్నాడు. మహాకాలుడు, మహాచండుడు, మహాముండుడు, మహాశిరుడు కూడా ఉన్నారు.

Verse 46

धूम्राक्षो धूम्रकेतुश्च धूम्रपादस्तथैव च । एते चान्ये च बहवो गणा रुद्रानुवर्तिनः

ధూమ్రాక్షుడు, ధూమ్రకేతువు, ధూమ్రపాదుడు కూడా ఉన్నారు. వీరు మరియు మరెన్నో గణులు రుద్రుని అనుసరించువారు.

Verse 47

केचिद्भयानका रौद्राः कबंधाश्च तथा परे । विलोचनाश्च केचिच्च वक्षोहीनास्तथा परे

కొందరు భయంకరులై రౌద్రస్వరూపులుగా ఉండిరి; మరికొందరు కేవలం కబంధములై ఉండిరి. కొందరికి విచిత్ర నేత్రములు, మరికొందరికి వక్షస్థలమే లేనివారు.

Verse 48

एवंभूताश्च शतशः सर्वे ते कृत्तिवाससः । जटाकलापसंभूषाः सर्वे रुद्राक्षभूषणाः

ఇలా శతశః ఉన్న వారందరూ చర్మవస్త్రధారులు; జటాకలాపములతో శోభితులు; అందరూ రుద్రాక్షాభరణములతో అలంకృతులు.

Verse 49

जितेंद्रिया वीतरागाः सर्वे विषयवैरिणः । एभिः सर्वैः परिवृतः शंकरो लोकशंकरः । दृष्टस्तया उपाविष्ट आसने परामाद्भुते

వారందరూ జితేంద్రియులు, వీతరాగులు, విషయవైరులు. వారందరి మధ్యలో లోకమంగళకరుడైన శంకరుడు పరమాద్భుతమైన ఆసనంపై ఉపవిష్టుడై ఉన్నట్లు ఆమె చూచెను.

Verse 50

आक्षिप्तचित्ता सहसा जगाम शिवसंनिधिम् । शिवेन स्थापिता स्वांके प्रीतियुक्तेन वल्लभा

మనస్సు ఒక్కసారిగా కలవరపడగా ఆమె సహసా శివసన్నిధికి వెళ్లెను. ప్రీతియుతుడైన శివుడు తన వల్లభను స్నేహంతో తన ఒడిలో కూర్చుండబెట్టెను.

Verse 51

प्रेम्णोदिता वचोभिः सा बहुमानपुरःसरम् । किमागमनकार्यंमे वद शीघ्रं सुमध्यमे

ప్రేమోద్రేకంతో ఆమె గౌరవపూర్వకంగా పలికెను—“హే సుమధ్యమే! త్వరగా చెప్పు, నా రాక యొక్క కార్యమేమిటి?”

Verse 52

एवमुक्ता तदा तेन उवाचासितलोचना

అతడు ఇలా పలికిన తరువాత అప్పుడు శ్యామనేత్రాల దేవి ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది।

Verse 53

सत्युवाच । पितुर्मम महायज्ञे कस्मात्तव न रोचते । गमनं देवदेवश तत्सर्वं कथय प्रभो

సతి పలికింది—నా తండ్రి మహాయజ్ఞానికి మీ గమనం ఎందుకు మీకు ఇష్టంలేదు, ఓ దేవదేవేశా? ప్రభూ, అంతా చెప్పండి.

Verse 54

सुहृदामेष वै धर्मः सुहृद्भिः सह संगतिम् । कुर्वंति यन्महादेव सुहृदां प्रीतिवर्धिनीम्

ఓ మహాదేవా, స్నేహితుల ధర్మం ఇదే—స్నేహితులతో కలిసి మెలిసి ఉండటం; దానివల్ల సుహృదుల ప్రీతి పెరుగుతుంది.

Verse 55

तसमात्सर्वप्रयत्नेन अनाहूतोऽपि गच्छ भोः । यज्ञवाटं पितुर्मेऽद्य वचनान्मे सदाशिव

కాబట్టి, ఓ సదాశివా, నా మాట ప్రకారం ఈ రోజు నా తండ్రి యజ్ఞవాటకు సంపూర్ణ ప్రయత్నంతో వెళ్లండి—ఆహ్వానం లేకపోయినా.

Verse 56

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ब भाषे सूनृतं वचः । त्वया भद्रे न गंतव्यं दक्षस्य यजनं प्रति

ఆమె మాటలు విని ఆయన మృదువైన సత్యవాక్యంతో పలికాడు—భద్రే, నీవు దక్షుని యజ్ఞానికి వెళ్లకూడదు.

Verse 57

तस्य ये मानिनः सर्वे ससुरासुकिंनराः । ते स्रेव यजनं प्राप्ताः पितुस्तव न संशयः

ఆయన గౌరవించే వారందరూ—దేవులు, కిన్నరులతో కూడి—నిశ్చయంగా నీ తండ్రి యజ్ఞానికి చేరుకున్నారు; ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 58

अनाहूताश्च ये सुभ्रु गच्छंति परमन्दिरम् । अपमानं प्राप्नुवन्ति मरणादधिकं ततः

ఓ సుభ్రూ, ఆహ్వానం లేకుండా పరుల పరమగృహానికి వెళ్లేవారు అవమానాన్ని పొందుతారు; అది మరణానికన్నా కూడా అధికమైన బాధ.

