Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68
Devanagari script
भीम उवाच । सम्यगुक्तं केशवेन वाक्यं बह्वर्थमुत्तमम् । राज्ञा पुनः स्नेहवशाद्यदुक्तं तन्न भाति मे
Transliteration
bhīma uvāca | samyaguktaṃ keśavena vākyaṃ bahvarthamuttamam | rājñā punaḥ snehavaśādyaduktaṃ tanna bhāti me
Translation
భీముడు పలికెను—కేశవుడు సరిగ్గా చెప్పాడు; అతని వాక్యాలు ఉత్తమమైనవి, బహుఅర్థసంపన్నమైనవి. కానీ రాజు స్నేహవశాత్తు చెప్పినది నాకు నచ్చదు.
Word by Word
भीमःBhīma
भीमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
सम्यक्well; rightly
सम्यक्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: rightly/well)
उक्तम्spoken
उक्तम्:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भाव (said/spoken)
केशवेनby Keśava (Kṛṣṇa)
केशवेन:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
वाक्यम्statement; speech
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
बह्वर्थम्having many meanings; significant
बह्वर्थम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबह्वर्थ (प्रातिपदिक; बहु + अर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (वाक्यम्)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (वाक्यम्)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
पुनःagain; however
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक (adverb: again/however)
स्नेहवशात्out of affection
स्नेहवशात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्नेह-वश (प्रातिपदिक; स्नेह + वश)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
यत्what (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
उक्तम्said
उक्तम्:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘said’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (particle: not)
भातिshines; seems right
भाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative), एकवचन; अत्र दत्तिवत् ‘to me’
Speaker
Bhīma
Skanda Dialogue
Listener: (assembly; implicitly Yudhiṣṭhira and Kṛṣṇa)
Visual Art Cues
Scene: Bhīma speaking with firm posture, acknowledging Kṛṣṇa’s excellent counsel; Yudhiṣṭhira nearby, affectionate yet hesitant; Kṛṣṇa composed.
Characters & Entities
B
BhīmaK
KeśavaFAQs
Dharma requires clear discernment: wise counsel should outweigh decisions driven by attachment.
No holy place is mentioned in this verse.
None.