Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
ततस्तमोमयी सा च लीलया देववीक्षिता । राजसी समभूद्दूष्टा सात्त्विकी समजायत
Transliteration
tatastamomayī sā ca līlayā devavīkṣitā | rājasī samabhūddūṣṭā sāttvikī samajāyata
Translation
తదనంతరం తమోమయమైన ఆమెను దేవుడు లీలగా దృష్టిపాతము చేశాడు; ఆమె దూషితమై చంచలమైన రాజసీగా మారి, అలాగే సాత్త్వికీ కూడా ప్రకాశించింది।
Word by Word
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
तमोमयीconsisting of tamas (darkness)
तमोमयी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतमस् (प्रातिपदिक) + मय (तद्धित-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — ‘तमोमयी’ = तमसा मयी/तमोमयी (made of darkness); तद्धितान्त विशेषण
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक निपात)
लीलयाplayfully/as a sport
लीलया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
देववीक्षिताseen by the god
देववीक्षिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + वीक्षित (कृदन्त from √ईक्ष्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘देवेन वीक्षिता’ (seen/observed by the god); क्त-प्रत्यय कृदन्त
राजसीrajasic
राजसी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरजस् (प्रातिपदिक) + ई (तद्धित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — गुणविशेषण (of rajas)
समभूत्became
समभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् (उपसर्ग) + √भू (धातु) भवने
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दूष्टाcorrupted/tainted
दूष्टा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√दुष् (धातु) वैकृत्ये/दोषे
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘corrupted/tainted’
सात्त्विकीsattvic
सात्त्विकी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक) + इक (तद्धित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — गुणविशेषण (of sattva)
समजायतwas born/arose
समजायत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् (उपसर्ग) + √जन् (धातु) जनने
Formलङ् (Imperfect/past), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
Bāla
Visual Art Cues
Scene: Prakṛti as a dark, tamasic ocean; the Deity’s playful glance falls like a beam, and three currents—black (tamas), red (rajas), white-gold (sattva)—rise and spiral outward.
Characters & Entities
P
PrakṛtiD
Deva (the Deity)T
TamasR
RajasS
SattvaFAQs
The three guṇas arise as prakṛti is activated by divine presence, explaining diversity and bondage in experience.
No tīrtha is mentioned; the verse is about the metaphysics of guṇas.
None; it gives doctrinal background often used to justify sāttvika living and spiritual purification.