Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69
Devanagari script
कार्ये दुःसाध्य एव स्यात्क्षत्रियस्य पराक्रमः । करींद्रस्येव यूथेषु गजानां न मृगेषु च
Transliteration
kārye duḥsādhya eva syātkṣatriyasya parākramaḥ | karīṃdrasyeva yūtheṣu gajānāṃ na mṛgeṣu ca
Translation
క్షత్రియుని పరాక్రమం దుస్సాధ్యమైన కార్యాలలోనే వినియోగించాలి—ఏనుగుల గుంపులో గజేంద్రునిలా, జింకల మధ్య కాదు.
Word by Word
कार्येin an undertaking; in action
कार्ये:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
दुःसाध्यःhard to accomplish
दुःसाध्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःसाध्य (प्रातिपदिक; दुर् + साध्य [कृदन्त])
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (पराक्रमः)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (particle: indeed/only)
स्यात्would be; should be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
क्षत्रियस्यof a kṣatriya
क्षत्रियस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
पराक्रमःvalor; prowess
पराक्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
करीन्द्रस्यof the lord of elephants
करीन्द्रस्य:
Sambandha (Comparison base/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकरीन्द्र (प्रातिपदिक; करि + इन्द्र)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
इवlike
इव:
Sambandha (Simile marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमार्थक (particle: like/as)
यूथेषुamong herds
यूथेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयूथ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन
गजानाम्of elephants
गजानाम्:
Sambandha (Of elephants/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (particle: not)
मृगेषुamong deer/animals
मृगेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)
Speaker
Narrative voice (speaker not named in verse; didactic counsel)
Skanda Dialogue
Listener: (assembly)
Visual Art Cues
Scene: A symbolic tableau: a majestic tusker standing amid a herd of elephants, contrasted with a separate vignette of deer—illustrating proper arena for valor; overlayed with a warrior listening to counsel.
FAQs
Strength and authority are meant for protecting and accomplishing difficult duties, not for dominating the weak.
None; it is a general dharma teaching.
None.