Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

ऋषयो विविधास्तत्र वशिष्ठाद्याः समागताः । अगस्त्यः कश्यपोऽत्रिश्च वामदेवस्तथा भृगुः

Transliteration

ṛṣayo vividhāstatra vaśiṣṭhādyāḥ samāgatāḥ | agastyaḥ kaśyapo'triśca vāmadevastathā bhṛguḥ

Translation

అక్కడ వశిష్ఠాది అనేక విధాల ఋషులు సమాగమించారు—అగస్త్యుడు, కశ్యపుడు, అత్రి, వామదేవుడు మరియు భృగువూ।

Word by Word

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्तरि), बहुवचन

• विविधाः: various
• विविधाः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ऋषयः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: ‘there’)

• वशिष्ठाद्याः: Vasiṣṭha and others
• वशिष्ठाद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वशिष्ठ + आदि (प्रातिपदिक); ‘वशिष्ठ-आदि’
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (आदि-शब्देन ‘वशिष्ठादयः’)

• समागताः: assembled / came together
• समागताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + गम् (धातु) → समागत (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘आगताः’ = ‘have come/assembled’ (finite sense)

• अगस्त्यः: Agastya
• अगस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कश्यपः: Kaśyapa
• कश्यपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अत्रिः: Atri
• अत्रिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction: ‘and’)

• वामदेवः: Vāmadeva
• वामदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वामदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तथा: also / likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चयवाचक (adverb/conjunctive: ‘also/likewise’)

• भृगुः: Bhṛgu
• भृगुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/śaunaka-led assembly (typical purāṇic setting)

Visual Art Cues

Scene: A Himalayan sacred clearing near Kedāra where venerable sages—Vasiṣṭha, Agastya, Kaśyapa, Atri, Vāmadeva, Bhṛgu—arrive in orderly reverence, carrying kamaṇḍalus and matted locks, with snowy peaks and cedar forests behind.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Agastya
• Kaśyapa
• Atri
• Vāmadeva
• Bhṛgu
• Ṛṣis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A righteous rite is validated by the presence and blessings of realized sages, highlighting the Purāṇic ideal of saintly community (satsaṅga).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The assembly occurs within the Kedārakhaṇḍa’s sacred setting associated with Kedāra; the verse itself focuses on the attending ṛṣis.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new prescription—this verse enumerates the ṛṣis invited to the sacrificial venue.