Verse 59

परेषां मंदिरं प्राप्त इंद्रोपि लघुतां व्रजेत् । तस्मात्त्वाया न गंतव्यं दक्षस्य यजनं शुभे

పరుల మందిరంలో ప్రవేశిస్తే ఇంద్రుడుకూడా తక్కువవాడైపోవచ్చు. కాబట్టి ఓ శుభే, నీవు దక్షుని యజ్ఞానికి వెళ్లకూడదు.

Verse 60

एवमुक्ता सती तेन महेशेन महात्मना । उवाच रोषसंयुक्तं वाक्यं वाक्यविदां वरा

మహాత్ముడైన మహేశుడు ఇలా చెప్పగా, వాక్చాతుర్యంలో శ్రేష్ఠమైన సతి కోపంతో నిండిన మాటలను పలికింది.

Verse 61

यज्ञो हि सत्यं लोके त्वं स त्वं देववरेश्वर । अनाहूतोऽसि तेनाद्य पित्रा मे दृष्टचारिणा । तत्सर्वं ज्ञातुमिच्छामि तस्य भावं दुरात्मनः

లోకంలో యజ్ఞం సత్యస్వరూపమైన పవిత్ర కర్మగా చెప్పబడుతుంది; ఓ దేవవరేశ్వరా, ఆ సత్యం నీవే. అయినా ఈ రోజు నా వక్రాచారుడైన తండ్రి నిన్ను ఆహ్వానించలేదు. ఆ దురాత్ముని ఉద్దేశం ఏమిటో అన్నీ తెలుసుకోవాలని ఉంది.

Verse 62

तस्माच्चाद्यैव गच्छामि यज्ञवाडं पितुर्म्मम । अनुज्ञां देहि मे नाथ देवदेव जगत्पते

అందుచేత నేను ఈ రోజే నా తండ్రి యజ్ఞవాటికకు వెళ్తాను. ఓ నాథా, దేవదేవా, జగత్పతే—నాకు అనుమతి ప్రసాదించు.

Verse 63

इत्युक्तो भगवान्रुद्रस्तया देव्या शिवः स्वयम् । विज्ञाताखिलदृग्द्रष्टा भगवान्भूतभावनः

దేవి ఇలా పలికినప్పుడు స్వయంగా భగవాన్ రుద్రుడు—శివుడు—సర్వజ్ఞుడు, సర్వద్రష్ట, భూతభావన ప్రభువు—అన్నిటినీ గ్రహించాడు.

Verse 64

स तामुवाच देवेशो महेशः सर्वसिद्धिदः । गच्छ देवि त्वरायुक्ता वचनान्मम सुव्रते

అప్పుడు దేవేశుడు మహేశుడు, సర్వసిద్ధిదాత, ఆమెతో ఇలా అన్నాడు—‘ఓ దేవి, ఓ సువ్రతే, నా వాక్యానుసారం త్వరగా వెళ్లు.’

Verse 65

एतं नंदिनमारुह्य नानाविधगणान्विता । गणाः षष्टिसहस्राणि जग्मूरौद्राः शिवज्ञया

నందిని అధిరోహించి, నానావిధ గణాలతో కూడి, శివాజ్ఞతో అరవై వేల ఉగ్ర (రౌద్ర) గణాలు బయలుదేరాయి.

Verse 66

तैर्गणैः संवृता देवी जगाम पितृमंदिरम् । निरीक्ष्य तद्बलं सर्वं महादेवोतिविस्मितः

ఆ గణాలతో చుట్టుముట్టబడిన దేవి తన తండ్రి మందిరానికి వెళ్లింది. ఆ సమస్త బలాన్ని చూసి మహాదేవుడు అత్యంత ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

Verse 67

भूषणानि महार्हाणि तेभ्यो देव्यै परंतपः । प्रेषयामास चाव्यग्रो महादेवोऽनु पृष्ठतः

అప్పుడు పరంతపుడైన శ్రీమహాదేవుడు ఆలస్యం చేయక దేవికి అత్యంత విలువైన ఆభరణాలను వెనుకనుండి పంపించాడు।

Verse 68

देव्या गतं वै स्वपितुर्गृहं तदा विमृश्य सर्वं भगवान्महेशः । दाक्षायणी पित्रवमानिता सती न यास्यतीति स्वपुरं पुनर्जगौ

దేవి తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్లినప్పుడు భగవాన్ మహేశుడు అన్నిటినీ ఆలోచించాడు. తండ్రి చేత అవమానింపబడిన దాక్షాయణీ సతి ఇక తిరిగి రాదని నిర్ణయించి, ఆయన మళ్లీ తన స్వధామానికి వెళ్లాడు।