Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 100

Devanagari script

यदि शूरोऽसि तच्छीघ्रमानयास्यतलान्मृदम् । इत्युक्तो गरुडाच्छीघ्रं न्यपतत्तज्जले बली

Transliteration

yadi śūro'si tacchīghramānayāsyatalānmṛdam | ityukto garuḍācchīghraṃ nyapatattajjale balī

Translation

“నీవు శూరుడవైతే, వెంటనే ఈ సరస్సు అడుగునుండి మట్టిని తీసుకురా.” అని చెప్పగా, ఆ బలవంతుడు గరుడునుండి త్వరగా దూకి ఆ నీటిలో పడిపోయాడు.

Word by Word

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition marker/शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक अव्यय (conditional particle)

• शूरः: brave
• शूरः: Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (त्वम्/असि इत्यस्य)

• असि: you are
• असि: Kriya (Copula/अस्ति-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्: then, therefore
• तत्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावे प्रयुक्तं (then/therefore) अव्ययवत्

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया एकवचन (adverbial accusative)

• आनय: bring
• आनय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-नी (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अस्य: of this (lake)
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन

• तलात्: from the bottom
• तलात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5/अपादान), एकवचन

• मृदम्: mud, earth
• मृदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/इति-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्तिसूचक अव्यय

• उक्तः: having been told
• उक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘(सः) उक्तः’ = having been told

• गरुडात्: from Garuḍa
• गरुडात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5/अपादान), एकवचन

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण (adverbial accusative)

• न्यपतत्: fell down, plunged
• न्यपतत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-पत् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘जले’ इत्यस्य विशेषण

• जले: in the water
• जले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन

• बली: the strong one
• बली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (सः)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition, Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Unnamed Mahā-saras near Laṅkā

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa issues a sharp challenge; Bhīma, muscular and determined, springs from Garuḍa into the dark-blue lake, creating a towering splash while Garuḍa hovers above.

Characters & Entities

• Garuḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True strength is shown through decisive action and readiness to meet a righteous challenge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A specific tīrtha name is not stated in this verse; it describes a great lake within the Kaumārikākhaṇḍa narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse focuses on a heroic test within the story.